Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Novas perspectivas para o tratamento do Alzheimer

O descubrimento de tres xenes relacionados coa súa aparición xera esperanzas ante a ausencia dunha terapia eficaz
Por Teresa Romanillos 21 de Setembro de 2009
Img neuronas
Imagen: Mark Miller

O Alzheimer é unha enfermidade neurodegenerativa que afecta a máis de 26 millóns de persoas en todo o planeta. Non existe un tratamento eficaz, de modo que os fármacos actuais só son capaces de paliar os síntomas e atrasar a súa evolución. Os afectados sofren unha deterioración cognitiva con perda de memoria e a capacidade de valerse por se mesmos, así como o sentido da orientación e varios trastornos da conduta. A causa radica na perda continuada das neuronas cerebrais. O descubrimento de tres xenes relacionados coa súa aparición abre novas vías para facer fronte á enfermidade.

Imagen: Mark Miller

O número de casos de Alzheimer podería reducirse nun 20%. Só no Reino Unido, esta cifra suporía preto de 100.000 diagnósticos menos cada ano. Un traballo publicado na revista “Nature Genetics” conclúe que este descenso se conseguiría tras inhibir a actividade de tres xenes relacionados co risco de padecer Alzheimer na vellez e que foron descubertos por científicos de Francia e Reino Unido. Para a investigación analizouse o ADN de máis de 16.000 persoas.

Novas implicacións xenéticas

Entre un 60% e un 80% dos casos de Alzheimer teñen unha orixe xenética. Por este motivo, o descubrimento deste tres novos xenes representa o maior avance para o tratamento da patoloxía desde 1993, cando se descubriu a variación mutante do xene APOE, responsable do 25% dos casos. O primeiro xene detectado coñécese como clusterina (CLU) e ten unha función similar ao xene APOE: ambos están implicados na protección do cerebro contra os amiloides, unhas proteínas que danan as neuronas.

O risco de padecer Alzheimer na vellez é un 66% maior nas persoas cun índice de colesterol elevado a partir dos 40 anos

O segundo xene, o CR1, está relacionado co sistema inmunitario: unha excesiva resposta inmunitaria no cerebro pode causar a súa inflamación. Este proceso parece estar conectado co do Alzheimer. O terceiro xene coñécese como PICALM e vincúlase co transporte de sustancias cara ao interior das células nerviosas, de modo que condiciona as sinapsis (zona de comunicación entre neuronas) e as conexións neuronais. Por esta razón, xoga un papel importante na memoria.

O descubrimento destes novos xenes abre as portas a un campo de investigación para o tratamento do Alzheimer, xa que se poderían desenvolver fármacos e terapias para combatelo. Kevin Morgan, da Universidade de Nottingham (Reino Unido), explica que o achado posibilita a aplicación de tratamentos baseados en remedios convencionais.

A presidenta do Fondo de Investigación do Alzheimer do Reino Unido, Rebecca Wood, insistiu en que o achado “é un gran salto na investigación sobre a demencia” e indicou que este avance suscitará o interese de novas liñas de investigación. De momento, o equipo ten previsto un estudo para o ano 2010 con 60.000 voluntarios.

Posibilidades de tratamento

O organismo humano é como unha gran maquinaria onde todas as partes relaciónanse entre si. A saúde depende do bo estado dos compoñentes do corpo e, a miúdo, o tratamento para unha patoloxía pode favorecer a prevención doutra. É o caso de varios fármacos utilizados contra o cancro, que poderían utilizarse para combater o Alzheimer. Así se constata nun estudo publicado na revista “Journal of Alzheimer’s Disease”.

Os resultados da última investigación concretan que estes fármacos diminuirían as deficiencias cognitivas que causa o Alzheimer grazas á inhibición da proteína histona deacetilasa (HDAC), que se atopa no ADN das neuronas. Os investigadores demostraron que tras inhabilitar esta proteína en ratos que padecían a enfermidade, estes eran capaces de xerar recordos con máis facilidade e, por tanto, reducir as consecuencias da patoloxía.

Para crear un recordo as neuronas necesitan sintetizar proteínas, pero primeiro deben abrir e ler o ADN. Este proceso non se realiza de modo correcto nos ratos con Alzheimer, de forma que a inhibición da HDAC facilitaría a tradución do ADN a proteínas para xerar os recordos.

MÁIS ALZHEIMER CON COLESTEROL

O risco de padecer Alzheimer na vellez é un 66% maior nas persoas de 40 a 50 anos, con niveis iguais ou superiores a 240 ml/dl de colesterol. Se estes niveis sitúanse entre 200 e 239 mg/dl, a probabilidade de padecer a demencia increméntase un 52%. Esta é a conclusión dun estudo realizado por investigadores da Universidade de Kuopio (Finlandia) e da División de Investigación de Kaiser Permanente de Oakland (EE.UU.), que seleccionaron a 10.000 pacientes para analizar a relación entre o colesterol e esta enfermidade neurodegenerativa.

Rachel Whitmer, unha das participantes no estudo, afirmou que, mesmo con niveis moderados de colesterol na cuarta década, o risco de padecer Alzheimer durante a vellez aumenta. Considerou que os resultados son “inquietantes”, dado que as elevadas cifras de colesterol son un problema crecente en todo o mundo. Só en EE.UU. afecta a máis 100 millóns de persoas. A boa noticia, no entanto, é que ambos os problemas se poden previr a longo prazo se se controla a dieta e leva unha alimentación saudable desde o principio.