Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Jorge González, médico reumatólogo do Hospital HM Universitario Sanchinarro, de Madrid Norte

En torno ao 25% da poboación padece unha enfermidade reumatológica

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 12 de Novembro de 2013

As enfermidades reumatológicas afectan ao 25% da poboación. Aínda que hai o dobre ou triplo de mulleres que as padecen, os homes non quedan excluídos. Artrose, osteoporose ou artrite reumatoide son algunhas das máis frecuentes ou coñecidas, pero existen moitas outras. Os síntomas poden ser moi variados e inespecíficos, aínda que a dor ao redor das articulacións do aparello locomotor é o motivo de consulta máis frecuente. Noutras enfermidades, como a artrite reumatoide, a esclerodermia ou a síndrome de Sjögren, o primeiro signo pode ser un cambio de coloración dos dedos da man e os pés (do branco ao azul e o vermello) ante o frío e a tensión, denominado fenómeno de Raynaud. A capiloroscopia é unha proba moi sinxela que permite diagnosticalo e na que profunda nesta entrevista Jorge González, médico especialista do servizo de Reumatoloxía do Hospital HM Universitario Sanchinarro, de Madrid Norte. De feito, en datas recentes realizou probas de capiloroscopia a poboación voluntaria con motivo do Día Nacional da Artrite Reumatoide.

Que porcentaxe da poboación padece enfermidades reumatológicas?

Estímase que en torno ao 25% da poboación padece unha enfermidade reumatológica, posto que hai que ter en conta que moitas veces son infradiagnosticadas. Están en aumento porque a poboación agora está máis ao tanto das posibles manifestacións destas enfermidades e consulta máis por elas que hai uns anos. É dicir: diagnostícase máis porque a poboación se preocupa máis por ir ao médico e consultar por síntomas aos que antes non daba importancia.

Cales son as principais enfermidades reumáticas?

Entre as máis frecuentes nunha consulta figuran as enfermidades dexenerativas do aparello locomotor, como a artrose; as enfermidades metabólicas, como a osteoporose; artropatías inflamatorias, como a artrite reumatoide, a espondilitis e a artrite psoriásica; e enfermidades autoinmunes sistémicas, que son menos habituais, como a esclerodermia ou a síndrome de Sjögren.

Afectan máis a mulleres que a homes?

“Hai o dobre ou o triplo de mulleres afectadas polas enfermidades reumatológicas respecto dos homes”Si, a maioría dos pacientes das enfermidades reumáticas son mulleres. Hai o dobre ou o triplo de afectadas as enfermidades reumatológicas respecto dos homes, con excepción da pinga, que se dá máis no xénero masculino. A maioría ten que ver cun compoñente hormonal que inflúe no sistema inmunológico. Para que se desenvolvan as enfermidades reumáticas, é necesario ter certa predisposición xenética e determinados factores ambientais. Os factores xenéticos hormonais en certa maneira si predisponen a estas enfermidades, de maneira que, aínda que non son exclusivas das mulleres, os homes desenvólvenas menos.

Cales son os primeiros síntomas das enfermidades reumatológicas? E da artrite reumatoide?

Os síntomas son moi variados. Os principais motivos de consulta en reumatoloxía son a dor e a inflamación, que poden limitar aos pacientes. O máis habitual é a dor do aparello locomotor ao redor da articulación, que representa o 50% do motivo das consultas en reumatoloxía, aínda que as enfermidades reumatológicas tamén poden dar manifestacións orgánicas como un derrame pleural, lesións na pel ou pericarditis, entre outras. Hai pacientes que foron diagnosticados por unha uveítis, pola que foron derivados polo oftalmólogo, cando ninguén a priori pensa que se trate dunha manifestación reumatológica.

Recentemente celebrouse o Día Nacional da Artrite Reumatoide onde se fixeron probas de capiloroscopia. En que consiste? Que enfermidades reumatológicas permiten diagnosticar?

A capiloroscopia non é unha técnica específica da artrite reumatoide, para cuxo diagnóstico se necesitan varias probas. Pero si que permite diagnosticar o fenómeno de Raynaud, co que poden cursar varias enfermidades, entre elas a artrite reumatoide, aínda que non é o habitual.

En que consiste o fenómeno de Raynaud?

“Os principais motivos de consulta en Reumatoloxía son a dor e a inflamación”O fenómeno de Raynaud é a sensibilidade dos vasos sanguíneos do paciente ante o frío ou situacións de tensións, nas que se produce un vasoespasmo. En leste, sucédense dous ou tres fases: a primeira é a fase pálida, na que hai unha vasoconstricción e non chega a rega sanguínea á parte do dedo que está branca; a segunda fase é a cianótica, na que o dedo adquire unha cor morada por unha acumulación dunha sustancia e permanece a vasoconstricción; e despois, coa calor, ábrense os vasos e prodúcese unha fase eritematosa, na que os dedos están vermellos, quentes e padécese certa quemazón ou escozor.

De que enfermidades reumáticas é característico o fenómeno de Raynaud?

Este fenómeno de cambiar de cor pode ser primario, cando o paciente padece este problema de sensibilidade fronte ao frío ou á tensión, pero sen sufrir unha enfermidade reumática. Pero tamén pode ser secundario, como unha manifestación de enfermidades reumáticas como a esclerodermia, o artrite reumatoide, onde pode ser o primeiro sinal destas patoloxías. As alteracións na capiloroscopia, así como unha analítica de anticorpos, poden axudar a diagnosticalas.

Como é a proba da capiloroscopia? En canto tempo realízase? Débese repetir de maneira periódica?

A capiloroscopia é unha proba moi sinxela, moi económica e totalmente inocua e indolora para diagnosticar o fenómeno de Raynaud. Porisbilita visualizar os capilares do leito ungueal; as alteracións no número de capilares ou a súa morfoloxía permiten sospeitar se se debe a enfermidades reumáticas nuns 15 ou 20 minutos. Despois hai que repetir a proba de forma periódica nos casos en que se sospeita que hai algunha alteración capilar suxestiva para o diagnóstico. Por iso, nestes casos, faise de novo ao ano ou ao seis, para ver se hai algún cambio.

En que casos hai que levar a cabo a capiloroscopia e en cales está contraindicada?

“O fenómeno de Raynaud pode ser o primeiro síntoma de diversas enfermidades reumatológicas”Realízase sempre que un paciente consulta supostamente por este fenómeno. Nestes casos, efectúaselle un pack básico de capiloroscopia e analítica de anticorpos. Se son normais ambas as (capilaroscopia normal e anticorpos negativos), é un Raynaud primario. Cando o fenómeno é secundario, hai que investigar máis para ver con que enfermidades relaciónase, xa que pode ser o primeiro síntoma de diversas enfermidades reumatológicas. Non ten ningunha contraindicación, pero requírense un par de peculiaridades para poder someterse a esta proba: dúas horas antes da capiloroscopia non se pode fumar e non se poden arranxar as uñas, nin tampouco pode levar a cabo cando a temperatura ambiente é demasiado fría, porque podería alterar os resultados.

A capiloroscopia faise de forma rutineira nos servizos hospitalarios?

É unha técnica que está en auxe nos servizos de reumatoloxía, é indispensable, pero en moitos centros aínda non se coñece. No entanto, a Sociedade Española de Reumatoloxía (SER) está a formar aos especialistas para que a realicen e, de feito, saber facela será un dos requisitos dos reumatólogos.

Cal é a importancia da capiloroscopia no diagnóstico precoz das enfermidades reumatológicas?

A principal vantaxe desta proba é que é moi sinxela e achega información para o diagnóstico precoz de diversas enfermidades reumatológicas. En canto ao prognóstico e a evolución que poidan ter os pacientes con estas patoloxías é vital, cando poden ter unha evolución moi severa. Desta forma, pódeselles administrar antes un tratamento específico e evitarlles un dano irreversible. Pois diso trátase: o diagnóstico precoz é importante porque permite evitar o dano a medio e longo prazo aos pacientes, é dicir, impedir que sufran máis dor e incapacidade.

No fenómeno de Raynaud, que consecuencias ten non realizar un diagnóstico precoz?

“A capiloroscopia é unha proba moi sinxela, moi económica e por completo inocua e indolora”A consecuencia de non diagnosticalo e de non tratalo é que os pacientes sofren unha limitación e cambios de coloración nos dedos das mans, asústanse pola dor que lles xera a falta de rega sanguínea nos dedos. Este fenómeno experiméntase cando fai frío, e as secuelas de que non chegue a circulación aos pulpejos dos dedos son a formación de úlceras, infeccións ou a perda do tecido dos dedos nos casos máis graves e severos, non en todos.

Pódense paliar estes síntomas do fenómeno de Raynaud?

Depende da severidade do caso de cada persoa. En xeral, nos casos leves, pódese evitar a exposición ao frío ou utilizar luvas específicas. Os casos moderados ou severos requiren medicación todo o ano e, en ocasións, é posible que deban ingresar para recibir tratamento por vía intravenosa.

Novos tratamentos

“Na actualidade, hai dispoñibles numerosos medicamentos vasodilatadores, que se usan de mantemento, e prostaglandinas, utilizadas para tratar as complicacións do fenómeno de Raynaud (úlceras). Con eles conséguese controlar os síntomas, evitar as secuelas de non tratalo e manter a calidade de vida dos afectados”, explica Jorge González.

En canto á investigación, González sinalou que “en principio, trabállase en novos tratamentos, pero non para o fenómeno de Raynaud, senón para outras enfermidades reumatológicas, como a esclerodermia. De todos os xeitos, investígase en moitos fármacos, xa que os pacientes con casos moi severos non se poden controlar cos actuais”.


Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto