Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O oncólogo Joan Massagué identifica unha hormona crave no desenvolvemento das metástasis

As células tumorales empregan a hormona que controla o freo da división celular para diseminarse e formar novos tumores

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 04deAbrilde2008

O control da división celular, imprescindible para manter un organismo san, depende de hormonas que regulan o seu correcto funcionamento. Cando estas hormonas fallan ou están alteradas, as posibilidades de que apareza un tumor son extraordinariamente altas. O que non se sabía é que estas mesmas hormonas son empregadas polas células tumorales para invadir novos órganos e tecidos. Así ocorre en cancro de mama e metástasis de pulmón, segundo unha investigación liderada polo oncólogo Joan Massagué. Os resultados publícanse hoxe en ‘Cell’, a revista de maior prestixio internacional en biomedicina.

Img
Imaxe: Dain Hubley

Calquera célula do organismo, salvo as nerviosas, ten unha capacidade limitada para dividirse ao longo da súa vida. Cando perde esa capacidade, pasa a proliferar indefinidamente e, en determinadas condicións, a formar un tumor. En condicións normais, o freo á división celular, e por tanto á proliferación indefinida, está mediada por un tipo específico de hormonas, as citoquinas. De entre elas (hai un total dunhas 500 identificadas), o denominado Factor de Crecemento de Transformación beta (TGFß, nas súas siglas inglesas), exerce un dos principais papeis protagonistas.

O equipo liderado por Joan Massagué no prestixioso Memorial Sloan Kettering Cancer Center de Nova York, acaba de verificar que esta mesma hormona xoga un dobre papel. Por unha banda, en células normais, frea a división celular. Por outro, cando se trata de células tumorales, facilita a súa diseminación polo organismo e abre as portas a que a célula cancerosa alcance outros órganos ou tecidos e forme novos tumores neles. Noutras palabras: a hormona que impide que as células se dividan sen control, é a mesma que posibilita as metástasis.

TGFß e Angiopoietina

O estudo publicado hoxe ‘en Cell’ centrouse en células cancerosas de mama. No mesmo colaboraron o Laboratorio de Metástasis dirixido por Roger Gomis, do IRB Barcelona (Institut de Reserca Biomédica), do que Massagué é director adxunto, e Cristina Nadal, do Hospital Clínico-IDIBAPS (l’Institut d’Investigacions Biomèdiques August Pi i Sunyer), tamén de Barcelona.

O primeiro paso, agora, é determinar se as dúas moléculas compórtanse igual en todo tipo de tumores

En condicións normais, o TGFß actúa inhibindo o crecemento de tumores de mama, destaca Massagué no seu estudo. Pero a mesma proteína cambia de función nas células do tumor orixinal de mama e provoca un efecto contrario: promove a súa diseminación cara ao pulmón e, ademais, confírelles a habilidade de invadir o tecido. Esta mesma hormona estimula ás células cancerígenas a producir outra citoquina chamada Angiopoietina-L4, que é a que habilita ás células tumorales para romper os capilares e alcanzar o tecido pulmonar.

Os investigadores explican que o seguinte paso é, primeiro, determinar se estas dúas citoquinas están presentes e actúan da mesma maneira noutro tipo de tumores e, en segundo lugar, buscar un mecanismo eficaz para anular a función destas dúas moléculas para previr e tratar as metástasis en pacientes afectados de cancro. Os resultados preliminares de estudos en marcha suxiren, segundo os investigadores, que ambas as hormonas xogan igualmente un papel determinante.

O achado confirma ás hormonas a TGFß e Angiopoietina como posibles dianas terapéuticas. Ademais, ao actuar de forma extracelular, considéranse “excelentes candidatos” para o deseño de fármacos que intercepten a súa acción. Algunhas compañías farmacéuticas xa dispoñen de estudos en fase clínica que interferen a función de TGFß fronte a cancro de mama e melanomas, entre outros. Agora, á vista dos resultados, tamén a Angiopoietina entra dentro da lista de candidatas, co obxectivo de interromper a metástasis sen interferir nas funcións beneficiosas para o organismo que ten a presenza da hormona TGFß.

INVESTIGACIÓN EN METÁSTASIS

Aproximadamente o 90% das mortes por cancro en tumores sólidos son debidas ás metástasis. De aí o interese dos científicos para albiscar a razón última no proceso de diseminación do tumor. A pesar diso, ata hai pouco máis de cinco anos apenas se coñecía nada das características moleculares das metástasis.

Joan Massagué, considerado un dos investigadores de maior influencia mundial en oncoloxía, foi o primeiro en describir o papel da hormonoa TGFß no ciclo celular. Así mesmo, foi o primeiro investigador en describir a existencia de paquetes de xenes que regulan os mecanismos de metástasis. Quedaba por ver que proteínas (hormonas) interveñen neste proceso.

Nos seus últimos traballos, publicados noutra das grandes revistas, en ‘Nature’, Massagué expón tamén a importancia dos os microARN na regulación do ciclo celular, xa que son capaces alterar o funcionamento de múltiples xenes sans, anulándoos ou modificándoos simultaneamente. Por este mecanismo, poden investir a tendencia natural das células, que en caso dun tumor son malignas, a quedar nos seus órganos orixinarios, dándolles a capacidade de movemento e podendo ser capaces de invadir outros órganos.

Noutro estudo recente, publicado tamén en ‘Nature’, sinala a existencia de tres moléculas de ARN que protexen ao organismo e evitan que o cancro de mama esténdase aos pulmóns e aos ósos. Estas moléculas, miR-126, miR-335 e miR-206, funcionan simultaneamente: a primeira reduce a proliferación das células tumorales, mentres que as outras dúas exercen sobre un grupo de seis xenes que aumentan o risco de metástasis. Esta investigación, realizada sobre modelo murino, mostra que a maioría dos tumores de cancro carecen de tres moléculas crave de microARN. Segundo os investigadores, se este sistema funcionase en humanos poderíanse reintroducir as moléculas de ARN en tumores para evitar a metástasis a outros órganos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións