Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Miopía

Pode afectar ao 25% da poboación dos países desenvolvidos
Por César Martín 18 de Outubro de 2005

Ler ou escribir coa cabeza pegada aos libros e cadernos; ver a televisión a escasa distancia da pantalla; non entender ben as explicacións do profesor na lousa; ou, simplemente, ver borrosas as imaxes situadas a máis de cinco metros de nós. Talles circunstancias definen algúns dos síntomas da miopía, una anomalía visual que afecta a ao redor de 10 millóns de españois e que se manifesta cunha mala visión de lonxe en detrimento de una correcta vista de cerca.

Afecta a unha de cada catro acodes

Hai comportamentos que por si mesmos poden delatar a presenza duns ollos miopes. Neste sentido, son reveladoras algúns costumes como o achegamento excesivo ao televisor á hora de ver a súa programación ou a lectura dun libro case co nariz pegado a el. Si detéctanse talles situacións é probable que só sexan un reflexo da existencia dunha anomalía visual como a miopía, que afecta o mundo occidental a unha de cada catro acodes, segundo as últimas estimacións elaboradas sobre este trastorno visual.

Afecta a unha de cada catro acodes

En España devanditos datos traduciríanse na presenza de ao redor de 10 millóns de persoas afectadas por esta patoloxía. A miopía, catalogada como un erro no enfoque que padecen os ollos humanos, provoca que quen a sofren vexan ben en distancias curtas -a menos de 5 metros aproximadamente- e que se achan nun aperto paira ver de lonxe en condicións, con dificultades, por exemplo, paira recoñecer rostros e obxectos a certa distancia -ven borrosos- ou paira entender de forma nítida as explicacións que un profesor escribe na lousa nunha sesión escolar. Así o explica o óptico Juan Custa Monteagudo.

Ademais, a maior grao de miopía, máis preto deberán estar os obxectos paira poder ser enfocados correctamente. Outros síntomas que advirten a presenza deste defecto visual materialízanse en bizqueos, dor de cabeza ou cansazo visual. Aparte, os miopes afán a entornar os ollos con maior fruición, xa que ao entrecerrarlos a visión a distancia mellora, situación que se denomina efecto estenopeico.

Respecto á orixe da miopía, esta xérase e desenvolve xeralmente durante a nenez,

A miopía xérase e desenvolve xeralmente durante a nenez

coincidindo coa idade escolar dos afectados e remite cando o individuo alcanza a vintena, precisamente, co final da etapa de crecemento que experimenta o organismo humano, sistema visual incluído. Esta anomalía tende a desenvolverse ao longo da adolescencia até o punto de provocar frecuentes cambios na gradación das lentes ou lentes chamadas a corrixila. Una vez pasados os 20 anos, o grao de miopía non cambia en exceso até despois dos 40, cando outra serie de problemas visuais relacionados coa idade empezan a presentarse. Con todo, cada organismo é diferente, polo que tampouco sería de estrañar que houbese casos nos que a miopía se desenvolvese por encima das idades apuntadas.

A explicación a este defecto visual hai que buscala no feito físico que provoca a miopía. O mesmo, segundo Costa Monteagudo, baséase nun lixeiro erro de enfoque que afecta o ollo e que se traduce en que a imaxe dun miope enfóquese diante da retina e non directamente sobre ela, que sería o habitual. Esta circunstancia pode deberse a varias razóns. Entre elas, que o globo ocular sexa excesivamente alargado ou que o cristalino, que é a lente que se atopa no mesmo ollo, teña una distancia focal demasiado curta.

Compoñente hereditario

En calquera caso, esta disfunción visual ten un compoñente hereditario que marca aos individuos a estar predispostos a sufrila. Sobre o particular, o citado autor explica que hai infinidade de teorías, pero a máis estendida é a da miopía escolar. Esta indica que se un ollo está predisposto a ser miope o será no momento no que se lle esixa un maior esforzo visual en espazos próximos. E esa situación dáse, precisamente, na época infantil, cando os alumnos enfróntanse por primeira vez na súa vida a actividades como a lectura ou a escritura, actividades que requiren dun esforzo visual destacable. Neste sentido, as recomendacións alertan sobre a necesidade de fomentar no escolar desde a infancia costumes saudables paira afrontar as súas obrigacións.

Os consellos respecto diso derivan da lóxica. É fundamental ensinar ao neno a ler ou a escribir sentado

É fundamental ensinar ao neno a ler ou a escribir sentado, co texto lixeiramente inclinado e a unha distancia de entre 35 e 50 centímetros da cabeza

-nunca tombado ou recostado-, coas pernas no chan e co texto lixeiramente inclinado e a unha distancia de entre 35 e 50 centímetros da cabeza. Todo iso, baixo unha iluminación correcta e suficiente. As recomendacións inciden ademais en facilitar pausas de descanso se o escolar ten que permanecer moito tempo estudando paira permitirlle estirar as pernas e tomarse un respiro. Tampouco sería desaconsejable practicar xogos e deportes ao aire libre.Evolución visual: a adaptación á contorna

Incidindo nestas explicacións, a teoría apuntada suxire que o ollo se fai miope paira minorar o esforzo visual próximo ao que se somete ao organismo -ler, escribir, etc-. Desde o punto de vista evolutivo, o organismo prefire sacrificar visión de lonxe paira obter mellores resultados na de cerca. Noutras palabras, poderíase dicir que a miopía é a adaptación do sistema visual á visión de cerca, xa que a visión humana está preparada paira actividades que requiren una boa visión a distancia.

Os remedios: lentes, lentes ou cirurxía

O máis importante é que a miopía ten fácil solución. De feito, coa imposición dunhas simples lentes ou dunhas lentes de contacto arránxanse gran parte dos casos, dependendo, iso si, das características de cada individuo. Tanto cos anteojos como coas lentes o que se logra é desviar o traxecto dos raios de luz para que a imaxe se enfoque adecuadamente sobre a retina. No caso do uso de lentes, estas parecen una boa solución paira os casos de miopías leves e facilitan una boa visión mentres son utilizadas. O seu principal inconveniente reside en que a medida que a miopía é máis severa, os cristais han de ser en proporción máis grosos e tenden a desvirtuar a imaxe. Ademais, contan co problema engadido de que non cobren todo o campo visual, xa que máis aló do marco a visión seguirá sendo borrosa. Mesmo, paira certo tipo de pacientes, o uso de lentes pode ser inaceptable desde o punto de vista estético ou pola súa incomodidade á hora de realizar certas actividades deportivas ou profesionais.

Por iso é polo que outra solución á miopía deveña da utilización de lentes de contacto, moi útiles paira mitigar os efectos de miopías moderadas e paira remediar os inconvenientes das lentes. As lentes de contacto permiten a corrección da visión en todo o campo visual, a diferenza do que ocorre coas lentes

As lentes de contacto permiten a corrección da visión en todo o campo visual, a diferenza do que ocorre coas lentes

. A súa utilización está condicionada á capacidade do propietario paira manter as lentes de contacto nun estado óptimo de hixiene e seguridade. Talles condicións son necesarias, máis se se ten en conta que o uso destas pode ocasionar nos pacientes que as portan feridas ou infeccións nas córneas, irritacións e, mesmo, intolerancia ás mesmas.

Por último, a miopía tamén se pode corrixir a través da denominada cirurxía refractiva, con métodos baseados no láser, coñecidos cientificamente con nomes como Lasek ou Lasik, e dos que se obtiveron “resultados que confirman a súa seguridade e eficacia”, segundo explica Miguel Maldonado, director de Cirurxía Refractiva da Clínica Universitaria de Pamplona. A execución destas técnicas facilita a corrección da miopía de forma definitiva. Segundo indican respecto diso desde Centro Oftalmológico Doutor Fontaneda, situado en Vitoria, este tipo de operacións está indicado paira pacientes maiores de idade que sufran una miopía “relativamente estable”.

Esta intervención non require de ingreso previo e practícase con anestesia fornecida a través de pingas, sen necesidade de inxeccións. Segundo as indicacións deste centro médico, a operación por láser adoita durar ao redor de 10 minutos e a aplicación de láser, apenas uns segundos

A operación por láser adoita durar ao redor de 10 minutos e a aplicación de láser, apenas uns segundos

.Este tipo de cirurxías, xeneralizadas en varios centros médicos españois, tamén é viable paira persoas que sofren astigmatismo ou hipermetropía, ou paira os casos daqueles pacientes que sufran una regresión do seu defecto visual tras ser operados dunha queratotomía radial. Este método consiste en realizar incisiones radiais na córnea co fin de lograr variar a curvatura desta paira lograr que as imaxes se conformasen na retina.

Os especialistas que traballan neste centro explican que este é un dos campos onde máis se evolucionou. Historicamente aplicábanse ‘curas’ paira remediar a miopía que se baseaban, segundo os datos de Costa Monteagudo, na extracción do cristalino en casos de miopías altas, de até 15 dioptrías. Outra forma era a extracción da córnea, que se conxelaba e dábaselle a forma adecuada paira variar a súa curvatura e solucionar así o problema.

En 15 anos un terzo dos actuais novos serán miopes

Á parte do devandito, existe outro remedio que se pode utilizar fronte á miopía. Baséase na realización por parte do paciente dunha serie de exercicios e táboas, una especie de adestramento visual. Esta técnica denomínase ortoqueratología. A mesma consiste en variar a curvatura da córnea con lentes de contacto ríxidas, máis planas do necesario. O problema desta práctica é a memoria da córnea, que tende a recuperar a súa forma orixinal, facéndose preciso volver utilizar este método.

Con todo o devandito, non é de estrañar que existan especialistas que alerten sobre as incidencias que terán os actuais costumes da sociedade occidentalsobre a predisposición a desenvolver miopía. Neste sentido, doutores como Alfonso Sabater, oftalmólogo do Hospital Casa de Saúde de Valencia, anuncian que un terzo dos mozos de hoxe día serán miopes en 15 anos polo seu afán no uso dos computadores. Paira argumentar tal afirmación, Sabater recorre á teoría antes apuntada ao indicar que o “ollo é un órgano que se adapta á contorna”. O usuario dunha computadora tende a forzar a vista paira enfocar a pantalla, que está a unha distancia habitualmente próxima. Segundo Sabater, esa circunstancia converte os ollos dos citados mozos “aos poucos” en miopes.

Este facultativo tamén alerta sobre a incidencia dos computadores noutro tipo de doenzas e incidencias visuais. Entre elas, Sabater incide especialmente en fatígaa visual, que podería afectar ao 85% dos usuarios de computadores

fatígaa visual podería afectar ao 85% dos usuarios de computadores

. Esta doenza maniféstase cos seguintes síntomas: picor e sequedad nos ollos e sensibilidade cara á luz ou visión borrosa.