Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Juan B. López Messa, presidente do Consello Español de Resucitación Cardiopulmonar

Os desfibriladores semiautomáticos non son un dispositivo médico complexo, senón un elemento de seguridade

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 31deMaiode2011

Os desfibriladores semiautomáticos, coñecidos polas siglas DEA, son dispositivos que permiten aplicar unha descarga eléctrica no corazón cando unha persoa sofre un paro cardíaco, para así lograr a reanimación. Utilizar un deles pode establecer a diferenza entre a vida e a morte dunha persoa. Nos últimos anos, proliferaron en diversos lugares públicos de gran afluencia, pero aínda son deficitarios en número. Imponse a necesidade de cambiar o concepto sobre estes mecanismos, que en lugar de verse como material médico complexo, deben considerarse un elemento de seguridade, sinxelo de manexar, “coma se fose un extintor”, explica nesta entrevista Juan B. López Messa, xefe do Servizo de Coidados Intensivos do Complexo Asistencial de Palencia e presidente do Consello Español de Resucitación Cardiopulmonar (CERP), unha das institucións implicadas na elaboración do estudo “A implantación de desfibriladores en zonas públicas: protocolos de uso e recomendacións”.

Cantos paros cardíacos rexístranse cada ano en España?

Non se coñece a cifra exacta, pero se se extrapolan datos de Estados Unidos e do resto de Europa, calcúlase que hai 24.000 paros súbitos ao ano.

Cantos dos afectados sobreviven?

Nestes momentos, os datos do estranxeiro, de sociedades máis avanzadas onde se utilizan os desfibriladores e realízanse manobras de resucitación, sinalan que a taxa de supervivencia sitúase entre o 5% e o 8% no mellor dos casos da mellor das series.

Isto quere dicir que en España os resultados de supervivencia son inferiores?

“O paro cardíaco súbito é un problema sanitario e de saúde de primeira magnitude”Non sería xusto dicilo, porque debemos realizar un estudo, pero todo apunta a que si. Precisamente, unha das conclusións do proxecto que presentamos é que se debe impulsar outro proxecto para coñecer cantos paros cardíacos rexístranse e onde están colocados os desfibriladores.

Cales son as conclusións do estudo que presentaron?

As principais detallan que o paro cardíaco súbito é un problema sanitario e de saúde de primeira magnitude. Os desfibriladores automatizados ou DEA supoñen un beneficio indiscutible na mellora da supervivencia tras un paro cardíaco súbito. É necesario coñecer a realidade do noso país cun estudo epidemiolóxico. Hai barreiras para a instalación de desfibriladores en lugares públicos e unha excesiva rixidez das normativas das comunidades autónomas.

A que se refire con “excesiva rixidez”?

“O DEA é un dispositivo sinxelo de manexar, que salva vidas”Estas esixencias refírense a requirimentos administrativos da formación que debe ter o persoal que utiliza estes equipos, cando deberían poderse utilizar por calquera persoa. A formación e educación en resucitación cardiopulmonar debería ensinarse desde a escola ou durante a formación para obter o carné de conducir. Se se establece unha lexislación que obrigue a instalar desfibriladores en determinados lugares, que está demostrado que é útil, debería cambiar o concepto sobre eles. Deberiamos cambiar a idea de que os desfibriladores son dispositivos médicos complexos. É verdade que son un avance para a poboación xeral, pero non son complexos, senón un instrumento de seguridade, fácil de utilizar, como un extintor de incendios.

Ata que punto son seguros se os utiliza unha persoa que non é un profesional sanitario?

Son máis que seguros. Só tense que saber que están dispoñibles e apertar un botón para que estean acesos. Estes aparellos emiten ordes verbais sobre que hai que facer. Indícannos cando hai que dar unha descarga só nos casos en que está indicada. Non é necesario saber manexalo. Pode utilizalo calquera sen ningunha formación. Onde se instalen debe haber persoal formado, pero dunha forma menos extensa e menos prolija do que actualmente está marcado.

Desde hai uns anos desenvolvéronse diferentes campañas para instalar desfibriladores semiautomáticos en lugares públicos. Cantos se implantaron en España?

“Todo o persoal dos centros onde se instalan DEA debe saber onde están e deben estar ben visibles”Non hai un rexistro claro, pero calcúlase que hai entre 3.000 e 5.000 en todo o territorio. Os lugares onde se implantaron son os de gran afluencia pública, como centros comerciais, aeroportos, metro, intercambiadores de ferrocarril, estacións de autobuses, centros de práctica deportiva, sobre todo, os máis masivos. O lugar público máis habitual é a rúa, pero onde colocalos é o problema… Outra iniciativa que propomos é que os leven os servizos de emerxencias locais (bombeiros e policía). As unidades móbiles, provistas destes aparellos, poderían chegar ao lugar onde se rexistrase o paro cardíaco, mesmo antes que os servizos de emerxencias médicos. Máis que á colocación dos DEA nun lugar público, refírome a que os portase un estamento de emerxencia en xeral.

Sábese onde son deficitarios?

Colocáronse máis en aeroportos, como o de Barallas, onde os DEA están sinalizados cun corazón verde. Hai en case todos os aeroportos de España e en bastantes centros comerciais. Son deficitarios nas infraestruturas ferroviarias (ADIF) e tamén nas estacións de autobuses e nos metros. Hai proxectos de instalar moitas unidades en lugares moi frecuentados. Con todo, en servizos de emerxencias non sanitarios prevese que sexan poucos, xa que as experiencias a este nivel son moi escasas. Tamén se colocaron nalgunhas administracións públicas, como concellos, e en caixeiros automáticos dunha rede de caixas de aforro. Hai experiencias, pero de forma desordenada.

É necesario un rexistro de desfibriladores?

Sen dúbida, debemos saber onde se colocan e, mesmo, analizar se os paros cardíacos rexístranse en lugares onde xa están instalados. Por unha banda, como se fixo en Cataluña, debe haber normativas que indiquen en que lugares é obrigatorio instalar un desfibrilador por decreto.

Por que motivos o número de desfibriladores é aínda deficitario?

“Moitas veces desestímase a súa instalación polos gastos de mantemento e as esixencias administrativas”Por unha banda, por unha cuestión económica e, por outro, por barreiras legais. O dispositivo, o aparello en si, non custa diñeiro, pero hai que facer fronte ao seu mantemento e as esixencias sobre as persoas para poder utilizalo dentro do establecemento onde se instala e os requirimentos administrativos dos decretos autonómicos son demasiado estritos. Non é unha obrigación instalalo pero, no caso de que se coloquen, pídense requisitos demasiado excesivos. E como non se poden cumprir, óptase por desestimar a súa instalación. Ademais, aínda se pensa nos desfibriladores como un dispositivo médico complexo e hai que cambiar esta idea e darlle un enfoque diferente, é un elemento de seguridade que, coa utilización adecuada, é totalmente seguro para a vítima.

É dicir, non se instalaron máis polo medo ás restricións.

Por descoñecemento. Non soubemos transmitir que é un dispositivo case inocuo e que ben utilizado non dá ningún problema.

Como pode unha persoa saber onde hai instalado un desfibrilador?

“Falta unha lexislación que despenalice de forma explícita ao persoal non sanitario que use un DEA”Nos aeroportos de AENA, no lugar onde se instalaron estes aparellos, hai un cartel con fondo verde e un corazón branco atravesado por unha frecha verde e coas siglas DEA -AED en inglés-, o signo universal destes dispositivos. Ademais, os desfibriladores teñen que estar á vista. Ás veces, de maneira errónea, colócanse en espazos como un despacho, onde non están visibles para os usuarios. Todo o persoal dos centros onde se instalan debe saber onde están e deben estar visibles.

Hai algún trazado para atopar estes desfibriladores en grandes espazos?

Pódese indicar non só que está o aparello, senón como chegar a el, con frechas que marquen a dirección.

En definitiva, desde o Consello Español de Resucitación Cardiopulmonar defenden unha normativa menos esixente coa implantación dos DEA.

É desexable que se despenalice de maneira explícita o uso do desfibrilador por parte de persoal non sanitario, como en Estados Unidos, Xapón e outros países europeos, onde unha persoa con calquera nivel de formación pode utilizalo, para que ante un paro cardíaco, calquera que saiba onde se atopa o dispositivo poida utilizalo.

DESFIBRILADORES, UNHA MATERIA PENDENTE

Img signo
Imaxe: CONSUMER EROSKI

A implantación de desfibriladores ou DEA é aínda unha materia pendente en numerosos espazos públicos, a pesar de que se deron algúns pasos para paliar o seu déficit en España. O proxecto “A implantación de desfibriladores en zonas públicas: protocolos de uso e recomendacións” sinala os novos pasos que deben seguirse para incrementar a presenza e utilización destes dispositivos no noso país. Esta análise foi impulsado pola Fundación Gaspar Casal, en España, co asesoramento e a supervisión do Consello Español de Resucitación Cardiopulmonar (CERP) e o apoio da compañía Philips.

A elaboración e presentación deste estudo supón un chamamento público para que a Administración escoite as necesidades respecto da súa implantación en España. O ano pasado, o CERP xa se reuniu coa comisión de Sanidade do Senado para transmitir as súas preocupacións e visión das solucións. “Por unha banda, queremos mellorar a percepción dos políticos sobre estes desfibriladores e, por outro, das empresas e empresarios”, comenta Juan B. López Messa.

Sobre estes últimos, López Messa remarca que “outro punto moi importante é tentar transmitir aos responsables de establecementos con afluencia de público, como hoteis, restaurantes, centros comerciais ou entidades máis grandes como RENFE, que o DEA é un dispositivo sinxelo de manexar, que salva vidas e que achega un valor engadido para a súa empresa ou negocio”. Supón para os clientes outro elemento de seguridade, xunto cos extintores, “só que é un sistema de cardioprotección”.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións