Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Indicios e tratamento da xordeira congénita

Un programa de detección precoz da hipoacusia infantil nos hospitais españois comeza a dar os seus froitos

Img audifono Imaxe: Lisa

A xordeira infantil congénita afecta a 3 de cada 1.000 bebés. No entanto, as secuelas sociais e emocionais que comporta son moi importantes, desde o atraso na evolución cognitiva ás dificultades no desenvolvemento da linguaxe, ademais da sensación de illamento que experimentan estes pequenos. A súa detección precoz é esencial para iniciar o tratamento e a rehabilitación canto antes. España leva sete anos neste empeño e é agora cando empezan a mostrarse os resultados.

Máis de 100.000 bebés nados na rede de hospitais públicos de Castela-A Mancha no últimos seis anos beneficiáronse da Detección Precoz da Hipoacusia Neonatal, un programa que leva a cabo na maioría de hospitais españois. Estes programas de screening auditivo realízanse en todos os recentemente nados desde que en 2003 o entón Ministerio de Sanidade e Consumo, xunto coas comunidades autónomas, aprobase o Programa de Detección Precoz da Xordeira.

O obxectivo desta iniciativa é detectar posibles déficits auditivos nos recentemente nados e iniciar o tratamento e a rehabilitación canto antes para, así, minimizar as secuelas sociais e emocionais que carrexa a xordeira congénita: dificultades na adquisición da linguaxe, atraso na aprendizaxe, a comunicación e a relación social. Ademais, é importante aproveitar a plasticidad cerebral nesta franxa de idade para non deixar pasar un momento vital co fin de estimular as primeiras aprendizaxes.

Os resultados obtidos nos hospitais de Castela, dos exames que se realizan a partir das 48 horas de vida, mostran que a xordeira severa ou profunda afecta a tres de cada 1.000 recentemente nados. Unha vez que a exploración, tras tres intentos con resultados alterados que se repiten ata o seis meses de vida, confirma a presenza de hipoacusia, aplícanse de maneira inmediata pautas para paliar o déficit auditivo: o tratamento audioprotésico e a intervención logopédica.

Distintas orixes e graos

As perdas leves non causan alteracións importantes da linguaxe pero poden provocar dislalias e dificultades de aprendizaxe

Segundo datos da Confederación Española de Familias de Persoas Xordas (FIAPAS), o 60% das xordeiras infantís son de orixe xenética. Estas poden desenvolverse ao longo da vida (tardías) ou no nacemento (congénitas). A xordeira de nacemento asóciase tamén a un baixo peso ao nacer ou a infeccións perinatales, así como a determinadas anomalías, como a síndrome de Waardenburg (trastorno da pigmentación), a síndrome de Usher (que implica perda auditiva e alteracións visuais provocadas por Retinitis Pigmentaria), a síndrome Pendreal (patoloxía da tiroides) ou tumores neuronais.

Á xordeira que se detecta nos primeiros meses de vida coñécella como prelocutiva, porque se dá antes da adquisición da linguaxe. O grao da perda determinará se é leve, media, severa ou profunda, cando esta supera os 90 decibeis (dB), segundo a Clasificación do Bureau Internacional de Audiofonología (BIAP). Tamén hai variacións na orixe da xordeira, se afecta ao oído interno, ao externo ou medio.

Todos estes factores provocan consecuencias dispares no desenvolvemento da persoa e, por tanto, obrigan a tratamentos individualizados que garantan o máximo desenvolvemento cognitivo, comunicativo e lingüístico posible. As perdas leves de audición non provocan alteracións significativas na adquisición e o desenvolvemento da linguaxe, pero poden provocar dislalias (incapaz de pronunciar de maneira correcta todos os sons) e algunha dificultade de aprendizaxe. As perdas leves requiren próteses que minimicen o atraso evolutivo e as dificultades de comprensión. En ocasións, este tipo de xordeira é difícil de detectar e considérase aos pacientes como “desobedientes” ou “rebeldes”.

As perdas severas deben incluír apoio logopédico e as profundas implican alteracións importantes no desenvolvemento global do neno, nos que ven alteradas as funcións de alerta e orientación, estrutúraa espazo-temporal e o desenvolvemento social.

Sinais que delatan

En moitas ocasións son os pais os primeiros en darse conta que o bebé non responde os estímulos normais a medida que crece. Segundo a Comisión para a Detección Precoz da Hipoacusia en recentemente nados (CODEPEH), hai sinais de alerta que axudan a pediatras e proxenitores a sospeitar dunha perda de audición. Entre os primeiros indicios -ata que o bebé ten un ano- destacan a falta de reacción ou que non se sobresalte ante sons fortes, como a caída dun obxecto pesado ao chan ou o son dunha porta que se pecha de golpe.

Tamén pode ser que o neno non faga ningún son ou non vire a cabeza cando os seus familiares lle falan, ou que deixe de balbucear ou emita berros de alta frecuencia aos 6 ou 8 meses. FIAPAS engade outros indicios, como non mostrar sinais de tranquilidade ante a voz da nai ou non facer soar o axóuxere se se lle deixa ao alcance da man. Dos 6 aos 9 meses hai que preocuparse se non responden o seu nome, non vocalizan para chamar a atención, non xogan imitando xestos que acompañan cancións infantís ou non tentan imitar as vocalizaciones dos adultos.

Hai outros sinais, como anomalías visibles nas orellas, tomar fármacos daniños para o oído, ingreso hospitalario por algunha complicación como meninxite, falta de osíxeno no parto, baixo peso ao nacer ou algunha infección congénita como toxoplasma, rubéola, citomegalovirus, herpes ou sífilis.

INTERACTUAR CUN FILLO CON XORDEIRA PROFUNDA

Segundo datos da Comisión para a Detección Precoz da Hipoacusia, máis do 95% dos nenos xordos nacen en familias cuxos pais son oíntes. Por tanto, a educación paterna é esencial para o bo desenvolvemento dun neno con xordeira, máis aló do tratamento médico ao que poidan estar sometidos. En 2007 a Confederación Española de Familias de Persoas Xordas (FIAPAS) publicou, no “Dossier divulgativo para familias con fillos/as con discapacidade auditiva. Información Básica”, unhas sinxelas estratexias para facilitar a relación cos pequenos que padecen algún grao de xordeira .

Entre elas destacan chamarlles a atención co tacto e co contacto visual, así como a necesidade de respectar as quendas para falar; situarse de fronte, á súa altura e de modo que visualicen ben a boca de quen fala; comunicarse con naturalidade, de forma tranquila, sen gritar e sen vocalizar en exceso; repetir a mensaxe tantas veces como sexa necesario e simplificar as palabras, e utilizar, se convén, palabras escritas ou debuxos.

A Federación tamén recomenda aproveitar todos os momentos para a comunicación, desde as comidas á hora de vestirse; estimularlles de maneira multisensorial, con abrazos, xoguetes para que aprendan palabras e exclamacións para os seus acertos; mostrar interese cara ás súas intencións comunicativas; non ser ríxidos ante as súas dificultades comunicativas; explicarlles sempre o que ocorre na súa contorna e mostrarlles as consecuencias do seu comportamento mediante xogos ou co uso de bonecos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións