Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Fatiga pandémica: da tensión e a depresión á ira e a irritabilidad

A irritabilidad é común en persoas con tensións, ansiedade e depresión, consecuencias tamén de fatígaa pandémica. Aprende a xestionar a ira en casa, cos amigos e ao volante

emociones fatiga pandemica Imaxe: Engin_Akyurt

A medida que a pandemia avanza e as autoridades pon en marcha medidas paira evitar a súa expansión (confinamentos, toques de queda, restricións…), foron aumentado outros problemas na poboación: tensión, insomnio, irritabilidad, ansiedade, cambios de humor, aburrimento, angustia, tristeza…. Son algunhas das consecuencias de fatígaa pandémica, un novo termo que a Organización Mundial da Saúde (OMS) describe como un “estado de esgotamento psicolóxico polas restricións e precaucións que se recomendan durante unha pandemia” e que pode levar a baixar a garda ante estas políticas de protección e prevención da covid-19. Pero non só iso. Tamén poden afectar ás nosas relacións sociais e familiares. Neste artigo contámosche que podes facer fronte a fatígaa pandémica e profundaremos na ira e a irritabilidad paira ver como xestionala en casa, cos nosos compañeiros de traballo e amigos e na estrada ante o volante.

Durante a pandemia todos vivimos en incerteza constante, padecemos restricións e cambios de vida bruscos e moitas persoas sufriron duras situacións de duelo e hospitalizacións. Todo iso elevou os nosos niveis de tensións, una resposta natural do organismo paira facer fronte a circunstancias tan esixentes como a actual. Pero se esta tensión non se xestiona de forma adecuada, pode desenvolver problemas emocionais como ansiedade ou depresión.

Os datos recolleitos na enquisa realizada por “Tendencias Cofares”, presentados no informe ‘Un ano de covid-19 (I): Os efectos de fatígaa pandémica’ corroboran que este tres trastornos de saúde mental máis comúns son tamén consecuencia de fatígaa pandémica. Durante este tempo, un 86,5 % de españois afirma haberse sentido triste; un 80,7 % sufrir cansazo; un 78,7 % irritabilidad; un 74,9 % indefensión; un 74 % dificultades de concentración; un 70,3 % insomnio, e un 40,2 % perda de apetito. Todas elas son algunhas dos sinais que alertan de poder estar moi tenso, con ansiedade e até con depresión.

Cos seguintes consellos, podes facer fronte a fatígaa pandémica:

  • Recoñece as túas emocións. Dedica tempo a ver as túas emocións negativas e os pensamentos que as orixinan paira convertelos en positivas con técnicas de distracción, como as que apuntamos no seguinte consello.
  • Realiza actividades agradables. Goza do teu tempo libre, a túa familia e afeccións e descansa. E si pode ser na natureza, moito mellor.
  • Fomenta as túas relacións persoais. Falar dos teus sentimentos coa túa familia, amigos e compañeiros de traballo axudarache, o mesmo que escoitar e prestar o teu apoio a quen o necesiten.
  • Instaura na túa vida hábitos saudables. Non descoides o descanso nocturno, segue una alimentación equilibrada e reserva cada día tempo a facer exercicio físico. Aparca o tabaco, o alcol e calquera tipo de estimulantes.
  • Practica técnicas de autocontrol e de respiración. Escoitar música e facer exercicios de respiración, relaxación muscular, meditación, mindfulness ou ioga poden servirche paira reducir os niveis de tensións.
  • Coida o teu consumo de información sobre a covid-19. Pasar demasiado tempo lendo ou vendo noticias negativas sobre a pandemia é una adicción (doomscrolling) con múltiples efectos na saúde mental. Decide que, cando e canto tempo dedicarás a informarche e cúmpreo.

Fatiga pandémica, irritabilidad e ira

“A tensión acumulada durante estes meses lévanos a sentirnos máis fatigados, máis cansos e, por suposto, máis irritables”, recoñece Gema Fontes, psicóloga dos Centros Crece Ben de Madrid, especializados no ensino e o desenvolvemento de habilidades emocionais, sociais e de aprendizaxe. Pero tamén estamos máis irritables polo hartazgo pola situación, a preocupación polo futuro ou a frustración. A nosa paciencia esgótase.

A irritabilidad é común en persoas con tensións, ansiedade e depresión. Móstrase con intolerancia, hostilidade, mal temperamento, enfado, rabia, agresividade, ira… Parecemos estar a miúdo enfadados, aguantamos menos, saltamos ao primeiro de vez… estamos como á defensiva, sempre en alerta.

Pero, ademais, una ira e irritabilidad continuadas levan asociadas sentimentos de “culpa, tristeza e/ou vergoña” e interferen “na atención e a concentración”, o que pode acabar afectando á boa convivencia familiar, ao rendemento laboral e educativo e tamén á condución. “Ás veces non nos damos conta de que nos estamos enfadando, imos acumulando tensión e, chegado un momento, explotamos e terminamos pagándoo coa persoa menos adecuada no momento menos adecuado”, sostén a experta.

Como xestionar a ira no fogar

Así ocorre en casa. Tantos pais e nais como fillos estamos máis irascibles. “Os pais xeralmente controlamos máis onde e con quen explotamos, pero todos estamos máis irritables. Por exemplo, os nenos menores seis anos adoitan mostrar esta ira de forma máis intensa, a modo de rabietas, aínda que estes ataques de ira duran menos que os dos adultos”, describe Fontes.

emociones fatiga pandemica
Imaxe: Liza Summer

Paira evitar na medida do posible estas situacións e mellorar a convivencia no fogar, a psicóloga dá estes consellos:

  • Identificar e aceptar como normal esta ira. “Nunhas circunstancias tan extraordinarias como as que vivimos é lóxico que haxa momentos en que sintamos abatidos e irascibles”, explica.
  • Una vez conseguido, débense xestionar estas emocións. Una estratexia válida é tomarse un tempo paira facer algunha actividade que nos axude a relaxarnos, por exemplo o exercicio físico, un paseo ou a lectura.
  • E ante un ataque de ira con malas contestacións, é “fundamental” recoñecer o erro, explicar o que nos pasou e pedir desculpas. Ademais, tras estes episodios Fontes recomenda “buscar solucións en familia que nos axuden a pasar estes momentos tan difíciles, por exemplo planificar una actividade todos xuntos que sexa divertida”.

No caso dos nenos, as pautas que se deben seguir son:

  • Axudarlles a identificar o seu enfado e a expresar o que lles pasa a través de preguntas sinxelas como, por exemplo: enfadáchesche por non poder xogar no parque? É importante que estas cuestións se fagan una vez que se acougou.
  • Despois de que o menor diga o que lle que pasou, “hai que arroupar as súas emocións, nunca negarllas con frases como ‘iso non é paira enfadarse’, e buscar xuntos una solución para que, cando volva pasar, o neno dispoña de estratexias paira desafogarse e non grite, insulte ou pegue”, comenta a psicóloga.
  • Crear en casa un recuncho da calma, un lugar agradable, tranquilo e con obxectos que axuden á calma como pelotas antiestrés, folios paira escribir e expresar o que nos pasa ou mandalas paira colorear.

Como controlar a ira con amigos e compañeiros de traballo

Cando estamos tensos, somos máis hostís, fainos estar máis irritables. E isto fai que as nosas relacións sociais sexan menos agradables. Ademais, a pandemia non axudou en nada a poder ter relacións sociais positivas. Non nos puidemos pasar de catro ou seis nas reunións, tampouco puidemos desprazarnos apenas e aínda debemos vixiar continuamente as medidas de protección e evitar o contacto físico.

Que podemos facer paira evitar saltar á mínima cos nosos amigos e compañeiros e xestionar nosa irritabilidad? Gema Fontes apunta as seguintes estratexias:

  • Cando notemos que estamos a empezar a enfadarnos, debemos parar, non seguir coa discusión, recoñecer cales son os sinais de que estamos a perder o control, darnos un minuto e relaxarnos collendo aire e soltándoo aos poucos. “Por ser máis claros, cando vexamos fume, activar o protocolo de incendios e abandonar o edificio antes de que haxa chamas”, sinala.
  • Cando esteamos relaxados e máis acougados, será o momento de empezar a xestionar os posibles conflitos e comezar a buscar solucións.
  • Cos nosos seres queridos, ademais, podemos buscar consolo e apoio. “O apoio social neste momento é moi importante, xa que amortece moito os efectos da tensión”, aclara a psicóloga.

Que facer en caso dun ataque de ira

Aínda así, poida que suframos un ataque de ira. Entón, como actuamos? Despois de parar e acougarnos, Gema Fontes apunta que debemos recoñecer as nosas emocións, aceptar o que nos pasa e xa, desde a aceptación, buscar solucións, pedir perdón se ferimos a alguén e buscar estratexias que nos axuden, como facer exercicio físico ou pasear.

E si estamos ante unha persoa que nos está gritando ou nos insulta, o importante é saber que, por moito que lle digamos, o individuo non se atopa na mellor situación paira razoar. Por tanto, o mellor será indicarlle que falarás cando todos esteades máis acougados e non “botar gasolina ao lume”. Tamén é fundamental, comenta a psicóloga, “empatizar, entender que a persoa que temos diante está a pasar una situación difícil, púidose quedar en paro ou ten un familiar ingresado. Moitas veces as persoas tristes exprésanse coma se estivesen enfadadas. É importante paira todos sentirnos apoiados nestes momentos tan difíciles”.

Como controlar a ira ao conducir

A pandemia supuxo un incremento no nivel de tensión xeral, o que supón un peor rendemento á hora de pornos ao volante. Como explica David Ferreiro, doutor en Psicoloxía, experto en Psicoloxía do Tráfico e Seguridade Viaria e profesor e investigador na Universidade Europea do Atlántico, isto tradúcese nunha condución de maior risco, xa que se presta menos atención a conducir, hai máis tendencia ás distraccións, fatígaa e o soño ao volante e dáse una maior facilidade paira responder con hostilidade ante calquera imprevisto ou provocación, por exemplo. E todo iso, á súa vez, repercute nunha maior probabilidade de sufrir un accidente e, no mellor dos casos, a que a condución supoña una situación altamente estresante.

Pero, ademais, na estrada nótase tamén a irritabilidad producida por fatígaa pandémica. Como? “Fatígaa pandémica provocou una redución nos limiares de tolerancia á tensión. A condución é un dos ámbitos nos que máis facilmente se aprecia isto, tendo en conta o anonimato de quen conduce. Por unha banda, non ve fisicamente á súa ‘vítima’ (de insultos, ameazas, asubíos, etc.). Doutra banda, sabe que a vítima tampouco lle ve a el. Isto contribúe a amplificar toda resposta de violencia”, comenta Ferreiro.

Ademais de seguir hábitos saudables, o experto en Psicoloxía do Tráfico e Seguridade Viaria achega varios consellos paira conducir menos tensos e sen agresividade, que se resume nun: evitar a automatización.

  • Tratar de iniciar calquera viaxe con suficiente tempo, paira así evitar a presión do tempo paira chegar.
  • Una vez dentro do vehículo, debemos facernos conscientes de onde estamos e de que imos facer. Paira iso, hai que pararse un minuto paira fixarnos en como sentimos e en como sentimos o noso corpo. Estamos acelerados? Estamos enfadados?
  • Xa no traxecto, sen distraernos da condución, debemos tentar fixarnos en detalles que non viramos previamente. Como é o tránsito? Como é a paisaxe por onde estou a circular? Como creo que se poden sentir os outros condutores? “Desfacer a automatización do comportamento é o primeiro paso paira autorregularnos”, conclúe o psicólogo.

Etiquetas:

emocións ira-gl

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións