Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Novas terapias para deixar de fumar

Á terapia sustitutiva con nicotina e o bupropion, súmanse novos tratamentos para facilitar o abandono do hábito tabáquico

Coincidindo co ano novo multiplícanse as consultas médicas en busca de axuda para deixar de fumar. Unha terceira parte dos fumadores adultos fan intentos cada ano para deixar de fumar. Con todo, aínda que moitos o tentan, non todos o conseguen. Para axudar ás boas intencións está a Escola para deixar de fumar publicada por CONSUMER EROSKI. Recentemente tamén se consolidou unha nova terapia, varenicline, como unha das opcións máis eficaces. Tamén se espera que, para dentro de poucos anos, a vacina contra a nicotina sexa unha realidade.

Un estudo efectuado en 2.510 fumadores pola compañía Harris Interactive pon de manifesto que o 73% de fumadores tratou de deixar de fumar polo menos unha vez, o 57% asegura que lle resultou unha das cousas máis difíciles que tentou na súa vida e o 59% opina que o apoio de médico é fundamental. En España, o 30% da poboación de máis de 16 anos é fumadora, segundo datos da Enquisa Nacional de Saúde do segundo semestre de 2006. Con todo, parece que o hábito empeza a reducirse entre os máis novos. Así o revelan datos da última enquisa do Plan Nacional sobre Drogas que sinala que o consumo de tabaco entre os 14 e os 18 anos caeu do 21,5% en 2004 ao 14,8% en 2007.

Motivación, vontade e axuda son tres alicerces fundamentais para conseguir deixar de fumar. En moitos casos, a decisión vén da man dun problema de saúde concreto que resulta o detonante necesario. Pero, aínda que a motivación é fundamental, o éxito tamén depende do grao de dependencia da nicotina, polo que é importante buscar ‘aliados’ que axuden a resistir as primeiras semanas, que adoitan ser as máis duras.

A temida abstinencia

A nicotina provoca adicción. Isto significa que ao deixar de fumar aparecen trastornos físicos e psicolóxicos como irritabilidad, nerviosismo, dor de cabeza, dificultade na concentración ou trastornos do soño, entre outros. Estes síntomas son moi intensos durante os primeiros días, e diminúen a súa intensidade de maneira progresiva ata desaparecer por completo ao cabo de tres meses, que é o tempo que tarda o organismo en esquecerse ‘’ da nicotina.

A nova vacina pretende inducir unha resposta inmune que produza anticorpos contra a nicotina

A maioría dos intentos para deixar de fumar fanse sen ningún tipo de axuda, só con forza ‘de vontade’. Pero, en moitos casos, están abocados ao fracaso en poucos días. Ata hai pouco os recursos dos que se dispuña para axudar a deixar de fumar eran a terapia sustitutiva con nicotina e o bupropion. Na terapia sustitutiva adminístrase nicotina por unha vía distinta á do cigarro, en dose que se van reducindo aos poucos. O tratamento debe prolongarse durante unhas 12 semanas, que é o tempo que se considera que necesita o organismo para deshabituarse da nicotina. A taxa de éxito ao seis meses do tratamento alcanza entre un 25% e un 35%. No mercado hai catro presentacións distintas de nicotina de eficacia similar: parches, chicles, comprimidos e spray nasal.

A outra alternativa, o bupropion, actúa por un mecanismo distinto pero con efectos similares aos da nicotina, polo que tamén resulta útil para diminuír os síntomas de abstinencia. A eficacia do bupropion sitúase entre o 18% e o 36% aos 12 meses de finalizar o tratamento e, ao contrario que no caso dos substitutos da nicotina, o tratamento iníciase sen deixar de fumar e, de maneira progresiva, vanse diminuíndo o número de cigarros.

Vacina contra a nicotina

Nestes momentos atópase en fase de investigación unha terapia que se basea nun concepto diferente dos desenvolvidos ata agora: a vacina contra a nicotina. Actualmente, un estudo en fase 2 xa revela que a vacina consegue unha taxa de abandono do hábito tabáquico de preto do 16% aos 12 meses, porcentaxe similar ao conseguido con terapias como o ibupropion. O preparado baséase nun derivado da nicotina que se une a unha proteína para inducir unha resposta inmune que produza anticorpos contra esta sustancia.

Os anticorpos únense á nicotina circulante evitando que cruce a barreira hematoencefálica e pase ao cerebro, bloqueando o seu efecto adictivo. A investigación efectuouse con 301 individuos que fumaban polo menos 15 cigarros diarios aos que, ao longo de 26 semanas, administróuselles cinco dose de vacina ou ben placebo. A vacina presentou como únicos efectos indesexables, reaccións locais no punto de inxección, febrícula e dores musculares. Os individuos nos que a resposta inmune foi máis intensa foron os que conseguiron deixar de fumar durante máis tempo. Por outra banda, os fumadores que non lograban abandonar completamente o hábito, reduciron o número de cigarros.

O efecto da vacina dura uns 12 meses. Os expertos cren que para obter maiores taxas de éxito, o ideal será combinala con outros tratamentos antitabaco de forma conxunta, ou administrar primeiro os fármacos e despois a vacina, a fin de evitar recaídas. A vacina, en desenvolvemento por Nabi Biopharmaceuticals co nome de NicVAX, é probable que estea dispoñible en tres ou catro anos. Tamén se está planificando un estudo en fase 3 amplo para que poida ser aprobada e comercializada.

VARENICLINE, EFICACIA PROBADA

ImgImagen: Martin Snopek
Desde principios de 2007 xa se atopa dispoñible en España a que pode considerarse a opción terapéutica máis eficaz na deshabituación do tabaco: varenicline. A súa orixe é a cytisina, un alcaloide extraído dunha planta (‘Cystisus Laburnum’). O produto foi desenvolvido en Bulgaria nos anos 60 e utilizado en Europa Central e do Leste no tratamento da deshabituación do tabaco. Esta sustancia actúa de forma selectiva sobre os receptores nicotínicos anticolinérgicos que se atopan a nivel cerebral.

En fumadores, a nicotina actúa sobre estes receptores provocando a liberación de dopamina, neurotransmisor que induce sensación de pracer. Entre cigarro e cigarro, prodúcese unha caída nos niveis de dopamina que provoca os síntomas de abstinencia. Varenicline actúa por un mecanismo distinto aos tratamentos ata agora dispoñibles para a deshabituación do tabaco: ao ser un agonista parcial, non bloquea o receptor senón que o estimula, logrando así diminuír a síndrome de abstinencia.

Ata o momento realizáronse tres estudos que incluíron a case 4.000 pacientes. En dous deles comparouse varenicline con bupropion e placebo e, no terceiro, varenicline versus placebo. O tratamento durou 12 semanas e fíxose un seguimento dos pacientes durante un período de 52 semanas. Os resultados sinalan que, ás 12 semanas, o 44% dos tratados con varenicline conseguiran deixar de fumar fronte ao 30% dos tratados con bupropion. Ás 52 semanas de seguimento, o 22% seguían sen fumar fronte ao 16% de bupropion e ao 9% tratado con placebo. O tratamento tolerouse ben aínda que con algún efecto secundario como nauseas (29%), sobre todo ao principio do tratamento, e insomnio.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións