Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

José Antonio García Erce, membro da Sociedade Española de Hematología e Hemoterapia

Nos últimos dez anos, o consumo de sangue creceu preto dun 30%, una cifra superior ao incremento da poboación

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 11deSetembrode2012

Até hai pouco, máis do 50% dos pacientes que entraban nun quirófano recibían una transfusión. Hoxe en día, as melloras cirúrxicas han reducido a só un terzo as transfusións que se realizan durante as operacións. Pero isto non impediu que a demanda de sangue creza noutros ámbitos, como as urxencias ou o dos pacientes oncolóxicos. O seu consumo creceu ao redor do 30% nos últimos dez anos e as doazóns parecen non ser suficientes. Paira mellorar esta situación, ademais de aumentar o número de doazóns, é necesario promover medidas de uso racional do sangue e alternativas ás transfusións sanguíneas, xa que as transfusións non están exentas de risco e teñen os seus custos, informa nesta entrevista José Antonio García Erce, facultativo do Hospital San Jorge, de Huesca, membro da Sociedade Española de Hematología e Hemoterapia (SEHH) e do grupo AWGE (Anemia Working Group España).

Por que é necesaria a doazón de sangue?

Neste momento, ante a imposibilidade técnica de poder fabricala, é preciso doar sangue paira obter os distintos compoñentes sanguíneos e de hemoderivados que serven paira tratar moitas enfermidades e entidades. Aínda non somos capaces de fabricar sangue artificial nin os seus derivados.

Hai algunha outra razón?

“A situación idónea é doar sangue até dúas veces ao ano”A segunda causa é que, debido ao envellecemento da poboación, aumentou moito o número de técnicas agresivas e de transplantes. Os pacientes trasplantados son de maior idade, o que incrementou a necesidade de sangue. Tamén, relacionado co envellecemento, hai una maior incidencia de cancros que se tratan de forma máis agresiva paira conseguir a curación e una maior supervivencia e paira cuxa boa evolución, nalgún momento da enfermidade, é necesario facer una transfusión.

Cantas doazóns hai no noso país?

En España,no ano 2010, segundo as estatísticas do Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade, houbo 1.803.765 doazóns de sangue, das que se logrou obter 1.701.845 concentrados de hematíes (e se transfundieron 1.612.424). Os doantes habituais foron 889.160 e os novos 243.880.

É dicir, que se cobre xusto a demanda.

Cóbrese un pouco máis do 95% da necesidade. A marxe de seguridade cada vez é máis estreito, sobre todo en momentos puntuais do ano nos que hai máis actividade e máis caídas das doazóns do normal.

No verán fanse campañas de chamamento á doazón de sangue. Por que? Hai máis risco de desabastecemento?

“As anemias ben tratadas poderían evitar moitas transfusións”Nos centros de doazón, a nivel nacional, procúrase concienciar para que os doantes habituais tenten doar varias veces ao ano e, de forma repartida, ao longo do ano. O que ocorre é que, no verán, hai tendencia a relaxarse. Pénsase que se realiza menos actividade cirúrxica, que se reduce a actividade programada e que a demanda cae, aínda que en realidade o consumo é constante. Por esta razón, a nivel nacional, a maioría de centros celebran o 14 de xuño o Día Mundial da Doazón, paira manter as doazóns co fin de ter cubertas as necesidades de sangue no período do verán. Téntase que a poboación non se relaxe neste aspecto.

Cando se fai necesaria una transfusión?

Hai uns anos, máis do 50% do sangue doado destinábase, de forma maioritaria, aos pacientes cirúrxicos durante a intervención. Pero as melloras en técnicas cirúrxicas, que axudan a que mesmo se poida recuperar máis o propio sangue do paciente, fixeron que o seu consumo nos quirófanos pase a ser un consumo real dun terzo e a que se utilice moito máis en urxencias.

Significa que se pode usar de forma máis racional o sangue almacenado? Ou facer menos transfusións das que se efectúan?

Si. Fanse transfusións innecesarias. Non se toman as medidas adecuadas, no quirófano ou nos procedementos máis agresivos, paira evitar que os pacientes máis débiles, desnutridos ou con anemia cheguen a esta situación na que teñen máis risco de ser transfundidos. Considérase a anemia como algo normal da idade e non o é. Os casos que se diagnostican son a punta do iceberg; as anemias son un problema de saúde infradiagnosticado. Si detectásense a tempo e establecésese o tratamento adecuado, poderíanse evitar moitas transfusións. Ademais, é un erro no colectivo sanitario haberse afeito á súa gratuidade: é gratis porque se obtén grazas á xenerosidade dos doantes, pero o proceso paira garantir a súa máxima calidade e seguridade, paira o paciente que a necesita, ten un custo sanitario moi importante.

Entón, hai que restrinxir o seu uso?

Si, a asociación americana de bancos de sangue editou una nova guía de recomendacións na que recoñece que se debe aplicar con criterios restritivos o seu uso. Isto permitiría evitar o 40% de transfusións, paira reducir os riscos e os gastos que levan.

Quen poden ser doantes?

“É un erro do colectivo sanitario haberse afeito á gratuidade do sangue”Como primeiro doante ou un doante habitual san pode selo calquera home ou muller entre 18 e 60 anos anos que estea san e sempre que non necesite consumir fármacos, non teña permiso pola medicación que toma ou que entrañe risco paira el e o receptor. E, máis aló dos 65 anos, tamén se pode, sempre que se someta a contrólelos pertinentes. Os motivos de exclusión son ter enfermidades cardíacas, pulmonares ou infecciosas graves transmisibles polo sangue. A pena é que dos 20 millóns de doantes potenciais que hai en España, os doantes non chegan ao millón. No ano 2010, houbo 240.000 doantes novos, é dicir, persoas que antes nunca doaran e 890.000 doantes habituais. Aproximadamente, houbo 1.100.000 doantes que doaron máis dunha vez ao ano e, grazas a estes, rexistráronse 1.800.000 doazóns en total. A situación idónea é que se doe até dúas veces ao ano.

Cantas veces pódese doar sangue ao ano?

En España, hai una pequena discriminación. Á muller permíteselle doar tres veces e ao home, catro, mentres que en Europa, a muller pode doar catro veces e o home, cinco.

Por que?

A muller fisiológicamente ten un nivel de hemoglobina máis baixo e una cantidade menor de glóbulos vermellos e máis hipotensión, aínda que se iguala coa idade. O menor volume, menor peso e menor masa elevan o risco de producir anemia na muller. Por iso, non é ético que a unha persoa voluntaria sa á que se lle pide que colabore e axude, realícenselle un exceso de extraccións que poidan danala e causarlle anemia e, por este motivo, decidiuse limitar as doazóns anuais a unha cifra razoable. Os doantes habituais adoitan doar dúas veces ao ano para que o problema de desabastecemento de sangue quede cuberto e España sexa autosuficiente en compoñentes sanguíneos e hemoderivados.

E que sucede agora?

O problema de España é que ten que importar plasma e derivados do plasma porque non hai suficientes. Non hai moita cantidade e, de feito, en abril-maio deste ano xurdiu una polémica pola que o laboratorio Grífols, produtor de produtos sanitarios e hemoderivados, pedía un cambio de lexislación e propuña pagar as doazóns de sangue como en Alemaña, Austria ou Chequia. Hai que importar plasma paira os pacientes hemofílicos e outros produtos derivados do plasma.

Aumenta moito o consumo de sangue como paira pór en perigo o abastecemento?

O problema é que, nos últimos dez anos, creceu preto dun 30% o consumo de sangue, moi superior ao incremento da poboación.

Abastecemento de sangue en perigo

O aumento do consumo de sangue crece a un ritmo desorbitado, de ao redor do 30%, si compárase ao crecemento da poboación española. Nin sequera a entrada de poboación inmigrante a España permitirá cubrir as necesidades no territorio nacional, si mantense a tendencia actual. “Somos afortunados por ter una inmigración formada por xente nova, sa e que non só fixo a súa achega a este país como traballadores, senón tamén como doantes de sangue”, explica José Antonio García Erce.

A taxa demográfica española e a renovación da poboación nacional pon en serio perigo o abastecemento de sangue e levan a pensar que, si non se controla a causa verdadeira do problema, como son medidas de uso racional e alternativas á transfusión, será difícil cubrir as necesidades, segundo apunta García Erce.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións