Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Investigación médica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Nova información sobre a sida

A pesar de que o número de novos casos descendeu case un 17% en 2007, España é un dos países con maior incidencia en Europa occidental

Img diversidad Imaxe: J RAWLS

Con motivo da celebración do pasado Día Mundial da Sida, a Sociedade Española de Enfermidades Infecciosas e Microbiología Clínica remarcou a importancia de realizar a proba do VIH a todas as persoas que mantivesen relacións sexuais sen protección. Os expertos lembraron a importancia da detección precoz da infección nas fases nas que o sistema inmunitario aínda non se atopa afectado. Segundo os últimos datos dispoñibles, nun 38,2% dos casos detéctase demasiado tarde. Este atraso é especialmente preocupante no grupo de persoas heterosexuais e, sobre todo, nos maiores de 55 anos.

Img diversidad11

A sida é unha verdadeira pandemia que causou a morte a máis de 25 millóns de persoas. Actualmente considérase que hai uns 40 millóns de infectados en todo o mundo. O contaxio por transmisión sexual é o máis frecuente: segundo os datos dispoñibles, sete de cada 10 novas infeccións adquiríronse por esta vía. Entre os homes, o 48% dos casos debéronse a transmisión homosexual ou bisexual e o 24% só heterosexual, mentres que nas mulleres o 74% das infeccións obedeceu a transmisión heterosexual.

Achados sobre os mecanismos do contaxio

É determinante a detección dos contagios de forma prematura e iniciar o tratamento nas súas etapas menos agresivas

A constatación de que o virus do VIH é capaz de atravesar o epitelio xenital feminino é un achado recente e relevante. Ata agora considerábase que a mucosa normal do tracto xenital feminino era unha barreira que impedía que o virus da sida puidese penetrar no organismo. Críase que para que o virus entrase era necesario que a muller tivese lesións no epitelio xenital como as causadas polo virus do herpes ou por outras enfermidades de transmisión sexual.

Investigadores das universidades Northwestern (Chicago, EE.UU.) lograron demostrar como penetra o virus, marcando partículas virales de VIH con marcas fotoactivas fluorescentes e cultivos de tecido humano -obtido durante histerectomías- e tecidos de monos “Macacus rhesus”. Así se constatou por primeira vez como o virus penetra a través do epitelio do tracto xenital feminino de forma moi rápida. En tan só catro horas, o virus logra penetrar a unha profundidade similar ao ancho dun cabelo onde pode localizar células do sistema inmune ás que infecta, propagándose a todo o organismo. Este é un achado importante que remarca aínda máis a importancia do uso do preservativo como medida preventiva.

En busca dunha vacina eficaz

A procura dunha forma efectiva de frear a pandemia da sida é unha historia de pequenos fracasos. Conseguir unha vacina eficaz é un dos maiores retos e no momento actual están a desenvolverse varios ensaios clínicos que aínda non achegaron resultados satisfactorios. Nesta liña, investigadores españois iniciaron recentemente un ensaio clínico cunha vacina contra a sida. A vacina está baseada no subtipo de VIH máis frecuente, do que se extraen catro antígenos coa idea de que poidan activar células do sistema inmunológico para que se atopen preparadas ante un eventual contacto, co fin de impedir o desenvolvemento da enfermidade.

Para introducir estes antígenos necesítase un vehículo que, neste caso, trátase do virus modificado de Ankara, incapaz de multiplicarse nas células humanas. Este é unha versión modificada do virus empregado como vacúa na erradicación das vexigas. Chegouse a esta fase da investigación tras dous anos de probas no laboratorio e outros dous máis en ratos e en primates. Nestes animais, aos que se puxo en contacto co virus despois de administrar a vacina, xa probou a súa eficacia e a súa seguridade.

Agora chegou o momento de corroborar estes resultados en humanos. Esta vez, son 30 voluntarios sans con baixo risco de ser infectados. Trátase dun proceso que consta de tres fases cunha duración aproximada de dez anos. Na primeira fase, os voluntarios recibirán unha primeira dose de vacina e, posteriormente, un recordo ao mes e ao catro meses. Durante este período realizaranse análise para comprobar os niveis das defensas xeradas e o seguimento será dun ano para comprobar a durabilidad da resposta á vacina.

Se a resposta é satisfactoria, en futuros ensaios comprobarase se son eficaces na loita do organismo fronte ao VIH. Na investigación participan o Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC, o Hospital Gregorio Marañón, de Madrid, e o Hospital Clínic, de Barcelona. Un dos principais problemas que dificulta o achado dunha vacina eficaz é a gran diversidade da secuencia do virus, o que dificulta o atopar unha vacina que sirva para todos os casos. Outra das dificultades radica en que o VIH ataca precisamente ás células encargadas que organizar as defensas do organismo e, ademais, faino de forma moi rápida, infectando células ás que resulta imposible que as vacúas cheguen.

SIDA: EN PRETÉRITO E EN FUTURO

ImgImagen: Wikimedia
Nun primeiro momento críase que os primeiros casos de infección polo virus da sida en humanos tiveran lugar na década de 1930, pero un novo estudo publicado na revista “Nature” demostra que a enfermidade puido saltar dos simios aos humanos moito antes. O virus da inmunodeficiencia humana (VIH) causante da sida foi descuberto en 1983. A súa orixe levou a controversias desde entón e foi o eixo central dunha investigación realizada por un equipo de científicos da Universidade de Arizona (EE.UU.), que desvelaron que o contaxio puido ter lugar entre 1884 e 1924.

Estas datas foron obtidas despois de diversas investigacións nas que se analizaron mostras de sangue de varios afectados de África Central e despois comparáronse ditas mostras con outras de sangue de simios infectados pola versión do virus nos monos (SIV). Estes novos datos revelan que, posiblemente, o virus foi contraído por primeira vez a finais do século XIX pero que non se converteu nunha auténtica epidemia ata 70 anos despois.

No que se refire ao futuro da enfermidade, un modelo matemático creado pola Organización Mundial da Saúde (OMS) estima que dentro de 10 anos podíase reducir o contaxio da sida só a un caso entre 1.000 habitantes en todo o planeta. O criterio para poder erradicar a enfermidade en case a súa totalidade sería proporcionar á poboación mecanismos para a realización de controis anuais, sobre todo nos mozos maiores de 15 anos, para poder así detectar os contagios de forma prematura e poder empezar o tratamento da enfermidade nas súas etapas menos agresivas.

Tal e como explica Reuben Granich, do Departamento do VIH da OMS, “se se conseguise o acceso universal ás probas e o tratamento, en cuestión dunha década pasaríase dunha epidemia endémica a unha en fase de eliminación, na que quedaría concentrada nunhas poucas poboacións de risco. A incidencia do virus, grazas a estas medidas, caería un 95%”. Un dos principais inconvenientes para a implantación destas medidas sería o elevado custo económico que suporía. Calcúlase que para que houbese un acceso a nivel mundial aos diferentes recursos propostos pola OMS en 2015, requiriríase un financiamento de 41.000 millóns de dólares.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións