Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Freud e a vixencia da psicanálise

No 150 aniversario do nacemento de Sigmund Freud, pai da psicanálise, algunhas voces cuestionan a eficacia desta teoría mentres outras lle auguran un próspero futura

Continúa a psicanálise vixente? É una teoría válida paira o futuro? Con motivo do 150 aniversario do nacemento de Sigmund Freud, considerado pai da psicanálise, son moitas as incógnitas que se expoñen respecto de una corrente que viviu o seu momento de esplendor a finais do sigo XIX, pero que na actualidade foi posta en cuestión por algúns autores. Dun lado, acúsase á psicanálise de carecer de base científica e de recorrer a un tratamento excesivamente longo -pode durar até seis anos. Do outro, os defensores das teorías freudianas aseguran que se atopa en plena vixencia, e que mentres haxa quen queira comprender a orixe dun trastorno en lugar de recorrer a psicofármacos paira acougar a ansiedade ou achar solución ao seu problema, a psicanálise non desaparecerá.

Conceptos crave

/imgs/2006/10/freud2.jpgO famoso diván de Sigmund Freud, conservado no Freud Museum de LondresFalar de psicanálise é falar do inconsciente, a primeira das achegas de Freud, que ten relación cos pensamentos e os sentimentos que non se atopan no plano da conciencia. De acordo a esta teoría, Freud asegurou que detrás das accións dunha persoa semente hai intencións ocultas, inadvertidas paira esa persoa, pero que determinan o seu comportamento e son a causa da súa angustia. Segundo Mario Sobreviela, psicanalista adscrito ao Colexio de Psicólogos de Madrid, o descubrimento do inconsciente foi «o elemento rompedor» da psicoloxía, xa que descubriu que non todos os actos son absolutamente voluntarios, que están rexidos exclusivamente pola vontade. Sobreviela argumenta esta afirmación cunha serie de exemplos: «abrimos a porta de casa coa chave do despacho, queremos ir a casa dun amigo e tomamos outra dirección, imos a unha festa na que non coñecemos a ninguén e dicimos de antemán quen nos vai a caer ben e quen non. O inconsciente determina estas accións ou pensamentos».

Freud desenvolveu tamén o concepto de pulsións ou instintos. Explica Eduardo Chamorro como paira o psicanalista as pulsións sexuais foron as forzas inconscientes presentes en cada persoa desde a infancia e que foran reprimidas. Precisamente, esta represión era a forza que impedía o acceso cara á conciencia e que aparecía en forma de soños, «como un disfrace ao que uno afíxose, até o punto de que o suxeito esquece o seu verdadeiro rostro». Por este motivo, o tratamento consiste en «axudar a quitarse o disfrace e tolerar o que apareza detrás», sinala Chamorro. A represión foi considerada un esforzo por desaloxar da mente aquilo que tiña que ver co desexo sexual. De feito, Freud non renunciou a crer que as pulsións sexuais eran a clave do inconsciente e que a mellor maneira de descubrilo estaba na psicoterapia.

Freud sostivo que as pulsións sexuais eran a clave do inconsciente e a psicoterapia era a mellor maneira de descubriloAo longo de varias sesións semanais, en tratamentos que duraban (e duran) anos, os pacientes eran axudados a comprender que detrás de xestos aos que se prestaba una escasa atención había algo máis, e que ese algo máis só podía coñecerse se un dispúñase a escoitar o que os pacientes dicían. «Ese foi o acerto de Freud, o termo escoita di moi ben o que a psicanálise pretende», asegura Chamorro. Trátase dunha maneira de pensar o psiquismo e de actuar sobre el, que suscitou una intensa polémica cando naceu, a comezos do século XX. «E esa polémica non cesou desde entón».

O tratamento psicoanalítico pode resultar una experiencia moi difícil paira o paciente, una mestura de satisfacción e sufrimento, pero na que vai perdendo esa repulsa inicial a admitir o inconsciente. Pola súa banda, o psicanalista ten a misión de acompañar ao paciente nesa experiencia e ser testemuña da súa transformación. «O paciente sabe que atopou un espazo moi peculiar no que as súas preocupacións, as súas angustias, os seus sentimentos máis íntimos, están a ser escoitados por alguén que acepta sen máis, sen xulgar, sen condenar, sen aplaudir», revela Chamorro.

Os psicanalistas teñen como obxectivo facer comprender o porqué dun trastorno psicolóxico paira conseguir liberar ao paciente. «Hai persoas que sofren angustia, tómanse un ansiolítico e creen que todo está solucionado, pero outras queren saber por que lles ocorre iso, non queren solucións baseadas só na medicación ou nun tipo de tratamento onde se lles anima a realizar determinadas condutas, senón que necesitan entender por que lles pasa o que lles pasa», explica Aurelio Argaya, paira quen «só cando se comprende pódense empezar a incluír alternativas e ampliar o campo de liberdade». No entanto, os psicanalistas recoñecen que, en ocasións, pódese recorrer a tratamentos combinados con outras terapias ou psicofármacos, como no caso de persoas cunha depresión grave, que non poden esperar a que a psicanálise, con terapias que se prolongan até seis anos, descubra a orixe do trastorno.

A libido, relacionada co instinto sexual; o complexo de Edipo, estudado como os sentimentos do neno namorado da nai e o complexo de Electra, o da nena namorada do pai; ou o iso, o eu e o superyó (tendencias impulsivas, a percepción e o esforzo por superar o complexo de Edipo, respectivamente), foron outros termos acuñados por Freud e que durante moitos anos serviron de base a outros investigadores paira continuar o estudo da psicanálise e a súa utilidade como tratamento en pacientes depresivos, con angustias, ansiedade, fobias, obsesións ou trastornos de identidade.

Paxinación dentro deste contido


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións