Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

O coidado dos pés diabéticos

Para as persoas diabéticas é esencial coidar diariamente os pés, inspeccionándoos para vixiar se aparecen feridas, rozaduras, bochas ou gretas

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 10 de Maio de 2007
img_pies_portada

As complicacións no pé do paciente diabético son a primeira causa de amputación non traumática e provocan unha alta taxa de hospitalización, máis do 25 % dos ingresos hospitalarios dos diabéticos están relacionados con problemas nos seus pés. Por este motivo é de suma importancia un correcto coidado dos pés para previr problemas derivados. Todo iso sen esquecer, con todo, que o bo control do nivel de glicosa en sangue (glicemia) é o alicerce fundamental para previr ou atrasar aquelas complicacións inherentes da diabetes.

Nos pacientes diabéticos o fluxo sanguíneo dos pés adoita ser débil debido ás alteracións vasculares provocadas pola enfermidade. Os tecidos do pé con diminución de rega teñen menos resistencia, menos capacidade de curación e máis posibilidade de contraer unha infección. Esta situación provoca que sexa unha zona altamente susceptible de presentar feridas que precisan dun longo período para curar e, mesmo, que poidan acabar en amputación. Os datos epidemiolóxicos pon de manifesto a magnitude do problema: aproximadamente o 70% das amputacións de extremidades inferiores en todo o mundo están relacionadas coa diabetes.

O déficit sanguíneo pode chegar a producir danos a nervios (neuropatía) provocando a falta de sensibilidade nos pés. E este escenario non fai máis que aumentar os riscos asociados: o pé, aínda con algunha lesión, pode ser incapaz de notar a dor, o que aumenta a súa predisposición a úlceras e infeccións. Ademais, a pel da zona pola falta de rega adoita presentarse extremadamente reseca e crebarse debido a que a neuropatía pode impedir a sudoración.

Como protexer os pés

A inspección visual do pé, de forma habitual, é fundamental xa que asociado á neuropatía poden existir feridas e non notar a dor. Hai que buscar puntos arroibados, rozamentos, zonas de inflamación ou chagas, axudados por un espello. É mellor establecer un horario fixo, por exemplo despois do baño. A hixiene diaria debe realizarse con auga morna, un secado meticuloso sobre todo das zonas interdigitales e unha correcta hidratación. Despois do baño, cando a pel está suave, hai que aproveitar para limar asperezas cunha pedra pómez evitando aqueles produtos con compoñentes químicos para eliminar callosidades.

A hixiene diaria debe realizarse con auga morna, un secado meticuloso sobre todo das zonas interdigitales e unha correcta hidratación

Se estas zonas son amplas, é mellor deixalo en mans dun podólogo. Un aspecto fundamental, tanto para as persoas diabéticas como para o resto, é o correcto recorte das uñas dos pés. Semanalmente e despois da hixiene, hai que cortar de forma recta as uñas sen desgarrar os uñeros nin as uñas encarnadas, sen cortar as esquinas nin alcanzar a medula da uña. Posteriormente hai que suavizar as esquinas cunha lima. Se as uñas son engrosadas ou amareladas é recomendable a consulta ao podólogo. Tamén hai que evitar danos térmicos producidos polo uso de botellas de auga quente ou almohadillas de calor nos pés.

É mellor usar calcetíns pola noite se se arrefrían os pés. Nas épocas de frío recoméndase utilizar un calzado forrado para axudar a manter os pés quentes, aínda que se se expuxo a baixas temperaturas é mellor asegurarse de que os pés non sufriron danos por conxelación. É importante non entorpecer a circulación sanguínea. Cruzar as pernas, usar medias moi apertadas, ligas ou pezas moi prietas son algúns dos hábitos que hai que desterrar. Da mesma maneira, o exercicio físico favorece o fluxo sanguíneo. Camiñar, nadar e montar en bicicleta son os deportes máis recomendados, evitando no posible aqueles en os que se exerza impacto nos pés, como correr ou saltar.

Axudando a previr

A prevención e tratamento das úlceras de pé diabético baséanse na educación do paciente. O reforzo periódico da aprendizaxe e a motivación de cada persoa para preguntar en cada visita ao profesional sanitario correspondente é de gran importancia para evitar unha deterioración maior da extremidade. Os pacientes deben coñecer a importancia de seguir o tratamento, así como incorporar á súa rutina diaria a realización dun óptimo control das cifras de glucemia para evitar complicacións.

As visitas regulares ao podólogo, utilizar calzado adecuado e revisado antes de cada colocación para eliminar engurras ou pliegues dos tecidos que poderían erosionar a pel, reducir a presión do calzado usando uns persoais de descarga permanentes e tentar usar calcetíns que absorban a sudoración son moitas das recomendacións que lanzan os expertos. Os zapatos novos hai que porllos de forma paulatina, seleccionando aqueles de lona e coiro que permitan a transpiración e evitando os de punta fina e tacón alto.

Pola noite, axuda ter a man un bo par de zapatillas cunha boa sola por se hai que levantarse. En determinados pacientes, e a modo de prevención para corrixir deformidades estruturais que poden derivar en feridas crónicas, pódese realizar profilaxis cirúrxica. Os expertos recomendan, ademais, a vacinación profiláctica contra o tétanos.

ÚLCERAS ARTERIAIS

As úlceras arteriais son aquelas feridas, clasificadas como crónicas, que aparecen como consecuencia de procesos de isquemia crónica, situación clínica caracterizada por un deficitario achegue sanguíneo a un determinado territorio, de instauración progresiva. Nun principio, a extremidade inferior aparece fría e pálida pola falta de irrigación nos tecidos periféricos. E debido á falta de rega dos nervios sensitivos e motores prodúcese unha insensibilidad e rixidez muscular. A medida que empeora o cadro, empezan a aparecer manchas cianóticas (azuladas) que ao confluír crean unhas pequenas vesículas na epidermis.

Ao romper estas vesículas presenta unha ferida de cor gris-verdosa que en contacto co aire vólvese negruzca. Se a isquemia persiste sobrevén a morte do tecido. Dor intensa, leito da ferida seco, cor grisáceo, negruzco ou amarelado, ausencia de tecido san, bordos moi definidos, profundas e pel circundante sen pelo e atrofiada son características habituais destas feridas.

As úlceras arteriais representan o 7,2% do total de úlceras de perna en España, segundo os últimos datos epidemiolóxicos dispoñibles. Entre os maiores de 65 anos este tipo de feridas representan entre un 8% e un 11%. A súa localización: prominencias óseas, puntos sometidos a presión como talón ou dedos e zonas interdigitales; os factores de risco: diabetes, hábito tabáquico, hipertensión arterial, hiperuricemia e dislipemia e, en menor grao, a obesidade, a tensión e o sedentarismo.

Os expertos calculan que o 90% de afectados por insuficiencia arterial son fumadores. Ademais, os que fuman máis de 15 cigarros diarios teñen o dobre de probabilidade de padecer isquemia de extremidades inferiores polo efecto agregante plaquetario (protrombótico) da nicotina. Así mesmo, a diabetes mellitus tamén é a culpable de multiplicar por catro as probabilidades de desenvolver arteriopatía.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións