Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Fernando Dujo Rodríguez, responsable da Unidade de Tratamento por Ondas de Choque do Grupo Hospital Madrid

O tratamento por ondas de choque é efectivo nun 90% dos casos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 10deNovembrode2009

As ondas sonoras pódense transmitir, cunha certa intensidade, a distintos tecidos e lesións do corpo humano. Este tratamento por ondas de choque é unha modalidade terapéutica recente e moi pouco utilizada en España. As súas aplicacións son diversas, como a disolución dos cálculos renais, problemas traumatológicos, vasculares e da pel, entre outros. Cada vez descóbrense máis usos destas ondas, segundo expón Fernando Dujo Rodríguez, responsable da nova Unidade de Tratamento por Ondas de Choque do Grupo Hospital Madrid.

En que consiste o tratamento por ondas de choque?

É a aplicación de ondas sonoras para tratar os cálculos do ril, os atrasos na consolidación das fracturas (cando tardan en soldar entre seis e dez meses) ou as pseudoartrosis, que se diagnostican cando os ósos se unen nun período superior a dez meses e fórmase unha articulación falsa, nun punto onde non tería que haber articulación e que implica unha mobilidade anómala. Tamén se utiliza para disolver calcificaciones e tratar a inflamación de tendóns (tendinites), o cóbado do tenista (hipocondilitis) e o cóbado do golfista (epitrocleitis). Estas son algunhas das aplicacións fundamentais en traumatología, pero hai máis.

Que procedemento séguese?

Sobre a pel aplícase un xel, que axuda a transmitir as ondas, e colócase unha bolsa provista dunha gelatina. O xel regula a intensidade e favorece que as ondas sentan máis. Por este motivo, hai que esperar ata que a analgesia, se é necesaria, faga efecto. Así se poderá aumentar a forza das ondas sen que o paciente senta dor.

Como actúan as ondas de choque?

Impactan nos tecidos: se o obxectivo é tratar fracturas, as ondas “chocan” no tecido óseo e producen microfracturas a partir das cales se rexenera o óso. Se impactan nas partes brandas do corpo, ao golpealas, as ondas favorecen a disposición dos vasos sanguíneos e linfáticos -vascularización-, necesaria para que se formen novos tecidos.

A aplicación é igual en todos os casos?

Os sistemas fundamentais son tres: ondas neumáticas, electrohidráulicas e electromagnéticas. As primeiras teñen moi pouca intensidade. As electrohidráulicas transmítense a través dun eléctrodo que xera unha onda que, á súa vez, mediante unha membrana e un xel condutor (coma se fose unha ecografía), penetra nun punto dunha lesión e actúa nel. As ondas electromagnéticas son moi potentes; transmítense con aplicadores de tipo focal, que se concentran nun único punto, e radial, de forma que se distribúen nunha zona.

Serven tamén para curar feridas da pel?

No caso das electrohidráulicas, unha máquina especial trata con ondas radiadas diversos problemas da pel, como queimaduras, feridas, distintas úlceras (como as de decúbito) e zonas de necrosis superficiais. En todos estes casos, as ondas favorecen o aumento da vascularización. Cando un enxerto fracasa, utilízanse para rexenerar a pel e evitar outra implantación.

Os tratamentos por ondas de choque, son menos agresivos que outros, como a cirurxía?

“En queimaduras, feridas e distintas úlceras, as ondas favorecen o aumento da vascularización, que axuda a xerar tecido novo”Non só son menos agresivos, senón que ademais, ao aumentar a vascularización e rexenerar o tecido, mesmo cando a terapia con ondas falle ou non sexa totalmente efectiva, melloran a situación. Conséguese un substrato máis rico que permitirá levar a cabo outros tratamentos con mellores resultados. As ondas de choque son menos agresivas e non requiren anestesia, salvo no caso das pseudoartrosis antigas, que obrigan a aplicalas con maior intensidade e, por tanto, con anestesia rexional.

Está estendido este tratamento en España?

Xeneralizouse para a litotricia (desfacer os cálculos renais), pero a súa aplicación en traumatología e na pel aínda non é moi frecuente. Para os tratamentos de pel só se pode empregar un modelo de máquina e, de momento, tan só hai dúas unidades en España, mentres que do resto de ondas (neumáticas, electrohidráulicas e electromagnéticas) hai 18 máquinas. Os servizos públicos non dispoñen delas e, por agora, só son de uso privado. Este tratamento está pouco estendido; en Europa, aplícase desde fai uns quince anos e, en España, desde fai uns cinco, con moi bos resultados.

Está contraindicado nalgún caso?

Non se pode aplicar na zona das vértebras, porque podería causar unha irritación da medula espinal. Tampouco nas costelas porque podería interferir no pulmón e provocar un neumotórax. No caso do aparello dixestivo, hai que extremar as precaucións. Están contraindicadas en persoas que toman anticoagulantes (como sintrom ®), xa que poderían orixinarlles pequenos hematomas, aínda que son locais e desaparecen; tamén en pacientes con procesos tumorales e en mulleres embarazadas.

Cando se decide aplicar a unhas paciente ondas de choque?

En primeiro lugar, realízase un radiodiagnóstico para avaliar o estado ou a evolución da lesión que se pretende tratar. Compróbase a fiabilidade, experiencia e protocolos que hai en España e en Europa nunha determinada aplicación da técnica. Posto que o paciente acode por unha dor e lesión, practícaselle unha ecografía ou unha resonancia magnética para avaliar a súa situación e, se se constata que está indicado, aplícanse as ondas de choque. É importante facer unha selección dos pacientes, a quen se explica os resultados obtidos ata o momento en casos similares.

Cantas sesións de ondas de choque son necesarias? Que duración teñen estes tratamentos?

Hai dúas técnicas fundamentais. En Alemaña, onde a Administración aprobou as ondas de choque como terapia, aplícanse cada tres meses en tratamentos de maior intensidade, mentres que en España, como aínda é moi recente, optouse por repartir as doses entre tres e catro sesións, nun período de tres meses e cun seguimento máis directo aos pacientes. Isto non supón ningunha variación no prezo. Os dous sistemas custan o mesmo. En canto á duración dos tratamentos, cando se efectúan en tres ou catro sesións nas consultas ambulatorias, se se utilizan as novas máquinas, que son máis rápidas, a sesión dura preto de 10 minutos. Cando se realizan con máquinas grandes, en quirófano, dura polo menos media hora.

Este tratamento está ben fundamentado?

É unha técnica seria, de medicamento probado e apoiado por bibliografía médica. A sociedade internacional regula as ondas de choque de alta enerxía. Todos os especialistas aplicámolas segundo os mesmos protocolos.

Cal é o efecto do tratamento?

Despois da sesión, as persoas máis sensibles poden experimentar certa dor e, en ocasións, necesitan un analxésico. Por norma xeral, unha vez terminado o tratamento, espérase un mes para confirmar o seu efecto radiológico. Entre o 80% e o 90% dos resultados son positivos en todas as súas aplicacións, é dicir, en pel, ósos e tendóns, entre outras. Nalgúns casos, ao redor dun 5%, son refractarios (non responden) porque non ha ido ben ou por abandono da terapia, pero mesmo así se consegue un mellor substrato para logo realizar a cirurxía. O índice de curación aproxímase ao 81% e o paciente ten un maior confort desde o inicio, optimízanse as instalacións e o custo hospitalario un 100%, diminúe o período dos días impeditivos (sen actividade) nun 65% e non limita o uso doutras terapias.

NOVAS APLICACIÓNS DAS ONDAS

As ondas de choque que se utilizan para consolidar fracturas do óso favorecen a formación dun estroma (armazón intracelular necesario para soster a rexeneración dun tecido) e, por tanto, de óso. Esta filosofía, segundo explica Fernando Dujo, aplicouse na colocación de implantes na boca. Coas ondas fíxanse os implantes, as próteses e os enxertos na zona maxilar superior, para que prendan antes e todas as fases do proceso sexan máis rápidas.

Cando non se usaba esta técnica, entre a colocación dos implantes e do enxerto debían transcorrer de tres a catro meses, mentres que agora este paso acelerouse. Pero non acaban aquí os seus beneficios. Axudan na rexeneración e crecemento dos nervios seccionados. É un achado importante e con bos resultados, aínda que está en fase de estudo en persoas, aínda que o ser humano non é o único beneficiario deste tratamento; tamén se contempla o seu uso veterinario. En cabalos de competición utilízanse para tratar as lesións óseas, engade Dujo.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións