Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O 75 % dos trastornos mentais padécense antes dos 18 anos

Os trastornos máis frecuentes son os depresivos e os de ansiedade, seguidos polos trastornos da personalidade e por uso de sustancias, ademais dos trastornos psicóticos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 16deOutubrode2019
Tristeza melancolia Imaxe: nastya_gepp

O 27 % da poboación padece ou padecerá algún tipo de trastorno ou enfermidade mental ao longo da súa vida. A metade destes problemas desenvólvense antes dos 14 anos, e o 75 % antes dos 18, asegura a Confederación Saúde Mental España. Calcúlase, ademais, que o 30 % das persoas de entre 15 e 29 anos sufriron algún tipo de problema de saúde mental, e é o suicidio a segunda causa de mortalidade entre eles. Segundo datos da Organización Mundial da Saúde (OMS), a prevalencia dos trastornos mentais continúa aumentando, e isto causa efectos considerables na saúde das persoas, así como graves consecuencias de tipo socioeconómico en todos os países. Para arroxar luz sobre este problema de saúde global, falamos co psiquiatra Pedro Martínez e o psicólogo clínico Calixto Plumed Moreno, da Clínica Nosa Señora da Paz (Madrid).

Que é a saúde mental?

Segundo a OMS, a saúde é un estado de completo benestar físico, mental e social, e non só a ausencia de afeccións ou enfermidades. “O concepto de saúde mental resulta controvertido e non existe unha definición universalmente aceptada”, advirte Pedro Martínez. O experto afirma que, en consonancia coa definición de saúde que ofrece a OMS, poderíase conceptualizar a saúde mental como un estado relativamente perdurable no cal a persoa se atopa ben adaptada, fai unha valoración satisfactoria de si mesma e das súas circunstancias vitais e sente autorrealizada. “A saúde mental depende de como un sente fronte a si mesmo e fronte a outras persoas, e en que forma un responde as demandas da vida”, explica o psiquiatra.

Que é a enfermidade mental?

“Trátase dun trastorno mental caracterizado por unha perturbación dos procesos psíquicos e do equilibrio normal da personalidade”, resume Calixto Plumed, mentres Martínez realiza unha descrición máis ampla. Por unha banda, as enfermidades mentais propiamente ditas son as psicoses, “nas que se produce unha ruptura biográfica pola aparición de síntomas como as alucinacións ou os delirios e que supoñen a perda do xuízo de realidade”. Por outro, os trastornos mentais caracterízanse por “a aparición dun estado emocional ou conduta que, pola súa intensidade ou duración, xeran un malestar que impide ou dificulta realizar as actividades cotiás diarias”.

Cal é a diferenza entre unha enfermidade e un trastorno?

Nos trastornos mentais resúltanos máis fácil “pornos no lugar” do outro ou facernos unha idea do que está a experimentar esa persoa, “por exemplo, unha reacción de tristeza pola perda dun ser querido”, indica Pedro Martínez. En cambio, “a enfermidade mental é unha alteración do normal funcionamento psíquico na que aparecen fenómenos que non nos resultan familiares desde nosa propia experiencia”.

Cales son as enfermidades máis frecuentes nos adultos?

Tristeza soledad

Imaxe: PDPics

“Hai unha gran variedade de trastornos mentais, cada un deles con manifestacións distintas. En xeral, caracterízanse por unha combinación de alteracións do pensamento, a percepción, as emocións, a conduta e as relacións cos demais”, afirma o psicólogo clínico Plumed. Segundo o estudo ESEMeD-España, os trastornos máis prevalentes son os depresivos (o 15 % das mulleres e 6 % dos homes padecen, polo menos, un episodio depresivo ao longo da súa vida) e os de ansiedade (que tamén sofren o 13 % das mulleres e o 6 % dos homes); seguidos polos trastornos da personalidade e por uso de sustancias (en torno ao 8-10 %) e os trastornos psicóticos (5 %).

E nos nenos e novos?

O doutor Plumed explica que as enfermidades mentais nestas etapas responden a trazos psicóticos, como a anorexia ou a bulimia, ou a condutas desestructuradas debido a problemas familiares, acoso ou bullying. A estes problemas, nos últimos anos engadíronse as dependencias das novas tecnoloxías que lles leva mesmo a romper vínculos coa sociedade e a unha falta de relacións que máis tarde deriva noutros problemas. Calixto Plumed asegura que o feito de que os nenos e mozos pasen moito tempo sós, íllense na súa habitación ou non queiran saír á rúa ou ir ao colexio poden ser sinais de alarma.

Que tabús hai ao redor destas enfermidades?

“Algunhas das características comunmente atribuídas ás enfermidades mentais é que son crónicas ou incurables, que teñen lugar en persoas fráxiles, perezosas ou inestables e que levan risco de condutas agresivas ou impredicibles”, di o psiquiatra Martínez. Para Plumed, moitos deses estigmas veñen derivados dos medios de comunicación. “Os medios alarman frecuentemente máis que colaboran, e axudan pouco á mellor comprensión da enfermidade. O enfermo mental é noticia cando aparecen agresións, violacións ou outras actuacións que fomentan o noso morbo social. Dependendo de que enfermidade trátese, depresión, alcoholismo, drogadicción, demencia, psicose… adoitamos reaccionar con certa dose de mágoa nuns casos, ou de receo nos restantes”, lamenta o psicólogo.

Como afectan estes estigmas ao enfermo?

Abrazo pareja

Imaxe: Pexels

Plumed explica que cando as persoas que teñen un trastorno mental asimilan os estereotipos que se lles atribúen socialmente, asúmenos como propios e llos autoatribuyen. “Este proceso adoita ter consecuencias devastadoras, xa que perciben que forman parte dunha categoría social que está asociada a características negativas”, asevera, e expón que cando as persoas con trastorno mental perciben o estigma, perden a autoestima, íllanse e se autoatribuyen esas connotacións negativas.

Como axudar a quen padece unha enfermidade mental?

Pedro Martínez recomenda, en primeiro lugar, evitar a asignación de prexuízos estigmatizantes. Tamén, establecer unha actitude o máis comprensiva e próxima posible e propiciar que o enfermo pida axuda especializada. Plumed engade que, ademais da axuda que prestan os servizos de saúde, é necesario prestarlles apoio e atención social. Participar en programas educativos, axudarlles a atopar un emprego e unha vivenda son claves para poder vivir con normalidade e sentirse activos na súa contorna social. Neste sentido, o doutor en psicoloxía clínica considera fundamental o apoio familiar: “O establecemento de rutinas diarias, fixando momentos concretos para as comidas, o xogo, a aprendizaxe, o contacto cos demais e o soño, é vital para evitar a tensión innecesaria”. Tamén é importante que os servizos de saúde fagan un seguimento regular aos nenos e adultos que presentan trastornos de desenvolvemento e que se manteñan en contacto cos seus coidadores.

Etiquetas:

saúde mental

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións