Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O 80% dos españois adultos teñen un problema bucal que necesita tratamento, segundo unha enquisa

A prevención desde pequenos é barata e resulta altamente rendible

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 08deOutubrode2002

As declaracións da ministra de Sanidade sobre a ampliación das prestacións en saúde bucodental foron acollidas con satisfacción por máis dun, non en balde o 80% da poboación adulta española ten un problema que necesita tratamento e, polo momento, non llo custea a Sanidade pública, segundo a Enquisa de Saúde Oral en España 2000. “Todos os programas de asistencia dental que teñen as comunidades só cobren a etapa infantil, até os 14 anos”, comenta o doutor Blas Noguerol, vogal do Comité Executivo do Consello Xeral de Odontólogos e coordinador de devandita enquisa.

Neste momento, explica, os Programas de Asistencia Dental paira a Infancia (PADI), que se están empezando a implantar nalgunhas autonomías, só cobren aos nenos de 6 anos e tardarán polo menos 8 en estenderse até os 14. A partir desta idade, ninguén en España ten cuberta a saúde bucodental. O País Vasco e Navarra son as dúas únicas comunidades que teñen programas de asistencia infantil desde fai 10 anos (agora cobren desde os 6 anos até os 14). As demais están a empezar: Andalucía acaba de comezar a abordaxe do primeiro grupo de idade, os 6 anos.

A partir dos 14, non existe ningunha previsión de cobertura pública. “Non hai ningún plan paira as idades adultas. Hai que pensar que por problemas de recursos porque, así como as actuacións preventivas nos nenos son baratas e rendibles, nos adultos hai moita patoloxía e requírese una intervención máis complicada, con recursos humanos e materiais moito maiores. Ademais, os tratamentos protésicos disparan os prezos”, explica Noguerol, quen non prevé que haxa intención de asumir este esforzo por parte dos poderes públicos. “Se se pensase universalizar o custo que se vai a dedicar aos nenos, habería que multiplicalo por moitos enteiros paira cubrir aos adultos. En calquera caso, os dentistas españois apoiaremos calquera plan que nos propoñan, sempre que reúna as adecuadas condicións asistenciais e científicas”, afirma.

Os resultados da enquisa realizada no ano 2000, comparados coa que levou a cabo en 1993, permiten comprobar que a saúde bucodental dos españois evoluciona favorablemente. O futuro parece halagüeño porque a prevención na idade infantil ha aumentado nese septenio e deu grandes rendementos. Pero boa parte dos adultos novos arrastran as consecuencias de anos de descoido, e a terceira idade sofre na súa maioría una situación penosa.

As dúas patoloxías bucodentais máis prevalentes son a carie e a enfermidade periodontal. A partir dos métodos establecidos pola Organización Mundial da Saúde (OMS), na enquisa establecéronse tres grandes franxas de idade: infantil (nenos de 12 anos), adultos novos (35-44 anos) e adultos maiores (65-74 anos).

A carie é una enfermidade destrutiva dos tecidos do dente producida, sobre todo, polos efectos dos hidratos de carbono, en especial os azucres. As bacterias aniñan nos restos que quedan adheridos ás pezas dentarias. Así comeza o proceso de descalcificación que dá paso á carie. Se non se atalla, a destrución progresa ata que chega ao nervio e dispárase a dor. Por iso hai que ter coidado ante a atracción que exercen entre os mozos a bollería industrial e os refrescos.

É curiosa, respecto diso, a anotación que fai o doutor Manuel Alfonso Vila Vigil, presidente do Consello Xeral de Colexios de Odontólogos e Estomatólogos de España. “Estudos epidemiolóxicos demostraron que non resulta tan agresivo inxerir gran cantidade dunha vez como facer varias tomas en curtos períodos de tempo. Isto ten a súa explicación. A partir do azucre, as bacterias que hai na boca fabrican acedos que atacan o esmalte e desmineralizan o dente. Pero a saliva, que actúa como protectora, neutraliza os ácidos en vinte minutos, e ademais contén calcio, aínda que en moi baixa cantidade. Por iso, en catro ou cinco horas, grazas á saliva os dentes recuperan os minerais perdidos. Se tomamos azucre entre horas, non damos tempo a esa recuperación”.

Como se trata dun proceso acumulativo, na enquisa tivéronse en conta tanto as caries que xa foran tratadas como as actuais, polo que se pode apreciar que entre os nenos de 12 anos a evolución desde 1993 foi moi positiva: se aquel ano o 68% tiña algunha carie, en 2000 a proporción reduciuse ao 43% (25% menos). Entre os adultos novos a redución non foi tan notable: pasamos do 99,2 ao 96%, una proporción que segue sendo moi alta. E nos adultos maiores, a tendencia aumenta: do 96 ao 98,5%.

Por que diminuíu a carie, en xeral? Os odontólogos suxiren que polo maior consumo doméstico de produtos fluorados e a mellora da hixiene bucal; tamén pode influír que nos últimos anos consúmense menos azucres que nos 70.

A situación global non é tan halagüeña cando se fala de periodontitis, una enfermidade importante que pode terminar coa perda das pezas. É o gran problema na idade adulta, na que, en cambio, a aparición de carie empeza a remitir.

As enfermidades periodontales teñen dúas formas de manifestarse: gingivitis e periodontitis (o que popularmente se coñece como piorrea). A gingivitis, que consiste na inflamación das encías, é una infección producida por bacterias e relaciónase principalmente coa falta de hixiene bucal. A enquisa detectouna no cento por cento da poboación adulta e na metade dos mozos de 15 anos. Pero se trata dun cadro leve, reversible, que pode solucionarse cunhas boas medidas de hixiene.

Con todo, non sempre é así: un certo número de persoas con gingivitis desenvolve periodontitis, que se produce cando as bacterias destrúen de forma irreversible os tecidos que suxeitan o dente, dos que o máis importante é o óso alveolar. O dente, sen sujeción, empeza a moverse e termina caéndose. A acción da placa bacteriana é determinante: vaise introducindo entre a encía e o dente até formar uns fondos de saco ou bolsas con pus.

A periodontitis supón un problema de primeira liña: afecta a un de cada catro adultos de 35 a 44 anos e ao 44% dos maiores de 65. Diagnostícase tarde porque non dá síntomas. O primeiro aviso é o sangrado de encías (una encía sa nunca debe sangrar), pero isto considérase normal e non se lle presta atención.

Ademais, una importante porción da poboación é fumadora, e o tabaco enmascara os síntomas: a encía non sangra porque a nicotina actúa como vasoconstrictor e reduce a rega sanguínea. Isto, ao mesmo tempo, debilita a encía, que a través do sangue debe recibir as defensas paira facer fronte á infección. E algo máis: “O tabaco produce sequedad, é dicir que fabricamos menos saliva, e por esta vía tamén perdemos protección”, engade o doutor Vila Vigil.

O resultado de todo isto é que se acode ao dentista demasiado tarde, cando a peza xa se move. “A perda de dentes é una mutilación -afirma tallante o doutor Noguerol- porque, ademais, produce secuelas funcionais, estéticas, sociais e psicolóxicas”.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións