Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Luís Miguel Ruilope, Xefe da Unidade de Hipertensión do Hospital Doce de Outubro de Madrid

«A monitorización ambulatoria de 24 horas descubriunos que estamos a controlar a hipertensión mellor do que criamos»

Luís Miguel Ruilope preside na actualidade a Sociedade Española de Hipertensión-Liga Española para a Loita contra a Hipertensión Arterial (SEH-LELHA). Entrevistámolo en Nova York, con motivo da XXI Reunión Científica da American Hypertension Society (ASH), e conversamos sobre as perspectivas máis inmediatas no tratamento do principal factor de risco asociado á mortalidade cardiovascular.

O encontro de Nova York reuniu a preto de 2.700 especialistas; con todo, a pasada reunión da SEH-LELHA en Madrid convocou a case 3.000.

Estas reunións da ASH circunscríbense só a especialistas de hipertensión e non dan cabida, como nos nosos congresos, aos profesionais de atención primaria, os internistas ou o persoal de enfermaría. Discútense, primordialmente, aspectos científicos. Por certo, dos 2.700 que vostede citou, 150 son especialistas españois que concursaron con traballos científicos de primeira orde.

Algún que mereza unha especial atención?

Como presidente da SEH-LELHA seguín con mimo as presentacións do proxecto CRONOPRES, unha iniciativa na que a Sociedade participou activamente e que persegue mellorar a detección e o control da hipertensión arterial en España por medio dunha xeneralización de rexistros de monitorización ambulatoria da presión arterial (MAPA) de 24 horas que permiten ao terapeuta obter un perfil de máxima definición de cada paciente e personalizar o tratamento antihipertensivo en virtude das súas características ou as da súa hipertensión. Trátase dunha iniciativa pioneira que está a cultivar eloxios en todos os certames internacionais.

Poida que aos certames estadounidenses non acudan tantos congresistas, pero aquí contrólase a HTA mellor que en España.

Polo menos é o que criamos. Mentres que en EEUU ao redor do 25% da poboación hipertensa diagnosticada e tratada está baixo control, en España a porcentaxe críase que non superaba en ningún caso o 10%. Con todo, datos preliminares do CRONOPRES revelaron que estamos a controlar a hipertensión algo mellor do que pensabamos e aproximámonos a un grao de control comparable ao dos nosos colegas americanos. De feito, España e EEUU non presentan grandes diferenzas no grao de coñecemento e tratamento da hipertensión arterial. O 60% dos hipertensos españois foi xa diagnosticado e, na metade dos casos, trátase esa hipertensión con prescrición farmacolóxica. Tampouco se trata de botar campás ao voo, posto que non sempre administramos aos nosos pacientes os axentes idóneos e, noutros casos, son os mesmos pacientes quen incumpren o tratamento prescrito. Hai aínda moito por facer.

Escarnece pensar que a maioría dos enfermos podería controlar a súa patoloxía con só modificar o estilo de vida…

«O 60% dos hipertensos españois foi diagnosticado e a metade trátase con prescrición farmacolóxica»Pero apenas un 20% acomete a recomendación e menos do 10% vese capaz de modificar finalmente o seu estilo de vida. Se un acode un domingo pola mañá ao Retiro madrileño verá que está cheo de cidadáns ataviados con roupa deportiva á última moda, pero que non acode alí precisamente a exercitarse senón a consumir unas cantas cervexas e aperitivos. O abuso do sal e as graxas, o recurso cotián ao alcol ou a dependencia do tabaco eclipsan case todo intento de modificación e eses individuos acaban convertidos, á metade das súas vidas, en auténticas ‘síndromes metabólicos andantes’, cunha tripa cervexeira asomando polo chándal ou a camiseta…

Os laboratorios equipan os arsenais terapéuticos con toda sorte de axentes con eficacia reductora contrastada; no entanto, un de cada dous hipertensos fracasa no seu intento de controlar a hipertensión co fármaco prescrito.

Nos últimos meses viñemos aprendendo que é improbable que un único fármaco sexa capaz de dominar a hipertensión. Con todo, son aínda moitos os médicos que avogan por empregar monoterapia. Datos estatísticos confirman que só un 13% dos médicos españois cambia o tratamento prescrito cando este se mostra ineficaz no control da hipertensión.

Pero a Administración poida que non encaixe ben isto de duplicar ou triplicar a asignación de fármacos antihipertensivos a cada paciente…

En medicamento manda a evidencia científica, e esta demostra ás claras que na maioría dos pacientes imos ter que empregar varios produtos ao mesmo tempo; ás veces imos precisar ata sete pastillas diferentes… Desde a SEH-LELHA esforzámonos en demostrar que o emprego locuaz de dous axentes non sempre é máis caro que o mal uso dun só e as consecuencias que se derivarán dese mal uso. Baixo o meu punto de vista, os temores da Administración fúndanse máis ben na complexidade que require tratar cadros hipertensivos complicados con outros factores de risco, como no caso da diabetes ou a síndrome metabólico. Un dispendio importante vese comprometido e non precisamente baixo expectativas dun control eficaz da saúde destes pacientes. De todos os xeitos, nin a Administración nin as escolas poden culparse de canto ocorre. A educación debe partir de todos, sobre todo dos pais e nais, practicando co consello e o exemplo, velando pola saúde óptima das xeracións futuras, que oxalá coman menos, mellor e exercítense de forma máis regular.

Que é CORRESPONDE?

É un programa de carácter nacional que puxo en marcha a SEH-LELHA co patrocinio de Novartis e que pretende fomentar a corresponsabilidade médico-paciente na prevención das cardiopatías, mellorando o control dos factores de risco dos hipertensos e reducindo a morbimortalidad.

Como?

Dotando aos servizos asistenciais de instrumentos que faciliten e melloren a xestión clínica dos pacientes; pero, sobre todo, implicando aos propios enfermos para que conciban a prevención como un elemento decisivo no tratamento do risco cardiovascular. CORRESPONDE consta dun programa informatizado de xestión baseado en guías de práctica clínica de amplo recoñecemento internacional. Esta ferramenta permitirá ao médico calcular o risco cardiovascular de cada paciente en base a uns parámetros e establecer os obxectivos terapéuticos ben definidos.

As GUÍAS CAMBIAN DE TERZO

Img pastillas
Imaxe: kingsleyzissou/Flickr

Parámetros validados, obxectivos de control, estratexias… A loita contra a hipertensión arterial xera máis bibliografía da que os médicos son capaces de dixerir. Por máis que Internet dispuxese auténticas ‘autoestradas’ de comunicación en cada consulta, a velocidade con que se xeran novos datos, consignas e recomendacións resulta imparable. Ano si, ano non, as sociedades americanas e europeas, ademais da OMS (Organización Mundial da Saúde), deseñan estratexias e guías de actuación clínica que a evidencia de novos estudos rebate 12 meses máis tarde.

Ruilope subliña dous puntos de inflexión cruciais: a necesidade de asociar tratamentos para garantir o control óptimo da presión arterial, e a de incluír sempre en tales combinacións un axente activo fronte ao sistema renina-angiotensina. «O estudo ASCOT proporcionou a primeira evidencia científica respecto ao primeiro cambio; o VALUE, entre outros, apoia o segundo punto de inflexión». Asegura o presidente dos hipertensólogos españois que os antagonistas dos receptores da angiotensina II (ARA II) fan gala do efecto hipotensor máis duradeiro, «e aprendemos que diminuír a presión de forma sostida é tan importante como diminuíla en si». Ruilope destacou en Nova York os resultados do estudo Val-MARC, o primeiro en descubrir que unha ARA II (valsartán) é capaz de diminuír os niveis de proteína reactiva C (marcador de risco cardiovascular). Avogou polo papel sobresaliente das combinacións de ARA II con calcioantagonistas (e/ou diuréticos) e aconsellou prestar atención aos cambios por vir nas novas directrices terapéuticas.

Como unha sentenza, Michael Weber (co-autor das recomendacións JNC 8, aínda en cernes) e Peter Sever (director da guía terapéutica que rexerá no Reino Unido) confirmaron a este xornalista que haberá cambios importantes nun futuro inmediato e no que respecta ao tratamento da hipertensión: os betabloqueadores perden enteiros e quedan relegados a segundas ou terceiras opcións, as combinacións con fármacos activos fronte ao eixo renina-angiotensina asúmense como unha prioridade e a idade dos pacientes será tida máis en conta. No escaparate de novidades, a confirmación dunha nova clase de fármacos no arsenal antihipertensivo: os inhibidores da renina.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións