Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Inmaculada Failde, directora do Observatorio da Dor da Cátedra Externa da Dor da Fundación Grünenthal e a Universidade de Cádiz

Coidar a un familiar con dor pode provocar tristeza, depresión e ansiedade

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 14 de Agosto de 2012

A dor vai moito máis alá do sufrimento físico ou psicolóxico. Tamén repercute na familia, sobre todo, na persoa máis implicada nos coidados do paciente afectado. Por iso, os expertos falan dunha terceira dimensión deste problema de saúde: a dor social. Tristeza, depresión e ansiedade son algunhas das consecuencias na esfera emocional que pode ter o familiar coidador. Nesta entrevista Inmaculada Failde explica que falta información e formación para apoiar ás familias cun paciente nesta situación ao seu cargo. Failde é médica especializada en Medicamento Preventivo e Saúde Pública e directora do Observatorio da Dor da Cátedra Externa da Dor da Fundación Grünenthal e a Universidade de Cádiz.

É habitual referirse á dor como unha sensación física ou psíquica pero, hai tamén un aspecto social?

Si, de feito no modelo biopsicosocial contémplanse o tres aspectos da dor: o físico, o psicolóxico e o social.

En que consiste?

En que na percepción da dor inflúe o apoio familiar, dos amigos e as interrelacións cos demais. Todo isto exerce unha influencia á hora de sufrilo, de percibilo e fai que se soporte mellor ou peor.

Entón, as persoas afectadas que teñen unha boa rede social ou de apoio perciben menos dor?

“Cando nunha familia hai unha persoa afectada por dor, altérase toda a súa contorna”Non é que o perciban menos, senón que o perciben mellor. Ao sentirse apoiadas polos demais, polos profesionais sanitarios e pola súa familia, son capaces de soportalo doutra maneira, axuda moito a convivir coa dor. Ademais, hoxe en día, pódese controlar con moitos tratamentos que permiten diminuílo, de forma que un paciente non teña que pasalo mal por esta causa. Cóntanse con moitos medios e, se se acompaña co apoio da contorna, vai poder soportalo moito mellor.

Unha persoa que ten unha familia desestructurada ou que está soa, vai ter máis dor?

A través de estudos doutros grupos e o traballo do Observatorio habemos visto que as persoas que teñen apoio familiar van ter unha mellor percepción da dor que as que non o teñen. Hai que ter en conta que, cando nunha familia hai unha persoa afectada, iso altera a toda a súa contorna, e as consecuencias son que os familiares están máis tristes, limitan as súas actividades non só con outros familiares, senón cos amigos. Eles tamén padecen e o paciente tamén sofre máis a súa dor.

Créase un círculo vicioso?

Si, créase un círculo vicioso que afecta ao paciente e que repercute na familia e, á inversa, tamén afecta ao paciente se esa situación relacional é máis soportable e hai un bo ambiente familiar que o fai todo máis fácil.

Pódese afirmar que o dor ‘se contaxia’?

“Os familiares máis afectados pola dor son os que máis coidan ao paciente”Si, a todos pasounos. Ao redor dunha persoa que padece, tamén sufrimos. A dor non se contaxia como unha enfermidade transmisible, pero si no sentido de que unha persoa ou alguén próximo que ten dor tamén provoca sufrimento na súa contorna.

Será unha dor máis emocional.

Claro. Neste caso, é máis emocional que físico, xa que os familiares da persoa afectada non teñen a lesión que lle provoca a dor no seu corpo. Por iso, é importante non só preocuparse do paciente, senón de todo a súa contorna e apoiar ás familias.

De que forma pódese apoiar ás familias que coidan a persoas con dor?

O máis importante é educar ao paciente e aos seus familiares para que teñan a información básica sobre como se produce a dor, que saiban ao que se enfrontan, como axudar e como axudarse a si mesmos. A información e a formación débena proporcionar os profesionais sanitarios, tanto os especialistas como os de atención primaria que asisten en todo o proceso e que deben establecer unha interrelación cos familiares.

Cales foron os principais resultados do estudo que levou a cabo o Observatorio da Dor sobre o impacto da dor nas familias?

“Hai que educar ao paciente e aos seus familiares para que saiban como se produce a dor, a que se enfrontan, como axudar e como axudarse a si mesmosNos resultados observamos que os familiares máis afectados son os que máis coidan ao paciente. O paciente pode non ter unha percepción inicial sobre o efecto ou consecuencias que a súa dor produce na súa familia, pero hai diferenzas entre como o percibe a familia e o coidador principal. Para o coidador da familia, a percepción da dor é máis complexa e o impacto é peor: está máis triste, repercute nas súas relacións sociais, na súa vida e, mesmo, na súa saúde.

Cales son as consecuencias do coidado dunha persoa que sofre dor para o familiar coidador?

Sobre todo a tristeza, a depresión e a ansiedade. Polo momento, non se exploraron as consecuencias físicas que pode supor coidar a un paciente. Pero, en xeral, os familiares referían que estaban máis tristes do habitual (máis que deprimidos), de peor humor, irritables e ansiosos.

Hai algún outro resultado destacable?

“Na percepción da dor inflúe o apoio familiar, dos amigos e as interrelacións cos demais”Chamounos moito a atención que, a pesar de empeorar a súa saúde e estado de ánimo, os familiares están satisfeitos co coidado dos seus familiares e a axuda que prestaban e recibían. Sentían ben cando recibían unha axuda complementaria, que lles permitía sentirse mellor. Os familiares estaban contentos de coidar aos seus pacientes, a pesar de que a súa saúde se resentise.

Habería que ‘prohibirlle’ a alguén, cando a súa saúde se resente, coidar ao seu familiar con dor?

É complicado responder a esta pregunta. En situacións extremas creo que poderían contar cunha axuda para atendelo, se cadra non necesitan dese apoio para toda a actividade que realicen. Pero prohibirlle ou dicirlle a alguén que deixe de coidar ao seu familiar é complicado, se sente contento ao facelo. Débese valorar cada caso na súa xusta medida, así como as súas vantaxes e inconvenientes.

Por mor da crise, cre que a dor social aumentará?

Este é un tema que se terá que expor dentro dun tempo. As consecuencias da crise, a nivel sanitario, ímolas a sufrir no futuro; os seus efectos máis inmediatos se cadra son menos evidentes e ímolos a descubrir de aquí a un tempo. En particular, penso que si se vai a resentir a saúde.

Apoio ás familias cun paciente que sofre dor

Aprender a atender a unha persoa con dor pode ser tan útil como apuntarse a un curso de primeiros auxilios, explica Inmaculada Failde. Nos últimos anos fíxose especial fincapé en “coidar ao coidador” dos pacientes con Alzheimer ou en ensinar aos coidadores dos pacientes discapacitados a mobilizalos ou atendelos. No entanto, non se desenvolveron iniciativas para educar ás familias no coidado dos pacientes con dor e, na actualidade, non hai ningunha formación regulada nin curso respecto diso.

A información e formación que se proporciona aos familiares depende da implicación voluntarista e o apoio que lles prestan os profesionais de atención primaria ou outros especialistas que atendan tanto ao paciente como á súa contorna. O familiar que sabe como tratar a un paciente con dor nunha determinada circunstancia, como cando vomita ou se atopa mal, pode atendelo con máis competencia e contribúe a que estean menos deprimidos e ansiosos ao manexar mellor a situación.

Etiquetas:

ansiedade dor tristeza


Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións