Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Manuel Hermida, investigador da Universidade da Coruña e especialista en cardiopatías familiares

Ante indicios de morte súbita nun parente, é moi recomendable facer un estudo familiar

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 17deAgostode2010

A morte súbita ten un enorme impacto nas familias afectadas, posto que afecta as persoas que se consideran sas: é a primeira causa de morte entre os deportistas de elite e os menores de 35 anos. Hoxe xa se coñecen 50 xenes e entre 3.000 e 4.000 mutacións relacionadas coas cardiopatías familiares, polo que é moi recomendable realizar un estudo cando un parente faleceu de morte súbita ou se rexistraron os primeiros indicios de que pode habela, segundo explica Manuel Hermida, investigador do Instituto Universitario Ciencias da Saúde, da Universidade da Coruña, e director de Health in code, especializada no diagnóstico de cardiopatías familiares.

Cantas mortes súbitas ao ano contabilízanse entre os deportistas?

É a primeira causa de morte en deportistas de elite e en persoas menores de 35 anos. Non é frecuente morrerse de súpeto antes desta idade e, por norma xeral, ocorre por unha enfermidade de base que non se detectou. Compite en cifras cos accidentes de tráfico, polo que é un tema relevante.

Cales son as súas causas: as anomalías congénitas ou os defectos xenéticos familiares?

“A morte súbita é a primeira causa de morte en deportistas de elite e en persoas menores de 35 anos”Cando se fala de congénito e familiar, no fondo, faise referencia ao mesmo: son sinónimos. “Congénito” quere dicir que se nace cun defecto que está nos xenes e que en xeral se desenvolve durante o proceso de xestación. “Familiar” indica que vén das xeracións anteriores e que se herdou a través da familia. Para o tema que nos ocupa, a enfermidade cardiovascular familiar é unha enfermidade xenética de base que se manifesta en toda a familia. Poida que uns membros sexan portadores dunha mutación e outros, polas leis da herdanza, queden libres dela.

É aconsellable estudar a toda a familia cando se descobre que un membro ten risco de morte súbita?

É moi recomendable facer un estudo familiar ante os primeiros indicios de morte súbita nalgún dos membros. O máis adecuado é que o propio médico realice un interrogatorio ao paciente afectado, que ten ou tivo un antecedente familiar. Ese sería o primeiro indicio.

Ese interrogatorio pódese facer sempre que o paciente sobreviva, pero en moitos casos de morte súbita non é así.

É certo que a morte súbita ten un desenlace fatal, pero sucede poucas veces e, nunha mesma familia, pode haber outros individuos con outros síntomas que sigan vivos ou pode ser que unha persoa sufra unha morte súbita e “resucite” se se atopa no contexto adecuado: se hai un desfibrilador preto e chégase a tempo ao centro de atención.

Cantos xenes familiares identificáronse relacionados con posibles episodios cardíacos?

“En individuos que teñan unha cardiopatía familiar con antecedentes de morte súbita, poida que o deporte non estea recomendado”Sábese que entre as causas de morte súbita cardíaca hai varios tipos de mutacións nos xenes que afectan á estrutura do corazón, á tracción da forza xerada polo músculo cardíaco e ás canles iónicos que permiten o fluxo eléctrico necesario para a súa contracción. Se se consideran este tres grandes grupos, pode haber uns 50 xenes implicados dos que temos unha clara noticia, aínda que seguramente haxa máis. Ante un grupo de enfermos cardiópatas familiares que poden sufrir unha morte súbita, hai que dicir que esta ten unha base xenética complexa e que non é baladí: hai moitos xenes e moitas mutacións que poden derivar en diferentes síntomas, algúns máis graves que outros. Sabemos que pode haber entre 3.000 e 4.000 mutacións distintas.

Que se pode facer con todo este coñecemento para combater a morte súbita?

Débese atopar algunha relación para poder facer algo, atrasar o desenvolvemento da enfermidade ou minorala.

Cando se detecta que unha persoa ten risco de morte súbita cardíaca, que tipo de vida debe facer?, debe renunciar ao deporte para sempre?

É moi difícil resumir todo o abanico de posibilidades. De forma moi xeral, en individuos que teñan unha cardiopatía familiar con antecedentes de morte súbita na familia e cunha valoración clínica previa, poida que o deporte non estea recomendado.

Pódeselle aplicar a esa persoa con risco un tratamento preventivo?

“Debe primar o sentido común na prevención e tomar medidas só cando haxa un indicio razoable de que algo pode ir mal”No caso dunha historia familiar apoiada por un diagnóstico xenético, pódense tomar varias pautas terapéuticas, desde non facer exercicio en determinadas condicións a pautas farmacolóxicas, como a administración de medicamentos betabloqueantes, ou tomar medidas máis agresivas cando hai un perigo razoable de arritmias, nese caso poderíanse colocar ao paciente desfibriladores implantables. O percorrido de medidas terapéuticas vai desde as máis suaves, que consisten en recomendacións de certos hábitos de vida, ata as máis agresivas, como os desfibriladores. Están condicionadas por cada paciente e as súas características concretas.

Dáse algún consello ás persoas cunha cardiopatía congénita familiar antes de ter fillos?

Este é un tema delicado para as parellas novas en idade reprodutiva. Débese considerar e, en determinadas condicións, depende do caso. Hai que ser claros co risco que se corre ou coas medidas dispoñibles. É un asunto no que interveñen a conciencia ou a ética de cada un. Con todo, é un feito que se poden herdar ou transmitir tanto unhas enfermidades cardiovasculares como outras.

AVALIACIÓN PREDEPORTE

Img
Imaxe: Wikimedia

O habitual é que todos os cidadáns poidan realizar deporte sen problemas. No entanto, é posible realizar unha avaliación predeportiva, que en países como Italia ou España baséase na realización dun electrocardiograma, unha proba “máis que suficiente”, a non ser que se descubra que a persoa interesada ten algunha anormalidade física pola que requira outra exploración. Sométese a esta avaliación aos deportistas afeccionados e a quen se federan, explica Manuel Hermida, que interveu como secretario do curso de verán “Cardiopatías, deporte e medios de comunicación” da UIMP.

“Cando unha persoa quere realizar unhas carreiras ou xogar un partido de fútbol, non se fai unha valoración porque o normal é que estea sa. Só cando un electrocardiograma é anormal ou sospeitoso, débense facer algunhas investigacións máis”. Na miocardiopatía hipertrófica de base xenética, que afecta a 1 de cada 500 persoas, non é razoable adoptar medidas preventivas. En calquera caso, explica Hermida, “debe primar o sentido común na prevención destas enfermidades e tomar medidas só nos casos en que haxa un indicio razoable de que algo pode ir mal”.

Avaliar a toda a poboación antes da práctica deportiva non tería sentido “se se ten en conta a tensión e ansiedade que xera para o risco-beneficio que se obtén”. As cardiopatías familiares son pouco frecuentes. Por iso, insiste Hermida, “cando atopamos a unha familia solucionamos moito, pero o habitual é que non haxa problemas cardíacos”.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións