Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Juan Fernando Masa, xefe de grupo do Centro de Investigación Biomédica en Rede de Enfermidades Respiratorias (CIBERES)

O polígrafo respiratorio permite diagnosticar a apnea do soño no domicilio do afectado

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 16 de Novembro de 2010

O diagnóstico da apnea do soño baséase na aplicación da polisomnografía, unha proba que se realiza no hospital e baixo vixilancia médica. No entanto, hai unha longa lista de espera para someterse a ela. Esta situación favoreceu que empecen a considerarse outros métodos para diagnosticar a enfermidade. Un deles é a poligrafía respiratoria, que ao realizarse no domicilio do propio paciente podería contribuír a acurtar a lista de espera. Estes novos métodos diagnósticos presentáronse no último congreso da Sociedade Europea de Respiratorio (ERS), celebrado en Barcelona. Juan Fernando Masa, xefe de Pneumoloxía do Hospital San Pedro de Alcántara, de Cáceres, e xefe de grupo do Centro de Investigación Biomédica en Rede de Enfermidades Respiratorias (CIBERES), do Instituto de Saúde Carlos III, indica que este é un sistema simplificado que, “en casos seleccionados, permite establecer o diagnóstico de forma similar á polisomnografía que se realiza no hospital”.

A apnea do soño é unha enfermidade frecuente?

Si, en adultos afecta a preto do 25% da poboación.

Tamén se diagnostica en nenos?

Na poboación infantil, a apnea estudouse menos, pero estímase que afecta a entre un 1% e un 3% dos menores.

Está infradiagnosticada a apnea do soño?

Estao, tanto en adultos como en nenos. Nos adultos, supón o 100% de todos os casos graves. Só diagnostícanse e trátanse do 10% ao 15%. Isto quere dicir que están sen diagnosticar e sen tratar entre o 85% e o 90% dos casos. Ademais, na poboación infantil o escenario é peor: os estudos son escasos e as cifras de casos detectados son moi baixas.

A que se debe este diagnóstico escaso?

“Entre o 85% e o 90% dos casos de apnea do soño están sen diagnosticar e sen tratar”No caso dos adultos, débese a varias causas. Por unha banda, ao descoñecemento da enfermidade, que se pode considerar nova. Empezouse a falar dela na década do oitenta do século pasado e, en España, a partir de 1990. Todo require unha evolución, leva un tempo transmitir a información relativa a esta patoloxía á poboación xeral, aos médicos de atención primaria e a outros grupos. Doutra banda, ata hai pouco, cando se pensaba en alguén que dorme de forma pracenteira, imaxinábase que roncaba, cando roncar, en si mesmo, é anormal. É o primeiro signo da apnea do soño, pero hai unha resistencia a pensar niso. No caso dos nenos, débese a un descoñecemento da enfermidade, que está nunha fase máis inicial. Tanto os proxenitores como os pediatras deben tomar conciencia diso. Este é o camiño que se debe percorrer.

Como se diagnosticou ata agora a apnea do soño?

A proba idónea é a polisomnografía, que consiste en estudar o soño do paciente no hospital e vixiado. Colócanselle unha serie de eléctrodos que detectan distintos sinais do cerebro, os músculos, a respiración e o osíxeno en sangue. Deste xeito, determínase a fase do soño na que está o paciente. Cando hai apnea do soño, entre outras cousas, baixa o osíxeno en sangue.

Por que descenden os níveles de osíxeno? Que lle sucede a unha persoa con apnea do soño?

“A apnea do soño provoca cansazo, somnolencia diúrna e déficit de concentración”A persoa, durante un pequeno espazo de tempo, deixa de respirar e o nivel de osíxeno diminúe. Entón, o cerebro cáptao e envía unha serie de impulsos: a garganta péchase e xúntanse os músculos. O esforzo chega a espertar ao paciente. Se unha persoa ten 600 apneas e espértase 600 veces, non pode ter un soño de calidade e profundo, é dicir, reparador. As diminucións de osíxeno provocan alteracións cardiovasculares e a fragmentación do soño, o que redunda nun maior cansazo, somnolencia diúrna e déficit de concentración.

O polígrafo respiratorio ha tido gran protagonismo no último congreso da Sociedade Europea de Respiratorio (ERS), en que consiste?

É un sistema simplificado de diagnóstico que non emprega tantos sinais nin tanta información como outros. En casos seleccionados, permite establecer o diagnóstico de gravidade da apnea do soño de forma similar á polisomnografía que se realiza no hospital. Aplícase de forma non vixiada e no domicilio do paciente. Con iso gáñase tempo, xa que se tarda menos en ter o diagnóstico. Se fose necesario que todos os pacientes pasasen polo hospital, xeraríanse longas listas de espera. En cambio, con este sistema simplificado, podemos usar ata dez equipos á vez. É unha forma máis simple de obter un diagnóstico que se pode utilizar en máis pacientes, a un menor custo e que reduce as listas de espera.

Son moi extensas as listas de espera para someterse a unha polisomnografía?

“A afectado consulta a unha enfermeira ou ao médico de cabeceira, que son quen remiten á unidade do soño”O último estudo levado a cabo por CIBERES en España sinala que, para realizarse unha polisomnogafía, os pacientes deben esperar case 200 días, mentres que para a poligrafía, esperan un pouco menos. É necesario axilizar o tempo de diagnóstico da apnea do soño.

Quen decide que tipo de proba débese realizar ao paciente?

De forma habitual, o neurólogo. O paciente con apnea do soño consulta, en xeral, a unha enfermeira ou ao médico de cabeceira. Cando este sospeita que está ante un posible caso de apnea do soño, remítelle á unidade do soño e, unha vez que o especialista recibe ao paciente, decide se se lle debe realizar unha polisomnografía, no hospital, ou unha poligrafía, no domicilio.

O paciente ten que comprar o polígrafo?

Posto que só utilízase unha vez, non merece a pena. Os hospitais compran estes aparellos, tanto os de polisomnografía como de poligrafía. O paciente con sospeita de apnea do soño acode ao hospital e, cando lle corresponde realizar a proba, ensínaselle como funciona para que o utilice na súa casa. Ao día seguinte, volve ao hospital, descárganse os datos do aparello e analízanse. Ademais, no estudo citado comparáronse os dous sistemas e, para evitar que o paciente teña que trasladar o equipo, analizamos que resultado obtense cando unha empresa de transporte encárgase de levalos e recollelos dos domicilios. Neste caso, cando un paciente acaba de utilizalo, a información transmítese por GPRS (telefonía móbil) ao hospital.

Que vantaxes ten este sistema?

“A polisomnografía detecta distintos sinais do cerebro, os músculos, a respiración e o osíxeno en sangue”Evítase que o paciente teña que acudir ao hospital para recoller e devolver o polígrafo. Nunha cidade grande, a miúdo non hai problemas, pero cando unha persoa ten o seu domicilio a 200 quilómetros do hospital ou unha mobilidade reducida por unha enfermidade ou obesidade mórbida (os pacientes con apnea do soño, con frecuencia, son obesos), o mellor é evitar os traslados.

Cre que cambiará o escenario do diagnóstico da apnea do soño?

De momento, a proba reina é a polisomnografía vixiada no hospital, aínda que a poligrafía respiratoria perfílase con máis futuro, entre outras alternativas e na maior parte dos afectados. Os demais métodos en desenvolvemento poderían utilizarse en grupos de alto risco ou de alta sospeita, para priorizar as listas de espera. Serían probas que se aplicarían antes da polisomnografía.

UN NARIZ ELECTRÓNICO E UN SISTEMA DE VOZ

Á polisomnografía saíronlle competidores. Ademais do polígrafo respiratorio, están en desenvolvemento -en fase experimental- outras técnicas diagnósticas, como un nariz electrónico e un sistema baseado en escóitaa dunha gravación de voz do paciente. O nariz electrónico analiza os sons que se emiten ao respirar e ao falar, que se transmiten a través do nariz, no aire que pasa por esta e pola boca. É moito máis económico que os sistemas dispoñibles na actualidade e a proba pódese realizar no domicilio.

O grupo de Juan Fernando Masa, de Cáceres, desenvolveu un método parecido que consiste en obter o diagnóstico a través da voz e do son. Escóitase por teléfono unha gravación previa do paciente, a quen se pide que repita unhas determinadas palabras. “O estudo está en marcha, aínda que aínda non sabemos o resultado. Con todo, pola gama de sons, podemos achegarnos moito ao diagnóstico da persoa e á súa gravidade”, indica Masa.

Etiquetas:

apnea ronquido soño


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións