Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O bo humor fortalece o sistema inmunológico das persoas

As terapias da risa empezan a introducirse en España

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 23deXuñode2002

Risas
A risa é o mellor medicamento que existe e a máis barata, afirman os teóricos do humor en España, para quen as cualidades terapéuticas que teñen o humor e a risa aínda non son moi coñecidas, a pesar de que en Estados Unidos levan aplicando desde hai máis de dúas décadas e que xa desde a antiga Grecia coñecíanse os seus beneficios.

Estar de bo humor fortalece o sistema inmunológico, posto que a risa escorrenta as enfermidades e prolonga a vida mentres que a tristeza e a depresión atraen os virus, creando enfermidades. Os científicos demostraron o vínculo estreito entre o estado emocional das persoas e o funcionamento dos seus sistemas de defensas, o que abriu un campo fértil non só para as terapias de recuperación, senón tamén para enfocar as actividades de prevención.

“Ao estar de bo humor o corpo segrega endorfinas -de tipo opiáceo como a morfina-, o que fai que cando o noso organismo está cheo delas dáse o fenómeno de placidez total e non temos a sensación de dor”, puntualiza Anxo Rodríguez Cabezas, médico de cabeceira e estudioso dos beneficios do humor.

Xunto con isto, o doutor asegura que a risa contribúe á creación de linfocitos naturais, como o caso do NK, que son células cuxa misión é a de terminar con células virales ou cancerígenas, de aí o fortalecemento do sistema inmunológico.

A pesar destes beneficios, o uso das terapias do humor en España é mínimo. Jesús Damián Fernández Solís é un dos pioneiros no uso dos talleres terapéuticos. Na última década participaron nas súas experiencias máis de 800 persoas, na súa totalidade profesionais de distintos ámbitos.

“Nestes seminarios entróncase a parte teórica coa práctica e danse pistas para afrontar a vida con máis optimismo así como para poder trasladar estes ensinos a outros alumnos”, relata Fernández Solís, quen deu cursos desde colexios ata no cárcere pasando por institucións públicas ou empresas.

E é que as terapias van desde nenos a anciáns sans ata pacientes de cancro ou os que están na unidade de paliativos. A base é simple: o ser humano é a única criatura no mundo capaz de rirse, facer rir e facer o ridículo. Cando ri non está triste e esquece as súas amarguras.

Experimento similar é o que leva a cabo todos os días na súa clase o decano da facultade de Psicoloxía da Universidade SEK de Segovia, Luís Muñiz, un dos maiores teóricos españois sobre o humor. “Obrigo nas miñas clases a que os meus alumnos se rían de forma espontánea, posto que o humor é un elemento de axuda para afrontar a vida; hai que facerlles ver que nun exame non se xogan a súa vida e o humor sérvelles como mecanismo de defensa”, relata Muñiz.

A cuestión non é só contar un chiste. Hai que chegar máis aló, segundo sinalan os especialistas. Atopar o lado cómico que teñen todas as cousas nesta vida é a finalidade destas terapias. Aprender a rirse dos propios males é o primeiro paso para obter os resultados desta filosofía, algúns de cuxos resultados xa se puxeron de manifesto en Estados Unidos.

Con isto ponse de manifesto que o humor en xeral e a risa en particular son ferramentas terapéuticas para o tratamento de enfermidades. Non en balde a risa afecta os sistemas cardiovascular, inmunológico, muscular, nervioso central e endocrino, entre outros. “Comprobouse que un gran número de ataques cardíacos ocorren en momentos de rabia, polo que o humor pode actuar como defensa fronte á frustración, o medo e a rabia, por iso é polo que se poidan previr estes episodios”, salienta Muñiz.

Non só a prevención dos infartos son o obxectivo principal das terapias. Os anciáns convertéronse nun dos sectores onde máis experimentos se están realizando co humor. Dúas residencias de Madrid están a levar a cabo desde hai varios anos proxectos para facer rir aos maiores.

O que comezou como un intercambio de chistes entre unha das responsables da residencia, Isabel Gómez Acivro, e algúns dos seus ocupantes converteuse en cita obrigada unha vez á semana. “Reunímolos para tentar que rían das súas faltas, ademais de axudarlles a combater a depresión posto que ao estar xuntos potencian as súas relacións e de camiño evitamos a tendencia dos maiores a recluírse en si mesmos”, argumenta Gómez Acivro.

As reunións consisten en contar chistes e mesmo algún día teñen a visita dun mago que lles fai un número. Segundo asegura Isabel Gómez Acivro, o esencial é que rían, porque así sacan da súa cabeza os seus males e mesmo rin deles mesmos. “Ao principio eran reticentes a estes encontros semanais, pero agora espéranos ansiosos e mesmo se preparan chistes ou anécdotas para contar”.

Na mesma liña de traballo, as enfermidades que ocasionan nas nenas dores crónicas e somatizacións ou o cancro e sida levaron hai dous anos á creación en España da Fundación Theodora, unha entidade que utiliza a risa como principal ferramenta. Na actualidade, esta organización de orixe suíza só funciona en Madrid, Málaga e Mallorca, aínda que aos poucos quérese estender ao resto do territorio.

“Os nosos pallasos dedícanse un día fixo á semana a visitar aos nenos enfermos, parándose con cada un deles uns 15 minutos para así poder establecer unha relación máis especial”, apunta Paz Juristo, membro da Fundación Theodora.

Os artistas son profesionais cunha experiencia mínima de dez anos, que tiveron unha formación de máis de seis meses. “Os médicos -precisa Juristo- non teñen tempo nin dispoñibilidade para poder levar a cabo estas terapias, xa que supón un desgaste emocional bastante importante”.

Precisamente, a pesar de que os beneficios destas terapias están comprobados, o medicamento tradicional é remiso a abrirse a novos campos, que a primeira vista, non teñen que ver co rigor científico. E é que os teóricos apuntan que estas terapias non son máis utilizadas debido a que as profesións sanitarias tenden a considerarse a si mesmos con excesiva seriedade.

Esta pode ser a razón pola que en España aínda non se utilizaron as terapias do humor en áreas como o alcol, trastornos mentais, cancro, enfermos terminais ou nas relacións interpersoais. “Estes campos clínicos aínda non comezaron a experimentarse no noso país aínda que seguro que nos próximos anos terán un auxe importante e será normal acudir a estas terapias”, explica o catedrático de Psicoloxía e estudioso do humor, Carlos Alemany.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións