Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Hiperactividade en adultos

Un 4% de adultos sofre en España Déficit de Atención con Hiperactividade, trastorno que lles impide desenvolver una vida normal
Por Blanca Álvarez Barco 15 de Novembro de 2005

De orixe descoñecida, a maior parte de persoas que sofren Déficit de Atención con Hiperactividade (TDAH) ten antecedentes familiares. Os expertos estiman que en España o 4% dos adultos padece este trastorno e, aínda que se considera que decrece na adolescencia, calcúlase que entre un 30% e un 60% dos nenos que o sofren seguirá con síntomas na idade adulta. Os datos dun estudo publicado no Canadian Medical Association Journal sinalan que a porcentaxe de adultos afectados a nivel mundial oscila entre o 2% e o 6%. E en Estados Unidos, un informe de saúde pública confirmou que aumenta entre os adultos o uso de medicación paira corrixir a falta de concentración debido á hiperactividade, e faio a un ritmo máis rápido que entre os nenos. Actualmente non se coñecen medidas preventivas paira reducir a incidencia do TDAH. Con todo, una detección e intervención temperás poden reducir a gravidade dos seus síntomas.

As causas

O Trastorno por Déficit de Atención con Hiperactividade é un descoñecido paira a ciencia e, a pesar de ser una patoloxía que se diagnostica e trata desde hai moitos anos, aínda non se atopou a clave paira coñecer as causas que o orixinan

Aínda non se atopou a clave paira coñecer as causas que orixinan este trastorno.

Segundo explica Concepción Etiens Cruzado, psicóloga clínica da Clínica Arga de Madrid, parece que existe una disfunción do lóbulo frontal e, desde o punto de vista neuroquímico, una deficiencia na produción de importantes neurotransmisores cerebrais. Estes son sustancias químicas que producen as neuronas, é dicir as células nerviosas e para que se produza una boa comunicación entre as neuronas e todo funcione normalmente debe existir a cantidade adecuada de determinados neurotransmisores, neste caso de dopamina e a noradrenalina. Nas persoas que padecen TDAH, segundo sinala a psicóloga, “o que se observa é que existe una produción irregular nestes dous neurotransmisores”.

As causas

Pero ademais, como indica Cristina Weddle, do gabinete de psicoloxía Previ, de Valencia, existe una combinación de factores, tanto biolóxicos como ambientais, que poden axudar a explicar por que se padece o TDAH:

Factores biolóxicos: O temperamento da persoa, que inflúe na súa actitude e personalidade; lesións cerebrais debidas a un trauma de nacemento ou a problemas prenatales. Ademais, o consumo materno de alcol e drogas e mesmo de tabaco predispone a padecer este trastorno. E se o pai ou a nai padeceu a síndrome, os seus fillos teñen un risco do 44% de herdalo.

Factores da contorna: Entre eles destacan a tensión familiar e as dificultades educativas. As psicopatologías paternas, un baixo nivel económico, a marxinalidade? unha contorna inestable pode agravar de maneira significativa o trastorno.

Tendo en conta que estes factores afectan a unha gran cantidade de poboación e non todos padecen o TDAH, a psicóloga Asunción Pérez, do madrileño gabinete Avance Psicólogos, argumenta que na maioría dos casos trátase dun modo de comportamento apreso, salvo casos excepcionais, como a presenza dun tumor cerebral. Sexa dun ou outro modo, como pode recoñecerse ao adulto que padece esta patoloxía, cales son os seus síntomas?

Os síntomas

Cando una persoa adulta padece TDAH non hai dúbida de que foi, en todos os casos, un neno hiperactivo, explica a psicóloga. Por iso, desde a súa infancia presentaría síntomas como inquietude, nerviosismo, dificultades paira centrarse nunha tarefa ou impaciencia. Cando o trastorno pasou desapercibido ou non se diagnosticou na nenez, os adultos adoitan experimentar problemas significativos nunha ou máis áreas da vida, síntoma de que se pode padecer o TDAH:

  • Execución inconsistente nos estudos ou o traballo: Non terminan os seus estudos, perden os traballos ou renuncian con excesiva frecuencia a eles. Ademais, posúen un historial de desempeño académico ou laboral pobre.
  • Pouca habilidade paira manexar as responsabilidades cotiás: Non adoitan poder completar os quefaceres do fogar ou as tarefas de mantemento. Tamén presentan dificultades paira pagar as contas e organizarse.
  • Problemas nas relacións sociais: Resúltalles difícil ter boas relacións laborais e persoais ao non completar as tarefas, esquecerse de facer cousas importantes ou molestarse con facilidade por asuntos menores.
  • Tensión e preocupación crónicos: Provocados polo fracaso en alcanzar as metas que se propuxeron e a imposibilidade de cumprir coas súas responsabilidades.
  • Sentimentos crónicos e intensos de frustración, culpa ou reproche.
  • Síntomas físicos: Taquicardias, diarreas, hormigueos en mans e pernas? Todos os síntomas dun cadro de ansiedade.

Como explica a psicóloga Concepción Etiens, as consecuencias do trastorno revisten certa gravidade, xa que moitos adultos hiperactivos atópanse “de maneira máis ou menos crónica en situacións de desaxuste familiar, social, económico e persoal”. Como indica a experta, moitos fracasan nos estudos desde moi temperá idade; bastantes, presentan un historial de relacións sociais e afectivas fracasadas ou abandonadas. E un gran número de persoas hiperactivas bebe ou fuma en exceso, non administra ben o seu patrimonio e ten problemas económicos frecuentes. Algúns hiperactivos cometen delitos que os levan a prisión. Ademais, os afectados tamén presentan niveis de ansiedade e depresión máis elevados que o resto da poboación. Algunhas persoas poden non experimentar problemas significativos até chegar á universidade ou na súa carreira profesional. Ás veces, os proxenitores poden ser sobreprotectores e puideron reducir o impacto dos síntomas do TDAH ata que o seu fillo ou filla comezou a vivir independentemente como adulto.

As solucións

Actualmente non se coñecen medidas preventivas paira reducir a incidencia do TDAH.

Actualmente non se coñecen medidas preventivas paira reducir a incidencia do TDAH

Con todo, una detección e intervención temperás poden reducir a gravidade dos seus síntomas, labor que, como aseguran as expertas, sempre debe desempeñar un profesional cualificado, que será quen determine se os problemas que presenta o paciente débense ao TDAH, a algunha outra causa, ou a unha combinación de factores. O diagnóstico poden realizalo psicólogos clínicos, médicos (psiquiatras, neurólogos, médico de familia?), ou traballadores sociais clínicos. O importante, como subliñan desde Previ, é que teña probada experiencia traballando con adultos que presentan o TDAH, xa que esta doenza nos adultos non é aínda moi coñecida e non sempre se lles atende correctamente.

Tras o estudo e diagnóstico de cada paciente, a necesidade de abordar o trastorno con terapia e con fármacos, ou só con terapia, determínase en función da severidade dos síntomas. Pero, como indican desde o gabinete valenciano Previ, o tratamento xa supón un control, “e una atenuación dos síntomas que pode dar lugar a unha boa adaptación e a que a persoa senta mais responsable da súa vida”.

O tratamento farmacolóxico é una axuda máis para que este tipo de pacientes poida funcionar e encaixar mellor na sociedade, indica a experta da Clínica Arga, quen indica que os medicamentos utilizados habitualmente nos tratamentos do TDAH son os estimulantes do sistema nervioso central, como algúns derivados das anfetaminas, “fármacos moi eficaces paira reducir a hiperactividade e impulsividad e paira axudar a mellorar a atención e concentración”, sinala.

Desde a terapia pódese traballar técnicas de aucontrol, de relaxación de habilidades sociais, de solución de problemas e traballo sobre ideas irracionais. Estas técnicas de modificación de conduta son fundamentais no tratamento do TDAH e son o único tratamento elixido paira os problemas leves de déficit de atención. Outras modalidades de tratamento psicolóxico inclúen terapias enfocadas paira a diminución da ansiedade, as terapias paira a mellora das habilidades sociais e certas terapias de grupo.

Así mesmo, a psicóloga Asunción Pérez explica a importancia que “construír una escala de valores” ten na melloría destes pacientes, que deben tomar conciencia da importancia de “frear e reformularse o seu modo de vida”. Concepción Etiens sinala que a solución pode estar tamén no entrono familiar, que pode resultar de gran axuda paira un adulto hiperactivo. Poden “servirlle de reforzo” nas condutas e habilidades que se consideran necesarias paira levar una vida normal e estable, implicarse na resolución conxunta de problemas, así como tolerar os seus altibaixos ou condutas non apropiadas.