Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Javier García do Muro, director da Unidade de Cancro Genitourinario do Instituto de Oncoloxía Baselga-Hospital Quirón, de Barcelona

Estímase que cada ano hai 25.000 novos casos de cancro de próstata en España

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 04deDecembrode2012

O cancro de próstata é o segundo tumor maligno máis frecuente nos homes: calcúlase que afecta a ao redor de 900.000 homes cada ano en todo o mundo. En España, sofren carcinoma de próstata 25.000 homes e, destes, falecen 6.000 pacientes. Con todo, cando este tumor se diagnostica en fases iniciais e está localizado, ten bo prognóstico. Para conseguir detectalo canto antes, é crucial o uso da proba de determinación do PSA, un marcador existente no sangue. A súa presenza pode ser un indicador de cancro de próstata, pero tamén doutras enfermidades prostáticas benignas. No entanto, o momento en que debe facerse esta proba, así como a subpoblación de homes candidata á súa realización, son aínda aspectos controvertidos nos que non se puxo de acordo a comunidade científica, aínda que parece ser que os homes entre 55 e 69 anos son os que máis poderían beneficiarse. Na actualidade, o 70% dos pacientes tratados dun cancro de próstata descuberto nunha fase temperá sobrevive, grazas aos novos tratamentos dispoñibles que incrementaron tanto a supervivencia como a calidade de vida dos afectados, asegura nesta entrevista Javier García do Muro, director da Unidade de Cancro Genitourinario do Instituto de Oncoloxía Baselga (IOB)-Hospital Quirón, de Barcelona, con motivo do Día Mundial do Cancro de Próstata, que se celebrou o pasado 17 de novembro.

Cantos casos de cancro de próstata rexístranse en España cada ano?

A incidencia estímase que é de 25.000 novos casos -que representa o 21% de todos os cancros- e 6.000 mortes. É o segundo máis frecuente no home. No entanto, os datos no noso país sobre este tumor non son moi concretos. Baséanse en extrapolaciones de EE.UU. e Europa.

Está a aumentar a incidencia de cancro de próstata nos últimos anos? A que se atribúe?

Si, é un tumor que incrementou nos últimos anos, porque se intensificou moito o seu diagnóstico, grazas a técnicas baseadas en biomarcadores como o PSA, que se utiliza de forma máis habitual e que permitiu realizar un diagnóstico máis frecuente desta enfermidade.

Entón, non está a crecer a súa incidencia, senón que se diagnostica máis?

Si, diagnostícase máis. Pero non porque aumente a súa incidencia, senón porque se dispón do PSA e xeneralizouse o seu uso. Non parece que, en canto a frecuencia, o cancro de próstata aumente nestes momentos.

Para quen non están familiarizadas co PSA, en que consiste este marcador diagnóstico?

“No cancro de próstata localizado e de baixo ou medio risco, a supervivencia é próxima ao 70% a dez anos”Consiste nunha análise de sangue dun marcador, que se chama o antígeno prostático específico (PSA, polas súas siglas en inglés), e que se pode alterar a distintos niveis. Niveis baixos poden deberse a patoloxía benigna prostática, que é moi frecuente, mentres que niveis máis elevados son máis específicos de cancro prostático. No entanto, non é unha proba diagnóstica definitiva xa que, segundo os resultados, obriga a realizar outras exploracións, como a biopsia. Pero é moi útil para a detección do cancro de próstata.

A partir de que momento na vida do home pode ser útil realizar unha determinación do PSA?

É un tema moi debatido se o cribaje é útil ou non para detectar o cancro de próstata. Fixéronse grandes estudos, pero os seus resultados son discordantes. A Asociación Urológica Americana recoméndao para todos os pacientes a partir dos 50 anos, mentres que outras asociacións aconséllano de maneira encarecida. Con todo, pode haber casos en que os resultados do PSA non se traduzan en tumores cunha significación clínica, o que pode levar ao sobretratamiento de enfermos que non o necesitan. No último gran estudo realizado a este respecto hase visto que os pacientes que máis se benefician son os que teñen entre 55 e 69 anos. Estes serían os que máis se poden beneficiar do screening con PSA, para un diagnóstico máis precoz e unha maior supervivencia.

Pero, este cribaje co PSA debería ser universal para todos os homes a partir de certa idade?

“O PSA non é unha proba diagnóstica definitiva, pero é moi útil para a detección precoz do cancro de próstata”Nalgúns casos, os pacientes poden manifestar síntomas suxestivos que poden facelo de obrigada realización, pero noutros casos levalo a cabo pode ser controvertido. Non hai un acordo total sobre se se debe realizar de maneira sistemática. Algúns grupos suxiren que debería efectuarse en todos os homes a partir dos 50-55 anos, mentres que outros din que a persoa que se somete a esta proba debe saber que, ás veces, diagnostícanse casos que non teñen significación clínica e que, se se lles administra un tratamento, leste pode deixarlles secuelas.

En España, cal é o criterio da aplicación da determinación de PSA?

Fanse determinacións de PSA pero non de forma sistemática en toda a poboación. É unha proba que realizan o médico de cabeceira ou o urólogo, cando se lles consulta por outros problemas banais. Na maioría dos casos, os niveis alterados de PSA corresponden a patoloxías benignas. Pero a aplicación xeneralizada da determinación de PSA aumentou o diagnóstico en fase precoz do cancro de próstata.

É certo que cando este cancro se diagnostica en fase precoz é un dos máis agradecidos en canto a supervivencia?

En efecto. A supervivencia depende da situación en que se diagnostique. Moitos dos casos en que o tumor se diagnostica localizado son de risco baixo ou intermedio e a supervivencia é próxima ao 70% a dez anos. É con frecuencia unha enfermidade que evoluciona de forma lenta.

As mulleres teñen asumido que deben someterse a unha revisión xinecolóxica anual. Sería partidario de recomendar tamén aos homes que vaian ao urólogo unha vez ao ano?

Aconsellaría que a partir dos 55 anos, cando se fose ao urólogo por outro motivo, realizásese unha determinación de PSA. Máis que establecer unha revisión periódica anual, é conveniente acudir ao urólogo cando se teñan molestias urinarias ou outros síntomas.

Unha vez que se diagnostica o cancro de próstata, como se trata?

“Os homes entre 55 e 69 anos son os que máis se benefician da determinación do PSA”Producíronse grandes avances nas distintas fases deste cancro. Cando é un carcinoma localizado, é dicir, en fases iniciais, pódese practicar unha cirurxía laparoscópica ou robótica, unha intervención cirúrxica que permitiu reducir as secuelas e complicacións propias do tratamento. Tamén se poden aplicar outras técnicas como a radioterapia ou a braquiterapia, que é un tipo de radioterapia menos invasiva, que dá bos resultados, menos secuelas e menor toxicidade. Nos casos de peor prognóstico, hai que aplicar un tratamento sistémico, é dicir, dirixido a todo o organismo, xunto coa radioterapia.

Que porcentaxe do cancro de próstata é resistente a estes tratamentos?

Estímase que entre o 20% e o 30% dos pacientes desenvolve metástasis. Ao principio, estes casos responden moi ben ao tartamiento convencional (a deprivación androgénica, o bloqueo das hormonas masculinas das que o cancro de próstata depende para a súa progresión). Pero, a pesar da boa resposta, tarde ou cedo o cancro acaba progresando.

Dous das secuelas máis temidas do tratamento do carcinoma de próstata son a impotencia e a incontinencia urinaria. Isto aínda é así?

Si, estas son as secuelas máis temibles da prostatectomía radical, que é un tratamento moi eficaz, pero que nalgúns casos -non en todos- ten como secuelas a incontinencia urinaria e a impotencia. Coas modernas técnicas cirúrxicas conseguiuse reducir estes efectos secundarios, grazas á preservación dos nervios que regulan a erección, e as complicacións que limitan a calidade de vida dos pacientes.

Da mesma forma que a supervivencia do cancro de próstata mellorou, tamén o fixo a calidade de vida dos afectados?

“A cirurxía laparoscópica reduciu as secuelas do tratamento do carcinoma de próstata”Si, a calidade de vida dos pacientes aumentou grazas a que a cirurxía e á radioterapia teñen menos efectos secundarios; tamén porque os pacientes con enfermidade avanzada teñen novos tratamentos cuxa tolerancia mellorou e, en moitos casos, gozan dunha calidade de vida moi aceptable e compatible coa actividade normal.

Querería engadir algunha mensaxe final?

O diagnóstico do cancro de próstata cada vez é máis precoz e a melloría das técnicas, tanto de cirurxía como de radioterapia , logrou optimizar a supervivencia dos enfermos. Así mesmo, desenvolvéronse novos medicamentos para quen xa desenvolveron metástasis. Todo iso permitiu que os pacientes teñan unha maior supervivencia e unha mellor calidade de vida.

Avances no tratamento do cancro de próstata

Os homes con cancro de próstata avanzado, por tanto, de mal prognóstico e metástasis (diseminado), deben recibir unha medicación hormonal que, aínda que é eficaz ao comezo, non evita que a enfermidade acabe por resistirse. Pero, “nos últimos anos, novos tratamentos hormonais e medicamentos con outros mecanismos de acción máis sofisticados permitiron mellorar a supervivencia e a calidade de vida deste grupo de pacientes”, afirma Javier García do Muro.

Entre estas novas opcións terapéuticas, destacan o acetato de abiraterona, un tratamento hormonal que se administra por vía oral; cabazitaxel, un novo tipo de quimioterapia que funciona cando a quimioterapia convencional (docetaxel) fracasa; e, por último, enzalutamida, un inhibidor de receptores androgénicos que estará no mercado en breve. “Estes fármacos melloraron a supervivencia dos pacientes e son ben tolerados, comparados cos tratamentos habituais doutras enfermidades oncolóxicas”, sinala García do Muro.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións