Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Máis hixiene, menos infeccións urinarias

Cerca do 80% das cistitis poderían previrse con prácticas hixiénicas correctas
7 de Decembro de 2021. Este artigo de Teresa Romanillos tamén foi publicado na nosa web o 4 de Xuño de 2009
Img cistitis
Imagen: Robert McDonald

As infeccións urinarias son o segundo tipo de infección máis frecuente no ámbito ambulatorio, tras as infeccións respiratorias. As mulleres son as principais afectadas, e estímase que una de cada tres sufrirá este tipo de infección nalgún momento ao longo da súa vida. Esta maior propensión débese a que a uretra (conduto que vai desde a vejiga até o orificio exterior) é moito máis curta, o que facilita a penetración das bacterias. A décima entrega da campaña “Recomendacións SEFAC” está dedicada ás infeccións urinarias. A Sociedade Española de Farmacia Comunitaria, SEFAC considerou oportuno incidir neste tema xa que considera que fomentar prácticas hixiénicas correctas evitaría un gran número de infeccións.

 

A infección máis frecuente é a que coñecemos como cistitis, na que os xermes afectan as vías urinarias inferiores (uretra e vejiga). A culpable adoita ser, con moita frecuencia, a bacteria “Escherichia coli”, que se atopa de forma habitual nas zonas distales do tubo dixestivo. As relacións sexuais aumentan a probabilidade de padecer una cistitis debido ao paso de bacterias cara á uretra. O embarazo, a diabetes e os problemas que dificultan o baleirado da vejiga son outros factores que incrementan o risco de infeccións urinarias.

Por este motivo, a partir de certa idade as infeccións tamén empezan a ser máis frecuentes nos homes que padecen problemas prostáticos. Os síntomas máis frecuentes son escozor ou dor ao ouriñar, con sensación de quemazón e necesidade de ouriñar con frecuencia. Os ouriños pode ser turbia e, en ocasións, hemática. A cistitis non adoita acompañarse de febre alta. Si preséntase con febre elevada e dor lumbar debe sospeitarse una infección das vías urinarias altas con afectación do ril (pielonefritis). O diagnóstico efectúase mediante unha sinxela análise de ouriños, que, grazas ao cultivo, tamén achega información sobre o xerme causante e o antibiótico máis adecuado paira o tratamento.

Infeccións recorrentes, un problema habitual

Realizar micciones frecuentes resulta útil na prevención de infeccións de ouriños

As infeccións urinarias recorrentes son un problema frecuente, sobre todo, en mulleres novas sexualmente activas. Tras sufrir una cistitis, cerca do 25% de afectadas padecen una reinfección, que en moitos casos repítese de forma periódica. A pesar de que o problema non é grave, supón un malestar importante e tamén una repercusión económica polos custos sanitarios que leva. Nestes casos non adoita haber ningunha anomalía física que xustifique as infeccións repetidas, aínda que nun estudo comprobouse que estas mulleres tiñan una menor distancia entre o ano e a uretra.

Na maioría dos casos as infeccións frecuentes son debidas a causas relacionadas coas bacterias que as que provocan (hai algúns tipos de “E. coli” con maior capacidade paira fixarse ás células epiteliales). Tamén se implicaron factores xenéticos que inciden sobre a facilidade coa que as bacterias se adhiren ás células do epitelio urinario e sobre as propiedades do moco vaginal. Así mesmo, coñécese que as mulleres con infeccións urinarias recorrentes teñen una maior colonización da vagina e da zona ao redor da uretra con bacterias con maior capacidade paira provocar infeccións urinarias.

Recomendacións

Os expertos da SEFAC emiten algunhas consideracións paira diminuír a incidencia deste problema:

  • Se as cistitis son frecuentes, pode resultar útil tomar una única dose de antibiótico despois do coito ou ben efectuar tratamento profiláctico continuo, coa administración periódica de antibióticos. Sempre baixo supervisión médica.
  • O uso de espermicidas pode favorecer as infeccións xa que afecta á concentración vaginal de lactobacilus, variando o pH e facilitando a colonización de xermes uropatógenos.
  • A zona xenital debe manterse limpa, realizando a hixiene de adiante cara atrás paira reducir as posibilidades de introducir bacterias desde a área rectal á uretra. É importante instruír ás nenas nestas prácticas.
  • Despois de ter relacións sexuais, ouriñar e limpar a zona xenital.
  • Realizar micciones frecuentes pode resultar útil xa que dificulta o crecemento que os xermes, ao impedir que estes permanezan na vejiga durante o tempo necesario.
  • Beber líquidos en abundancia, ademais de facilitar as diuresis, tamén axuda a limitar o crecemento bacteriano.
  • Ao ir ao baño, tentar que non queden residuos de ouriños na vejiga baleirándoa completamente.
  • Manter os ouriños cun pH ácido a fin de dificultar o crecemento bacteriano, que se consegue tomando alimentos ricos en vitamina C, como o zume de laranxa.
ARÁNDANOS EN PREVENCIÓN.

Desde os tempos antigos atribuíuse aos arándanos calidades curativas. Os nativos americanos utilizábanos paira o tratamento de enfermidades de ril e vejiga e, na actualidade, mostráronse útiles na prevención das infeccións urinarias. A pesar de que se consideraba que o alto contido en ácido desta froita era o mecanismo polo cal axudaban a previr o desenvolvemento das bacterias, investigacións posteriores sinalan que é diferente.

As responsables do seu efecto beneficioso son as proantocinidinas (PAC). Estas sustancias químicas impiden ás bacterias “E. coli” adherirse ao epitelio do tracto urinario ao inhibir a adhesión das fimbrias do xerme, tal e como demostraron, nun modelo artificial, investigadores do Instituto Politécnico de Worcester (Massachusetts, EE.UU.). Aínda así, os investigadores apuntan que o zume de arándanos só permite previr un determinado tipo de infección, e que aínda non existe un modelo de prevención paira todas as variantes. Ademais, o efecto é totalmente reversible, pois no momento que se deixa de tomar o zume, as bacterias recuperan a capacidade infectiva.

Outro reto paira os investigadores é atopar a dose exacta paira mellorar a eficacia do zume, así como o tempo de tratamento e o modo de optimizar os seus efectos a longo prazo, pois de momento parece haberse comprobado a súa efectividade, pero aínda queda moito camiño por diante paira atopar a dose exacta. A eficacia dos arándanos está tamén probada clinicamente. Nunha revisión levada a cabo pola Cochrane Library, avaliáronse dez estudos que incluían máis de 1.000 pacientes, a gran maioría mulleres de mediana idade. En todos eles, os resultados sinalaban que tanto o zume de arándanos como os comprimidos feitos a partir da froita reducían a incidencia de infeccións nas mulleres.