Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

José Manuel Ramírez, coordinador do Grupo Español de Rehabilitación Multimodal (ERAS)

Ante unha cirurxía, hai que dar máis información e involucrar ao paciente e aos seus familiares en todo o proceso

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 03 de Setembro de 2013

Enfrontarse a unha operación sempre dá medo. Aínda que nos últimos anos proliferaron técnicas de cirurxía mínima invasiva (CMI), que contribuíron á desmitifación das intervencións cirúrxicas e á diminución do medo dos pacientes ante o quirófano, os expertos sosteñen que é preciso dar moita máis información sobre cada operación e involucrar máis aos afectados no seu proceso terapéutico ou cirúrxico. Deixarse facer e crerse “en boas mans” non é tan efectivo como que a persoa estea ben informada da súa enfermidade e implíquese nela de maneira activa. Darlle esta información é un dos pasos dos novos protocolos multimodales, grazas aos cales se pode acelerar a recuperación e diminuír as complicacións, como se constatou nas cirurxías do cancro de colon e recto. Así o explica nesta entrevista José Manuel Ramírez, profesor asociado de Medicamento na Universidade de Zaragoza e coordinador do Grupo Español de Rehabilitación Multimodal (ERAS/GERM), que se reuniu hai pouco en Barcelona durante a xornada “Rehabilitación Multimodal do paciente cirúrxico, un proceso multidisciplinar”, organizada pola farmacéutica MSD.

Cal é o principal medo que teñen os pacientes antes dunha cirurxía?

En xeral, ademais de medo, a persoa que se somete a unha cirurxía ten unha información limitada do que se atopará. O que pretendemos é que se involucre de maneira directa na toma de decisións sobre o seu proceso, é dicir, informar ben ao paciente para que teña conciencia do procedemento ao que se enfronta, o seu diagnóstico e, se se indica, a súa operación.

Ese medo ou ansiedade é proporcional á complexidade da intervención á que se enfrontan?

“O paciente que se somete a unha cirurxía ten unha información limitada e medo ao que se atopará”Claro. E ademais, sempre se deu deixarse en mans dos cirurxiáns, anestesistas, digestólogos e médicos e deixarse levar polo facultativo, que se supón que estivo aconsellando ben aos afectados. Pero nós pretendemos que o paciente se encargue de entrar dentro do seu propio tratamento cirúrxico.

Entón, só por dar información ao paciente sobre a operación á que se someterá diminúelle o medo?

Si, evidentemente. Explicarlle en que consistirá a súa operación axúdalle moitísimo. Non deixarei de insistir en que hai que dar máis información e involucrar ao paciente e aos seus familiares ante unha cirurxía.

Pensa que nos últimos anos o medo ante unha intervención cirúrxica ha diminuído grazas á introdución das técnicas de cirurxía mínima invasivas (CMI) e outras menos cruentas?

Si, téntanse por todos os medios os tratamentos cirúrxicos de cirurxía mínima invasiva (CMI), pero tamén técnicas de endoscopia ou laparoscopia, que contribuíron a que se desmitifique a cirurxía e, sobre todo, á implicación do paciente e a que tome conciencia de que é el quen debe involucrarse de forma directa nelas.

Varios hospitais sumáronse ao grupo ERAS/GERM (“Enhanced Recovery after Surgery” ou “Grupo Español de Rehabilitación Multimodal”). Quen o forman e con que obxectivos?

Este grupo está formado por cirurxiáns, anestesistas, enfermeiros e nutricionistas. Creouse no ano 2007 e, durante todo este tempo, tentamos implementar certo manexo perioperatorio (actuacións antes, durante e despois dunha cirurxía) para beneficiar aos pacientes. Neste momento, figuran nel máis de vinte hospitais e está aberto a todos os que se queiran adherir: formar parte del ou usar os seus protocolos é algo ao que está por completo aberto. A maioría traballa no ámbito público, aínda que tamén hai algúns no privado. O importante é que todos aplican da mesma maneira os protocolos ou plans de actuación.

É certo que dar información exhaustiva sobre a cirurxía, como recollen estes protocolos, acelera a recuperación?

“Cos protocolos multimodales redúcese a agresión cirúrxica e a recuperación é mellor e con menos complicacións”A información ao paciente é un paso máis do catorce ou quince actuacións que comprende un protocolo multimodal. Hai protocolos ERAS que están baseados en ata 22 pasos. O primeiro é darlle información, pero hai moitos máis: mellorar os coidados, administrar ben a sueroterapia necesaria, controlar da dor con analxésicos ou evitar a distensión abdominal, as náuseas e os vómitos. Tamén se debe reducir o trauma ou tensión da cirurxía, é dicir, a agresión cirúrxica, nutrir de maneira adecuada ao enfermo e, unha vez terminada a intervención, iniciar a súa rehabilitación canto antes. E así ata un máximo de 22 pasos (cunha media de catorce) onde a información é só un deles. O que tamén é moi importante é que estes protocolos estean consensuados e sómense a eles os cirurxiáns, enfermeiros, anestesistas e nutricionistas.

Na actualidade, todos os profesionais sanitarios xa traballan con protocolos. Cal é a diferenza substancial dos multimodales?

Os profesionais sanitarios están moi habituados a traballar con protocolos, pero faise de maneira separada: por unha banda os cirurxiáns, por outro os anestesistas e por outro as enfermeiras. Estase moi pouco adoitado facelo de forma conxunta. Nestes novos protocolos multimodales trabállase con este tres profesionais sanitarios de maneira multidisciplinar. Ademais, están baseados na mellor evidencia científica dispoñible e, se hai que cambiar algún aspecto, faise por consenso.

Pero que beneficios achegan estes protocolos a quen se operan?

“Estes protocolos aplicáronse en case todas as cirurxías, aínda que empezaron nas de colon e recto”Cos protocolos multimodales redúcese a agresión cirúrxica e, como afecta menos ao paciente, a recuperación é mellor e con menos complicacións, menos infeccións e a calidade de vida que experimenta é moi superior que co método tradicional. A estancia hospitalaria tamén é menor. Do catorce pasos do protocolo, hai que conseguir cumprir un mínimo de dez.

En que cirurxías aplicáronse estes protocolos e que resultados deron?

Os protocolos multimodales aplicáronse en case todas as cirurxías (do fígado, o esófago, a obesidade mórbida, etc.), aínda que empezaron no cancro de colon e recto. Cunha serie de 300 pacientes demostrouse que a porcentaxe de complicacións era do 20% ou o 30%, cando antes era dun 40%, e, ademais, que se ían á súa casa aos 4,5 días, cando antes o facían ao décimo día. Con iso queda quedado suficientemente demostrado que utilizar os protocolos ERAS diminúe os efectos adversos e que os afectados recupéranse ben. En España empezaron a importarse estes protocolos cuxas vantaxes se demostrarán en todo tipo de cirurxías, como a ginecología ou a urología; aplicaranse a case todas as especialidades. Despois de empezar pola cirurxía de colon e recto, que adoitan ter máis complicacións e unha maior estancia hospitalaria, estendeuse ao resto da cirurxía maior abdominal.

O paciente informado

“As sociedades desenvolvidas han cambiado. O enfermo está cada vez máis informado os pasos que se han de seguir despois dunha cirurxía e involúcrase neles. É importante que saiba, tanto el como os seus familiares, se se pode levantar dúas horas despois da cirurxía ou non, porque, na medida en que saiba que ha de facer, sufrirá menos complicacións“, explica José Manuel Ramírez.

Na súa opinión, nin este paciente informado nin o modo de traballar con protocolos conxuntos que propón o grupo ERAS deben tomarse como unha inxerencia por parte dos profesionais habituados a outras maneiras de traballar. “Requírese un tempo para cambiar as tradicións e sempre resulta difícil, en cirurxía tamén, e máis cando nunha organización sanitaria hai formas de facer as cousas, rutinas e tradicións impostas. Moitos se preguntan por que modificar algo que se fai ben. Pero cando se presentan os resultados positivos, os receos e os medos para aplicalos desaparecen”, admite Ramírez.

Etiquetas:

cancro colon tratamento


Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións