Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Investigación médica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Limitacións no control da diabetes

Manter baixo control a presión arterial, unha dieta hipocalórica e o exercicio físico regular evita máis as complicacións cardiovasculares que o estrito control do azucre

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 15deFebreirode2009
Img glicemia listado Imaxe: Dawn M. Turner --

Por primeira vez os resultados dun grupo de estudos de longo prazo en pacientes con diabetes mellitus tipo 2 reflicten que un control estrito da glicosa non evita máis complicacións, episodios cardiovasculares nin falecementos. Deste xeito, a hiperglucemia perde peso como factor de risco e os tratamentos hipoglucemiantes quedan en dúbida.

O estudo VADT (Veterans Affairs Diabetes Trial) publicou as súas conclusións na revista “New England Journal of Medicine”, demostrando que un tratamento intensivo que diminúa a glicosa en pacientes con niveis elevados de hemoglobina glucosilada A1c (HbA1c) non redunda nunha diminución de episodios nin complicacións cardiovasculares ou nunha taxa de mortalidade menor. A proba de laboratorio de HbA1c é moi utilizada en persoas con diabetes para saber se o control que realiza o paciente sobre a enfermidade foi bo durante o últimos tres ou catro meses.

Tal e como subliña William Duckworth, principal investigador do VADT, este dato concorda co pescudado noutros estudos recentes como o ACCORD (Action to Control Cardiovascular Risk in Diabetes) ou o ADVANCE (Action in Diabetes and Vascular Disease). O autor recalca que os tratamentos si se saldaron cunha diminución importante da microalbuminuria -marcador de enfermidade renal incipiente sen manifestacións clínicas-, pero sen que iso traducísese nunha menor taxa de complicacións.

Máis física que química

O equipo de Duckworth estudou no VADT a 1.791 veteranos de guerra estadounidenses cunha idade media de 60 anos, diagnosticados de diabetes mellitus tipo 2 un once anos antes e cunha mala resposta ao tratamento hipoglucemiante estándar, a fin de ser sometidos a unha terapia máis agresiva durante cinco anos e medir o efecto do control glucémico conseguido sobre o prognóstico cardiovascular. O nivel medio de HbA1c foi do 9,4% (cando o valor normal é igual ou menor a 6% ); un 75% dos pacientes padecía, ademais, hipertensión arterial, e o 40% experimentara un episodio cardiovascular con anterioridade ao estudo.

Os tratamentos antihipertensivos ou antilipemiantes ofrecen unha maior garantía á hora de evitar episodios graves

“Eramos conscientes de que os individuos estudados corrían un risco cardiovascular considerable, polo que puxemos un gran empeño en manter baixo control a súa presión arterial, conseguir que se habituasen a unha dieta hipocalórica e que se mantivesen fisicamente en forma con regularidade. Todos estes propósitos, ao cabo dos anos, evitaron moitas máis complicacións cardiovasculares que o control do azucre”, explica o autor.

Así mesmo, deixou sentado que os fármacos hipoglicemiantes ensaiados (rosiglitazona, metfotrmina e glimepirida) exercen unha protección microvascular, “pero á hora de evitar episodios graves, os tratamentos antihipertensivos ou antilipemiantes ofrecen unha maior garantía tanto en prevención primaria como secundaria”.

Posible rumbo

Sen regatear a autocrítica, Duckworth recoñeceu que é pronto aínda para que sociedades científicas estadounidenses vinculadas coa diabetes e a saúde cardiovascular (a ADA, a AHA ou o ACC) sancionen a ineficacia dos tratamentos antidiabéticos á hora de rebaixar o risco de morte e complicacións, “xa que todos estes estudos leváronse a cabo con pacientes de máis de 60 anos e, ante todo, habería que verificar a efectividade de tratar a diabéticos máis novas”.

O especialista suxeriu que un diabético de 45 anos “tardará aínda uns anos máis en ter complicacións graves e, mentres tanto, pode beneficiarse da protección propia deste tipo de tratamentos”. Tamén quitou ferro ao poder estatístico dos datos solicitados: “Os cardiólogos tratamos a pacientes, non a números”, lembrou. A evidencia dos grandes estudos, segundo Duckworth, achega información máis que sentar cátedra.

A modo de resumo, chamou a tratar todos os factores de risco por separado, “a propósito que ningún diabético está a salvo polo feito de manter baixo control os niveis de azucre no sangue”. Preguntado acerca de por que o estudo UKPDS -de momento o único ensaio clínico a longo prazo designado para pescudar como tratar a pacientes con diabetes tipo 2, para previr complicacións e manter unha boa saúde- si confirmou un beneficio protector por parte do tratamento antidiabético. Duckworth lembrou que o estudo inglés durou case o dobre que o VADT, o ACCORD ou o ADVANCE, e especulou con que o beneficio dos devanditos tratamentos ocorra a moi longo prazo (máis de dez anos).

Así mesmo, posto a explicar a forma na que os diabéticos do VADT sucumbiran ao risco cardiovascular, a pesar de ser tratados de forma intensiva con axentes antidiabéticos, Duckworth chamou a atención sobre niveis altísimos de calcio nas arterias coronarias, “responsables da inestabilidade de placas ateroscleróticas e dos episodios cardiovasculares máis graves rexistrados”.

Risco de enfermidade cardiovascular

Factores como a insulinorresistencia (diminución da sensibilidade da insulina na captación e metabolismo da glicosa nos tecidos periféricos) ou o hiperinsulinismo (elevados niveis de insulina en sangue debido a que as células perden sensibilidade á insulina e fanse máis resistentes a ela) baralláronse ata agora nun intento de explicar por que os pacientes diabéticos teñen un risco de enfermidade cardiovascular por encima do da poboación xeral. Doutra banda, os analistas detectan cada vez máis niveis elevados de insulina en individuos con cardiopatía isquémica, ictus e enfermidade vascular periférica, independentemente da súa obesidade ou a súa intolerancia á glicosa.

Deste xeito, os especialistas coinciden en que a insulinorresistencia e o hiperinsulinismo poden preceder clinicamente á enfermidade cardíaca isquémica, pasando así a converterse en factores de risco independentes das cifras de colesterol, de presión sanguínea ou de glicosa en sangue. Mentres que algúns autores apuntan xa á insulina elevada de adultos sen diabetes como un factor de risco, outros, con todo, consideran que é ir demasiado lonxe.

A CLAVE INSULÍNICA

Img insulina1
Ata o momento non se dilucidou aínda o verdadeiro papel da insulina no desenvolvemento da enfermidade cardiovascular, xa que a información proporcionada polos estudos realizados respecto diso resulta algo inconsistente e heteroxénea. A maioría de cardiólogos, en consecuencia, conclúe que a insulina non aumenta “per se” o risco de enfermidade cardiovascular nin nos enfermos diabéticos. Con todo non faltan expertos que expoñen que os niveis elevados de insulina en sangue si constitúen un importante factor de risco de aterosclerosis.

Unha revisión de 40 estudos clínicos con individuos non diabéticos expón a existencia dun incremento da resposta insulínica a unha sobrecarga oral de glicosa en pacientes predispostos a unha enfermidade isquémica do corazón, insuficiencia vascular cerebral ou de extremidades inferiores. Nunha mostra de 1.263 adultos con idades comprendidas entre 40 e 70 anos, outro grupo de investigadores descubriu que nos pacientes de xénero masculino, tras unha sobrecarga de glicosa, aparece unha hiperinsulinemia asociada a enfermidade cardiovascular.

Noutra investigación respecto diso sobre 1.069 individuos non diabéticos observouse que, dúas horas despois dunha sobrecarga oral de glicosa, os niveis elevados de insulina asociábanse a episodios de infarto de miocardio, aínda que esta vez só en pacientes de xénero feminino.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións