Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Leishmaniasis, unha enfermidade tropical en España

Un brote de leishmaniasis en persoas pon en alerta ás autoridades sanitarias españolas

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 30 de Marzo de 2012

En España, a infección por leishmania supuña algunhas decenas de casos anuais. Polo menos ata hai pouco. Nun pequeno municipio ao sur de Madrid, no norte de Fuenlabrada, rexistráronse nos dous últimos anos máis de 200 casos. Segundo os especialistas, é o maior brote da infección en humanos que tivo lugar en España. Tal e como rexistra o boletín epidemiolóxico desta comunidade, en 2008 e 2009 rexistráronse 15 casos anuais. Con todo, en 2010 houbo 108 casos e en 2011, 118, dos cales se hospitalizou a 62 persoas. Que significa esta enfermidade para as persoas, cales son os sinais de alerta e cales son as medidas de prevención son algunhas cuestións que se pregunta parte da poboación, sobre todo, se son propietarios dun can.

Imaxe: Wikimedia

Desde finais do ano 2009, nos municipios de Fuenlabrada, Leganés e Xetafe (zona sur de Madrid) houbo un aumento no número de casos de leishmaniasis visceral e cutánea, que se incrementou ao longo de 2010 e 2011. Así se confirma desde o Grupo de Infecciosas da Sociedade Madrileña de Medicamento de Familia e Comunitaria, SoMaMFyC. Os últimos datos dispoñibles sinalan que desde o 1 de xullo de 2009 ata o 1 de febreiro de 2012, a área de Saúde Pública rexistrou 209 casos: 93 viscerales e 116 cutáneos. O 83,7% dos pacientes residen no municipio de Fuenlabrada. Os especialistas avisan dun novo despunte e contabilizan 228 casos rexistrados a 27 de febreiro de 2012.

Ata agora, os rexistros epidemiolóxicos sinalaban á Comunidade Valenciana, Madrid e Cataluña, en orde decreciente, como as zonas onde se rexistraba maior número de casos de leishmaniasis en persoas -provocada polo Leishmania infantum-, cun total aproximado de 100 novos casos cada ano (unha taxa de 0,40 infectados por cada 100.000 habitantes). Destes, un 90% correspóndense coa forma de leishmaniasis sistémica, que afecta a todo o organismo.

Cando a leishmaniasis ataca ás persoas

A leishmaniasis transmítese pola picadura da femia dunha pequena mosca infectada con protozoos

A leishmaniasis transmítese pola picadura da femia dunha pequena mosca, o flebótomo, infectada con protozoos do xénero Leishmania. Para completar o ciclo do parásito, é imprescindible este insecto, que actúa como vector, xa que a enfermidade non é contaxiosa entre persoas. A miúdo, o reservorio do parásito son os animais, sobre todo, os cans.

Esta parasitosis afecta en especial a nenos -cun sistema inmune san, pero aínda inmaturo- e adultos novos e asóciase a persoas inmunodeprimidas: un 43% ten un estado de inmunodepresión (pacientes trasplantados) e, destes, preto do 28% son persoas infectadas polo VIH. Estímase que, en España, entre o 7% e o 10% da poboación canina -cifrada en máis de 4,5 millóns- está infectada, aínda que nalgunhas zonas a porcentaxe estímase nun 35%.

Leishmaniasis: os sinais de alerta

Segundo a Sociedade Española de Enfermidades Infecciosas e Microbiología Clínica, SEIMC, hai distintas formas de leishmaniasis: a cutánea, que representa o 75% de todos os casos novos (L. braziliensis, L. guyanensis e L. panamensis); a forma mucocutánea, denominada tamén espundia ou gangosa, máis frecuente en Sudamérica, detéctase meses ou anos despois dun episodio cutáneo no 5%-15% dos casos; a leishmaniasis visceral, sistémica (ou kala-azar) e unha forma de enfermidade asintomática.

A leishmaniasis cutánea destrúe as membranas e mucosas de boca e garganta e os cartílagos do nariz. Os síntomas son: dificultade para respirar e para deglutir; lesións na pel que se converten en feridas de lenta evolución (úlceras) e feridas en encías, lingua, beizos e nariz; conxestión e/ou hemorraxia nasal e rinorrea (secreción nasal).

Cando a leishmaniasis é sistémica e afecta a un neno, faino de forma súbita e os síntomas primeiros adoitan ser tose, diarrea, febre e vómitos. Se é un adulto, esta manifesta febre mantida, que pode durar entre dúas semanas e dous meses (cíclica), ademais de cansazo extremo e falta de apetito, dor abdominal, pel deshidratada, pálida e de cor grisáceo e perda de peso. Tamén de maneira progresiva, hai un agrandamiento patolóxico do bazo (esplenomegalia), hepatomegalia (aumento do tamaño do fígado) e alteracións no reconto das células sanguíneas.

Por norma xeral, a leishmaniasis sistémica require un tempo de incubación que oscila de semanas a meses antes de ser evidente. Esta última, sen o tratamento médico adecuado, é moi grave e ten unha taxa de mortalidade moi elevada. Algúns medicamentos utilizados están baseados nunha sustancia, o antimonio pentavalente. Tamén se utiliza a anfotericina B, ketoconazol, miltefosina e paromomicina, entre outros.

Medidas preventivas contra a leishmania

Evitar a picadura dos flebótomos é a clave da prevención. Para conseguir esta, débense colocar illamentos ao redor das camas (se se está nunha zona de risco), pór mosquiteras nas xanelas, usar repelente de insectos na pel e roupa protectora. Hai que ter en conta que a máxima actividade da mosca que actúa como vector oscila entre o anoitecer e o amencer. As medidas ambientais supoñen a redución da poboación de flebótomos.

A Consellería de Sanidade da Comunidade de Madrid levou a cabo na zona afectada a roza, limpeza de parcelas, desecación dalgunhas lagoas e fumigaciones periódicas en zonas verdes onde habita o flebótomo que transmite a enfermidade, entre outras medidas.

A LEISHMANIASIS NO MUNDO

Segundo datos da Organización Mundial da Saúde (OMS), as leishmaniasis rexístranse en todos os continentes, excepto en Australia, e son endémicas nas rexións tropicais e subtropicales de 88 países. A súa prevalencia é de 12 millóns de enfermos e cada ano hai uns dous millóns de infectados novos, 500.000 coa forma visceral e case 1.500.000 coa cutánea. Asóciase cunha perda de anos de vida saudable por parte duns 2,4 millóns de afectados e uns 50.000 morren cada ano de leishmaniasis sistémica que, no grupo de enfermidades parasitarias, só supera a malaria. A poboación en risco estímase en 368 millóns de persoas. É unha do cinco parasitosis máis importantes e pertence ao grupo das “enfermidades esquecidas”, debido á súa ampla distribución, incidencia e dificultade de control.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións