Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Máis pneumonía no inverno

A idade avanzada e as baixas temperaturas son factores que aumentan o risco de padecer esta enfermidade respiratoria

Img streptococcus pneumoniae Imaxe: CDC

Hai anos que os casos de pneumonía van en aumento, sobre todo debido ao progresivo envellecemento da poboación. En 2007, a pneumonía afectou a entre 3 e 14 persoas por cada 1.000 habitantes, cifra que crece ata 50 nos maiores de 65 anos. Invernos fríos como o deste ano, ademais, poden multiplicar os procesos, co consecuente aumento do custo sanitario. Minimizar os factores de risco para previr esta enfermidade respiratoria, máxime nos grupos máis vulnerables, é clave para que as cifras non sigan ascendendo. A vacina da gripe, o abandono do tabaco e manter unha temperatura estable no fogar evitando a calefacción moi alta son algunhas das principais recomendacións.

Img abueloImagen: pudgeefeet

Tanto o envellecemento da poboación como as baixas temperaturas deste inverno están a aumentar os casos de pneumonía en España, segundo datos recentes da Sociedade Española de Pneumoloxía e Cirurxía Torácica (SEPAR). É o segundo factor, o frío, o que podería multiplicar os casos desta enfermidade respiratoria. Trátase dun problema sanitario importante se se ten en conta que entre un 20% e un 50% dos afectados pola enfermidade acoden ao servizo de urxencias do hospital e son ingresados.

Ademais, o incremento de casos de pneumonía aumentou tamén a mortalidade asociada. Segundo datos de 2005 do Instituto Nacional de Estatística (INE), a pneumonía é a primeira causa de morte por infección. Ese mesmo ano aumentaron nun 77% as mortes asociadas, a maioría das cales corresponderon a persoas maiores de 75 anos.

Unha enfermidade invernal

A pneumonía, coñecida popularmente como pulmonía, consiste nunha inflamación do pulmón que pode chegar a ser moi grave se non se trata de forma adecuada. Cáusana bacterias ou virus que chegan ao pulmón a través do aire que respiramos ou ben polos microorganismos que residen na boca e que entran nas vías aéreas. Cando os mecanismos de defensa, xa sexan do órgano afectado ou xerais, son incapaces de eliminar estes microorganismos, prodúcese a enfermidade. Os síntomas máis frecuentes son febre, tose e emisión de esputo, dor no peito e, nos casos graves, dificultade respiratoria.

Os síntomas máis frecuentes de pneumonía son febre, tose e emisión de esputo, dor no peito e dificultade respiratoria
Segundo os expertos da SEPAR, os virus e bacterias que provocan a pneumonía teñen a súa maior incidencia no inverno, cando a temperatura é máis baixa e hai menos horas de sol. Ademais, nesta estación pasamos moitas máis horas en ambientes pechados, con menor ventilación e recambio de aire, o que fai que aumente o contaxio entre as persoas e que a enfermidade se estenda.

Moitas veces unha gripe complicada termina en pneumonía. Segundo datos tamén recentes da Sociedade Española de Médicos de Atención Primaria (SEMERGEN), entre o 10% e o 20% dos afectados pola gripe requiren hospitalización porque o cadro clínico complicouse. Dáse, sobre todo, naquelas persoas con enfermidades crónicas cardiovasculares ou pulmonares (enfermidade respiratoria obstructiva crónica, EPOC) que, tras sufrir unha gripe común, poden facilmente presentar complicacións. Segundo a SEMERGEN, a duración media dos ingresos hospitalarios varia dependendo das enfermidades concomitantes que se teñan.

Estas complicacións adoitan ocorrer nas idades máis extremas, é dicir, en nenos menores de cinco anos e en anciáns, así como naquelas persoas co sistema inmunológico debilitado por mor de transplantes ou VIH. Tamén son factores de risco o tabaquismo, a contaminación ambiental ou outras enfermidades respiratorias.

Previr mellor que tratar

Sempre é moito mellor previr a pneumonía que tratala. Esta prevención debe basearse en diminuír os factores de risco. Por este motivo, os neumólogos recomendan a administración da vacina da gripe para evitar complicacións posteriores, sobre todo nos grupos en risco. A vacúa neumocócica tamén debe administrarse a toda a poboación maior de 65 anos ou a persoas de alto risco maiores de dous (con enfermidade cardiovascular, enfermidade de células falciformes, enfermidade pulmonar, enfermidade renal, alcoholismo, diabetes, cirrosis e con perdas de líquido cefalorraquídeo).

Así mesmo débese fomentar o abandono do hábito tabáquico, o feito de acudir a especialistas e evitar a automedicación con antibióticos, cuxo emprego só fomenta a resistencia do microorganismo aos tratamentos. Cabe lembrar que os antibióticos non son eficaces para tratar as pneumonías virales nin para a gripe, xa que só destrúen as bacterias e nunca os virus. A utilización inapropiada destes medicamentos é unha importante causa de resistencia das bacterias aos antibióticos que previamente as destruían.

Os especialistas dan tamén consellos prácticos que inclúen o mantemento dunha temperatura estable en casa, abrigarse ao saír á rúa para evitar cambios bruscos de temperatura, evitar a calefacción moi alta para non resecar o ambiente ou as vías respiratorias e ventilar ben as casas. Debe tentarse, na medida do posible, deixar que o organismo utilice os seus propios mecanismos reguladores para adaptarse ao frío.

Baixo investigación

O ritmo de vida actual de gran parte da poboación xerou novos factores que poden predisponer a sufrir pneumonía: viaxes frecuentes, uso estendido do aire acondicionado, máis vivendas comunitarias, animais domésticos ou aumento da expectativa de vida asociado a problemas crónicos, tratamentos longos e ingresos hospitalarios.

O avance no campo da investigación apunta a próximas técnicas diagnósticas, así como no coñecemento de novos microorganismos causantes para elaborar novas vacúas. A investigación farmacéutica oriéntase á procura de novos medicamentos ou modificacións dos antigos para melloralos e adaptalos ás necesidades terapéuticas actuais das infeccións respiratorias.

PEOR EN HOSPITAIS

Img streptococcusImagen: CDC
A pneumonía hospitalaria, que se dá dentro do medio hospitalario a partir das 48-72 horas tras o ingreso, adoita ser moito máis grave que a adquirida en comunidade (extrahospitalaria). Esta maior gravidade débese a que os mecanismos de defensa do paciente adoitan estar afectados -pola mesma enfermidade que lle obriga a estar ingresado- e polos microorganismos causantes, que adoitan ser moito máis resistentes aos antibióticos. A vacina contra a pneumonía, de feito, debe aplicarse tamén en residentes en centros de atención prolongada.

Un estudo italiano recente, publicado na revista de “Annals of Internal Medicine”, afirma que, ademais, a mortalidade da pneumonía intrahospitalaria (ou nosocomial) é maior que a xerada pola enfermidade adquirida en comunidade. Os peores resultados, segundo a investigación, parecen estar relacionados co tratamento con antibióticos inadecuados (menos do 30% reciben os recomendados, segundo os resultados).

Da mesma maneira, a pneumonía asociada coa atención médica é máis severa: require máis días de hospitalización e as taxas de mortalidade son máis elevadas (17,8% fronte a un 6,7%). A taxa de mortalidade da pneumonía adquirida no hospital é aínda maior, do 18,4%. Mario Venditti, da Universidade de Roma e un dos autores do estudo, asegura que para mellorar os resultados da pneumonía nosocomial, a terapia con antibióticos debería combater tanto o “Staphylococcus aureus” resistente á meticilina (MARSA, bacteria que causa gran variedade de infeccións) como outros organismos resistentes a múltiples fármacos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións