Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Exercicio físico, o gran aliado contra o cancro

Un estudo afirma que con só 150 minutos de actividade física á semana os pacientes oncolóxicos poden lograr grandes beneficios
Por Núria Llavina Rubio 5 de Setembro de 2011
Img corriendo

Como convencer aos pacientes con cancro de que o exercicio pode axudarlles a reducir a fatiga que senten, se están cansados mesmo para realizar as accións da vida diaria? Moitos estudos anteriores corroboráronse e confírmase que a práctica de exercicio físico, máis aló de previr a enfermidade, achega beneficios a quen xa a padecen. O deporte convértese nun aliado para afrontar mellor o camiño que hai que percorrer para superar un cancro.

Imaxe: lululemon athletica

Sumar o exercicio á quimioterapia e á radioterapia. É un novo enfoque fronte ao cancro, que cada vez gaña máis adeptos entre os profesionais sanitarios. Tamén é unha opción terapéutica para quen superaron a enfermidade, porque podería reducir á metade as probabilidades de recurrencia. Segundo un informe da institución británica MacMillan Cancer Suport (baixo o título da “moverse máis”), basta con tan só 150 minutos semanais para obter beneficios.

Para chegar a estas conclusións, revisáronse máis de 60 estudos, hase enquisado a 400 profesionais e analizáronse os resultados dun proxecto piloto no que a práctica de deporte formou parte do tratamento para o cancro. Os resultados confirman que o exercicio podería ser o “mellor medicamento” para tratar a enfermidade, xa que a porcentaxe dos beneficios son altos: no tumor de mama, as probabilidades de morrer pola enfermidade redúcense un 40%; no de vejiga, un 50%; e no carcinoma de próstata, un 30%.

Tamén nas xornadas “Deporte e enfermidades oncolóxicas, unha alianza en beneficio do paciente”, organizadas en Madrid pola Escola de Estudos Universitarios Real Madrid-Universidade Europea, os expertos españois recalcaron a importancia da actividade física fronte ao cancro como método para mellorar de maneira substancial a calidade de vida.

Beneficios do adestramento

Quince minutos diarios de actividade física reducen o risco de morte un 14% por calquera causa e aumentan a expectativa de vida en tres anos

A diminución na capacidade funcional que experimentan preto dun terzo dos pacientes oncolóxicos pode atribuírse ás condicións hipocinéticas (falta de movemento) por unha inactividade física prolongada. Esta situación pode reducir a enerxía habitual para realizar tarefas cotiás ou provocar un desequilibrio hormonal e desencadear nun mal funcionamento de varios sistemas no organismo. Con todo, aumenta máis a sensación de fatiga. Varios estudos realizados con anterioridade xa suxeriran o propio adestramento para tratar esta perda enerxética.

Os beneficios para o enfermo oncolóxico son catro: mellora as defensas do organismo, contribúe á recuperación e evita complicacións clínicas colaterais; mellora a motivación persoal e a autoestima; incrementa as relacións sociais e a empatía; e aumenta o benestar do afectado. Ademais, cando leva a cabo xunto con quimioterapia ou radioterapia (tratamentos invasivos), pode reducir algúns dos efectos secundarios, como fatiga, depresión, osteoporose ou enfermidade cardíaca. Tamén se suxeriu que diminuiría os coágulos sanguíneos e a perda de masa muscular propia da inactividade física. En resumo, co exercicio pódense afrontar as alteracións (físicas e psíquicas) asociadas á enfermidade e ao seu tratamento, e alcanzar un estado emocional positivo.

Recomendacións dos expertos

A Asociación Española Contra o Cancro (AECC) lanza unha serie de consellos antes de incorporar a actividade física no plan de tratamento do cancro. En primeiro lugar, recoméndase falar co oncólogo sobre a posibilidade de realizala e, sobre todo, seguir os seus consellos. É necesario que o paciente recapacite acerca de que tipo de adestramento apetécelle facer. Se é posible, é mellor acudir a un ximnasio e pedir a un amigo ou familiar que sexa o acompañante habitual (o apoio social é importante e pode axudar a cumprir co obxectivo).

Tamén debe planificar o seu tempo e fixar unha hora para practicar a actividade elixida. Nos días de tratamento e os posteriores, ou en caso de esgotamento, debe reducir tanto a intensidade como o tempo (a 5 ou 10 minutos ao día). O exercicio axuda a minimizar os síntomas. O obxectivo non debe ser acabar esgotado, senón lograr os beneficios dunha vida activa. Segundo a AECC, basta con 30 minutos diarios.

Sempre con precaución

Os investigadores que redactaron o informe británico avogan por incluír o exercicio no plan de tratamento de calquera cancro. Aínda que é evidente que o ritmo e frecuencia debe ser reducido, recomendan aumentar de forma progresiva os niveis, ata cumprir as recomendacións da Organización Mundial da Saúde (OMS) relacionadas co deporte en persoas sas. O adestramento e a súa intensidade deben determinarse segundo o estado de saúde do enfermo, do tipo de cancro que padece, o tratamento e a idade. Para ser efectiva e segura, a actividade física debe ter en conta cinco criterios básicos: estado do individuo, tipo de exercicio, intensidade, frecuencia e duración.

A que se refiren os expertos cando indican que é importante determinar o tipo de exercicio segundo o tipo de cancro? Un exemplo: ante unha neoplasia ósea ou con risco de osteoporose, evitaranse aqueles que supoñan contacto ou con demasiado impacto; e ante un importante descenso de glóbulos vermellos (hematíes), hai que obviar os de moita intensidade.

QUINCE MINUTOS Ao

DÍA Quince minutos diarios de actividade física diminúen o risco de morte un 14% por calquera causa, reducen un 10% as probabilidades de morrer por mor de cancro e aumentan a expectativa de vida en tres anos. Así conclúe un estudo levado a cabo por científicos en Taiwan, entre máis de 400.000 persoas, e publicado na revista “The Lancet”. Outra investigación recente publicada na revista “British Journal of Sports Medicine” extrae resultados parecidos, pero desde outra vertente: ver a televisión unha media de seis horas ao día pode reducir a esperanza de vida ata cinco anos. No estudo relacionouse o sedentarismo cun alto risco de parada cardíaca ou derrame cerebral.