Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Glute en medicamentos

A pesar de que a maioría dos fármacos están libres desta proteína, nalgúns, o almidón forma parte da súa composición

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 04deXuñode2010

A celiaquía é unha enfermidade crónica causada pola hipersensibilidad a algunhas das proteínas máis habituais na dieta, coñecidas como glute, e a intolerancia alimentaria máis frecuente na Unión Europea. O glute é un complexo de proteínas que se acha no trigo, centeo, avena, cebada e triticale (híbrido de trigo e centeo), ademais de en alimentos que os conteñan (non só a fariña). Pero tamén se utiliza en cantidades ínfimas nos medicamentos. Nalgunhas especialidades farmacéuticas xenéricas, áchase almidón como excipiente, polo que as persoas celiacas deben telo en conta e ler o prospecto antes de tomar calquera medicación.

O glute é unha proteína presente no trigo, centeo, avena, cebada e triticale e os seus derivados. Aínda que se acha, sobre todo, nos alimentos, tamén pode haber trazas noutros produtos, como medicamentos, complexos vitamínicos e na banda adhesiva de sóbrelos, entre outros. No caso dos medicamentos xenéricos, úsase almidón de trigo como excipiente. O termo “almidón” utilízase, a miúdo, para denominar ao produto industrial extraído das sementes de cereais -trigo, arroz e millo, entre os máis comúns-.

A pesar de que o almidón de millo e de arroz non ten glute, non sucede o mesmo co almidón de trigo: en función da forma de lavado ao separalo do glute, pode conter trazas. Por iso, hai que evitar os alimentos que avisen na súa etiquetaxe da presenza de almidón e almidón modificado. Do mesmo xeito, hai que evitar os medicamentos que o utilizan en forma de excipientes.

O almidón en fármacos

Algúns excipientes son de declaración obrigatoria e hai que detallalos na etiquetaxe e no prospecto

No entanto, un estudo realizado por especialistas do Colexio de Farmacéuticos de Biscaia, presentado nas últimas “Xornadas Nacionais de Alimentación 2010”, asegura que “a maioría das especialidades farmacéuticas xenéricas (EFG) están exentas de glute e, en caso de conter, a cantidade é moi pequena, mesmo menor que en moitos dos alimentos etiquetaxes como ‘sen glute’”. Os autores puntualizan que se inxere o dobre de glute ao tomar pan etiquetaxe como “apto para celiacos” que nun comprimido que leva o máximo de glute posible na súa composición.

Para realizar o estudo, os expertos solicitaron información aos laboratorios responsables da fabricación dos EFG, que se comprobou coas fichas técnicas da Axencia Española do Medicamento e Produtos Sanitarios (AEMPS) para coñecer que fármacos contiñan glute e en que cantidade. Cos resultados, preténdese elaborar unha guía para os pacientes con celiaquía. Os autores apuntan que a mesma lexislación xa obriga a controlar o contido en proteínas de almidón de trigo que se utiliza como excipiente nos medicamentos.

Excipientes, para que serven?

Un excipiente é unha sustancia distinta do principio activo do medicamento (responsable da actividade farmacéutica), que se engade para conseguir a forma desexada -cápsula, pomada, comprimido ou jarabe- e axuda a que o principio activo formúlese de maneira estable, eficaz e, sobre todo, segura para o consumidor. A cantidade de fármaco que hai nunha dose é moi pequena e, por iso, difícil de manipular. Nalgúns comprimidos, o excipiente representa o 90% da súa composición.

Este é o motivo polo que se agregan diluyentes, que aumentan o volume do principio activo. Entre eles, destacan o almidón, a lactosa, a sacarosa, o manitol ou a levulosa. Usar un en concreto depende da forma final do medicamento, a vía de administración, a estabilidade do principio activo e o tipo de paciente para quen está indicado (enfermos diabéticos, celiacos, intolerantes á lactosa, etc.): se é necesario que un jarabe infantil teña bo sabor, utilízase en xeral lactosa, mentres que se o comprimido debe disolverse na boca recórrese á sacarosa e, para as pastillas que se mastican, o manitol dá sensación de frescor.

Os excipientes son colorantes, conservantes, sustancias aromáticas, diluyentes, etc. A pesar de que son, en principio, inertes, algúns deles poden ter un efecto adverso e provocar intolerancias, alerxias e reaccións cutáneas, entre outros efectos. Para evitalos, algúns excipientes son de declaración obrigatoria e hai que detallalos na etiquetaxe e no prospecto do medicamento. Estes excipientes exprésanse coa denominación común ou internacional, coa letra E, se hai, e o seu número correspondente. Na caixa do medicamento ten que ir só a letra E e o número.

Na web do AEMPS pódense consultar os prospectos dos medicamentos que están autorizados en España, de maneira que os pacientes celiacos saiban cales son os medicamentos con glute, os pacientes con diabetes ou con intolerancia á lactosa coñezan os fármacos aptos para eles e os afectados de fenilcetonuria distingan os medicamentos que conteñen aspartato.

POUCOS CASOS DIAGNOSTICADOS

Img trigal1
A celiaquía é a patoloxía crónica intestinal máis frecuente en España. O seu diagnóstico precoz evitaría as complicacións derivadas desta enfermidade: anemia, osteoporose, neuropatías, desenvolvemento de enfermidades autoinmunes e, a de maior gravidade, o linfoma intestinal. A todo iso hai que sumar o absentismo escolar e laboral dos afectados, segundo a intensidade dos síntomas. Os pacientes poden tardar unha media de 12 anos en ter un diagnóstico definitivo da enfermidade, sempre despois dun longo periplo por multitude de especialistas.

Os últimos datos dispoñibles sinalan que en España, o 80% dos celíacos non sabe que o son. Por iso, con motivo do Día Nacional do Celíaco, o pasado 27 de maio, a Asociación de Celíacos de Madrid reivindicou máis colaboración da Administración para dar a volta a estas cifras e pediu axudas económicas para as familias dos afectados. Fóra do que ocorre no resto dos países europeos, ou mesmo en Navarra e en Castela-A Mancha, en moitas comunidades non se recibe axuda para seguir unha dieta libre de glute, que soporta un gasto engadido.

Por pór un exemplo: unha barra de pan sen glute supera en máis de catro veces o custo dunha barra normal. As familias dos afectados aseguran que o gasto supón 1.473,60 euros ao ano en alimentos básicos.

O GLUTE

O glute é unha glucoproteína engástica amorfa que se acha na semente de moitos cereais combinada con almidón. Dentro do glute hai dúas fraccións. A tóxica chámase prolamina de forma xenérica, pero recibe distintos nomes en función do cereal. A gliadina é a fracción tóxica do glute do trigo e outros cereais do xénero “Triticum”, a hordeina é a fracción tóxica da cebada, a secalina a do centeo e a avenina, da avena.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións