Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Fobia social: medo ás reaccións dos demais

O medo a falar en público e o pánico escénico son dous tipos de fobia social

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 23 de Xaneiro de 2015
img_panico escena hd_

Pulso acelerado, sudoración, tremor de voz ou malestar abdominal son algunhas das reaccións que manifestan as persoas que sofren medo irracional a falar en público ou a saír ao escenario. Este último saltou hai pouco aos medios por afectar tanto a algúns artistas españois, que algún se expuxo abandonar a súa carreira profesional. Esta resposta pode alterar a calidade de vida do afectado, xa que os seus efectos propáganse á contorna social, laboral e persoal. Este artigo describe en que consisten o pánico escénico e o medo a falar en público, dúas fobias sociais moi relacionadas entre si, e, da man dos expertos, achega consellos para facerlles fronte.

Imaxe: Ariwasabi

A fobia é un medo intenso, persistente e crónico a algo que, en realidade, representa pouco ou ningún perigo real. As persoas que sofren algún tipo de fobia tentan evitar -por todos os medios- exporse ao estímulo ou á situación que lles infunde temor e, se non o conseguen, experimentan síntomas como taquicardia, tics nerviosos, suor, sensación de falta de aire, tremores e un intenso desexo de fuxir, entre outros.

Cando unha persoa ten medo a ser xulgada por outras, sente insegura rodeada destas e iso impídelle levar a cabo actividades, como falar con elas no traballo ou na escola ou coñecer a persoas novas, poida que sufra un dos trastornos de ansiedade máis común: a fobia social. Segundo o “Estudo Epidemiolóxico dos Trastornos Mentais en Europa”, a fobia social ten unha prevalencia ao longo da vida do 1,2% e o estímulo é sempre unha situación social relacionada con ser xulgado, humillado ou facer o ridículo. Segundo o “Manual diagnóstico e estatístico dos trastornos mentais (DSM-V)”, da Asociación Americana de Psiquiatría, o medo a falar en público e o pánico escénico están considerados, dentro dos trastornos de ansiedade social, unha fobia social específica.

O pánico escénico e o medo a falar en público ou glosofobia

O medo a falar en público pode darse só, xunto con fobia social ou formar parte do medo escénico

Respiración acelerada, sudoración, tensión corporal, sequedad bucal, rubor facial, malestar abdominal ou urxencia urinaria, fallos de memoria e confusión das ideas que se querían expor, voz tensa, temblorosa ou tartamudeo, e medo extremo ao erro ou ao fracaso. Estes son algúns dos síntomas máis frecuentes que sofren os afectados de pánico escénico e medo a falar en público.

O pánico escénico é un trastorno de ansiedade social extrema, unha timidez agrandada ou medo ás outras persoas que pode, mesmo, reducir a capacidade de expresarse e modificar a conduta nos afectados. Ante a inminencia de ter que saír a escena ou ao estrado, a persoa sente realmente mal.

Doutra banda, sufrir algún sentimento de nerviosismo ante algunhas situacións é normal, como cando hai que falar en público (estímase que o 75% da poboación sófreo). Con todo, non é o mesmo que ter un medo irracional, persistente e inxustificado, que fai que se evite. Desde a Sociedade Española para o Estudo da Ansiedade e a Tensión, SEXAS, informan de que ao redor dun 20% das persoas actívanse en exceso e focalizan a súa atención máis nos síntomas de ansiedade que na tarefa de falar en público, pásano moi mal e fan o posible por evitala no futuro.

Este medo a falar en público, denominado glosofobia, pode ser moi incapacitante para a persoa e chegar a impedir o seu desenvolvemento persoal e laboral. Ás veces, pode darse só, xunto con fobia social ou formar parte dun problema maior (o medo escénico). O problema estriba en que só pedirán consello ao especialista aqueles que non poidan evitar falar en público, entre outras, por cuestións laborais. Desde SÉXALA insístese en que este problema pode durar toda a vida se a persoa non pide axuda e sométese a tratamento .

Oito consellos para superar o medo escénico e a glosofobia

A miúdo crese que os medos e as fobias son compañeiros perpetuos de viaxe e non é así. A ansiedade avisa de situacións nas que se interpreta que hai que defenderse, pero non debería impedir realizar a actividade normal. Amaya Terrón, psicóloga clínica, achega oito consellos para superar o medo escénico:

  • 1. Avaliar o impacto e a ansiedade que provoca que o discurso non salga perfecto ou que á xente non lle guste tanto como a un gustaríalle. A miúdo, ao facer esta análise, as consecuencias non son coherentes coa ansiedade que se padece.
  • 2. As habilidades para enfrontarse a un público e dar unha conferencia apréndense, e todas as persoas poden aprender. Canto máis se practica, máis confianza tense nun mesmo.
  • 3. A resposta nunca é a fuxida, xa que só afianza o problema.
  • 4. Cometer erros non é o fin e non significa fracasar. Non hai que terlles medo e sentirse coa suficiente autoconfianza para que se se cometen, rectificar.
  • 5. Pensar no que hai detrás deste medo abre as portas ante conflitos internos ou parte da psique que hai que traballar.
  • 6. Prepararse ben é clave. Canto máis se domine o tema, máis capacidade de reacción terase ante os imprevistos e maior seguridade e firmeza.
  • 7. A visualización do discurso cunha imaxe positiva prepara o terreo e nos predispone a seguir o coñecido.
  • 8. Non pensar en posibles situacións que estresarían. É mellor dedicar o tempo a prepararse e facelo ben, que perdelo tentando evitar facelo mal. Hai que ter confianza nun mesmos, en que a situación será propicia e en que se será capaz de saír adiante.

Contra o medo: prepararse ben é a clave

Amaya Terrón tamén explica que a puntualidade é importante; non se pode evitar algo de tensión, pero engadir o non chegar a tempo, non axuda. Nun discurso ou unha charla, é importante apoiarse nalgún tipo de material, nunha presentación, pero non para lela, senón só a modo de guía. Se se necesita algún apoio por escrito está ben e, mesmo, ler algo para relaxarse e centrarse, pero non debe ser unha práctica continuada.

Hai que esixirse en función das posibilidades de cada un: as metas teñen que ser difíciles para motivar, pero realistas para non frustrar

Buscar coa mirada a persoas do público que teñan unha escoita activa ofrece seguridade e fai sentir ben. Localizar sempre a dous ou tres e dirixir a intervención a persoas distribuídas na sala que acheguen esta retroalimentación positiva. Se a audiencia é moi esixente ou hai luces que cegan, pódese fixar a vista ao fondo da sala. Axustar o discurso ás características do público, se se coñece de antemán e coidar a linguaxe non verbal: un lixeiro sorriso e relaxar os músculos antes de entrar na sala fai que a persoa sexa percibida dunha mellor maneira e aumenta a receptividade dos interlocutores.

Outro punto crave é esixirse en función das posibilidades de cada persoa: as metas teñen que ser difíciles para motivar, pero realistas para non frustrar. “Se non se preparou con suficiente antelación, non se pode pretender que salga perfecto. Axustar as expectativas á realidade sempre é bo e aprender dos erros cometidos, un avance seguro”, especifica Terrón.

Tamén axuda, segundo esta especialista, pedir interacción co público: relaxa porque dispersa toda a responsabilidade e o peso do discurso, éntrase en contacto coa xente e vemos que están a esperar a que cometamos un erro para facérnolo saber; a maioría dos públicos son benévolos porque a xente de forma natural ten empatía e entende que se sufran nervios nestas situacións. “E se cometemos un erro, é mellor parar e rectificar que querer seguir ao prezo que sexa. Recoñecer o noso erro fainos máis próximos e podemos gañarnos o favor do público por ser naturais”, apunta.

Facer pequenos descansos axuda a gañar a atención do público. Ser amable e dedicar tempo á audiencia, mesmo preguntarlles a eles, non é mala estratexia en determinados contextos. Tamén hai que ir con coidado coa velocidade. Facer un discurso rápido, á parte de ser tedioso, perde a atención da xente e é máis probable equivocarse. Por iso é fundamental saber o tempo do que se dispón para concretar ideas e desenvolvelas.

Ser un mesmo

Amaya Terrón insiste en lembrar conceptos que son moi importantes na interacción: presentarse, agradecer a atención e despedirse ao acabar. Tampouco hai que esquecer ser un mesmo e non perder a esencia: “Facer un papel no que non nos recoñecemos vainos a saír mal seguro. Cando non temos que controlar tanto isto, senón que nos permitimos ser nós mesmos, podemos utilizar esta enerxía en centrarnos no contido”, aclara. E Respirar. “Non hai exercicios máis eficientes para relaxarnos que a respiración. Antes e durante. Pequenas pausas no medio da exposición para recuperar control e antes para destensar os posibles nervios que podamos traer”, puntualiza.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións