Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Ortodoncia en adultos

O coidado da boca axuda a previr outras enfermidades
Por EROSKI Consumer 1 de Xullo de 2004

Gozar dun bonito sorriso, manter as encías sas ou, simplemente, comer calquera alimento sen preocupacións nin dor é posible a calquera idade. A pesar de que a ortodoncia estivo sempre ligada sempre á mocidade e adolescencia, hoxe en día, grazas aos avances médicos nesta rama da odontoloxía, é posible que as persoas adultas corrixan as anomalías da súa dentadura cun pequeno aparello que, mesmo, se se desexa pode ser invisible aos ollos dos demais.

Satisfacción sen complexos

Aos 10, 20 ó 40 anos. Os aparellos ortodónticos adáptanse a calquera boca, aínda que a idade ideal paira realizar o tratamento é aquela en a que o óso e os tecidos que sosteñen o dente no seu sitio están en fase de desenvolvemento ou crecemento, o que ocorre, aproximadamente, até o catorce anos. A partir de aí e, principalmente, na época adulta, a adaptación dos dentes aos cambios que se provocan artificialmente é máis complicada, pero non imposible. “Até hai uns anos, pensábase que só era útil a estas idades, con todo, demostrouse que non é así”, comenta o doutor Anxo González, presidente da Sociedade de Estomatología e Odontoloxía e profesor da Universidade Complutense de Madrid. Xa non hai límite de idade que impida gozar dunha boca sa. “É certo que é máis adecuada e obtéñense mellores resultados canto máis novo é o paciente, pero nunca é tarde. De feito, canto máis tempo déixase pasar sen tratar, moitos problemas empeoran”.

A ortodoncia en adultos é “máis coidadosa e lenta” que a dos mozos, xa que non se poden realizar todos os movementos desexados por riscos a efectos adversos, como a perda das raíces dentais, de aí a importancia de acudir a un profesional con contrastada experiencia, que será o encargado de decidir que tipo de tratamento é o máis adecuado paira cada situación e idade.

O único requisito “exixible” ao paciente é que estea preparado paira ‘vestir’ a súa boca cun aparello durante, polo menos, dezaoito meses. Non é una decisión fácil e hai xente á que lle custa adaptarse aos brackets, de aí a importancia, segundo o doutor Anxo González, “da comprensión das persoas que lles rodean que, sobre todo, teñen que potenciar a motivación positiva”. De todos os xeitos, “os adultos que comezan un tratamento ortodóntico -sexa coa técnica lingual ou a convencional- enfocan o problema desde unha perspectiva diferente á dos nenos ou adolescentes. Paira empezar, porque son eles mesmos quen maduraron a decisión de resolver un problema estético e funcional que lles preocupa. Teñen recursos propios paira custear o tratamento e un nivel de motivación suficientemente alto como paira disimular ou tolerar algunhas molestias menores que podería representar estar baixo tratamento” asegura o doutor Barrancos Mooney da Clínica FamilyDent.

O adulto debe saber que o aparello de ortodoncia non interfere no seu estilo de vida. “Una persoa con aparello pode facer o mesmo que una sen el. Unicamente, coidará algo máis a súa hixiene e sacrificará algúns alimentos”. As novas técnicas e materiais que utiliza na actualidade un especialista en ortodoncia reducen as incomodidades en gran medida e diminuíron tanto a frecuencia de visitas ao odontólogo como a duración do tratamento. Ademais, “cando se alcanza a meta, aprécianse os cambios logrados e ven os beneficios non soamente no aspecto dental, senón tamén na orde persoal, en xeral a sensación é dunha inmensa satisfacción”.

Casos recomendados

A tradicional crenza de que grazas á ortodoncia só se logra ter una sorriso máis bonito e uns dentes ben aliñados quedou obsoleta. Actualmente, grazas á ortodoncia evítanse outros problemas nas funcións bucais, que minan a calidade de vida das persoas, e obtéñense máis vantaxes que as puramente estéticas. A ortodoncia permite diagnosticar, previr e tratar as anomalías dentais e faciais, é dicir “corrixir a incorrecta colocación de dentes ou óso maxilar e/ou mandíbula”, explica o doutor González. Estes problemas son, na maioría dos casos, herdados de pais a fillos, aínda que tamén é posible adquirilos co paso dos anos “por unha mala hixiene, teimas e tics ou outros problemas de saúde, que deterioran a da boca”, de aí o aumento de casos de persoas adultas que se someten a tratamentos ortodóncicos. “Estímase que o 30% da poboación ten problemas esqueléticos que requiren da ortodoncia”, comenta a doutora Marta Serra-Serrat, ortodoncista clínica, con amplía experiencia en Estados Unidos e varios premios de institucións norteamericanas polo seu labor de investigación.

Existen varias patoloxías, en moitas ocasións xenéticas, que requiren da axuda dun ortodoncista como son:

  • Apiñamiento ou dentes montados
  • Ausencia ou exceso de espazo entre as pezas dentais
  • Anomalías da forma: dentes demasiado pequenos ou demasiado grandes
  • Desenvolvemento anormal da mandíbula
  • Sobremordida: As coroas do dentes anteriores superiores cobren a coroa dos inferiores.
  • Submordidas: os dentes inferiores tenden cara adiante ou ben os superiores sitúanse moi cara atrás
  • Mordidas abertas: pechan dentes posteriores e non os anteriores
  • Mal funcionamento das articulacións temporomandibulares

E outras derivadas de hábitos que se adquiren co paso do tempo como:

  • Chuparse o dedo (succión)
  • As causadas polo empuxe lingual
  • Perda prematura de dentes
  • Enfermidades nas pezas dentais
  • Problemas nas vías respiratorias

Grazas á ortodoncia, os adultos con estes problemas que en moitos casos arrástranse desde hai anos, poden:

  • Realizar a función de masticación correctamente
  • Lograr o engarce de todas as súas pezas e estruturas, o que dá lugar a non mal oclusiones
  • Combater posibles enfermidades periodontales e caries
  • Evitar a existencia de recunchos, debidos á mala aliñación do a boca, e nos que se facilitan ‘niños’ de mala hixiene
  • Mellorar relacións persoais: falar, bicar, gesticular (linguaxe non verbal) con máis relaxo
  • Evitar os desgastes das estruturas, especialmente dentes e articulación ao tratar de adaptarse a cavidade oral á oclusión anómala
  • Axudar a que non existan zonas máis débiles e de maior risco ao traumatismo (por exemplo en zonas sen dentes, dentes que non han erupcionado)
  • Gozar dunha mellor calidade de vida, xa que os seus dentes son capaces de aguantar outras próteses.
  • Manter trazos estéticos, persoais e raciais
  • No plano estético, lucir una bonito sorriso.

    Valoración previa e tratamento

    Na primeira visita, o ortodoncista realizará una valoración previa do estado das pezas dentais e a boca, en xeral, fará un exame clínico, un estudo radiográfico e cefalométrico, así como fotografías dentais e faciais, radiografías panorámicas e modelos ou ‘moldes’ en yeso da boca e os dentes do paciente. Con todos estes rexistros é posible “facer un diagnóstico esquelético, dental e facial, paira una vez detectados, facer una lista cos problemas e propor o plan de tratamento”, explica a doutora Serra-Serrat.

    Ademais, antes de comezar o tratamento é conveniente sanear a boca, extraer as pezas en mal estado e realizar un estrito recoñecemento no que o profesional comprobe que as encías atópanse en bo estado e non hai risco de padecer outros males. A estes recoñecementos físicos, débense engadir, se así o requirise o paciente, atencións psicolóxicas, posto que “non sempre é fácil paira un adulto porse un aparello, a pesar de que apenas é doloroso e só senten pequenas molestias o tres ou catro primeiros días. Ademais existen ceras de ortodoncia que colocadas sobre o aparello amortecen os posibles rozamentos. Con todo, a xente está moi mentalizada, xa que é un tratamento cuxos efectos son plenamente visibles nuns meses”.

    O ortodoncista deberá explicar con claridade o tratamento que se vai a levar a cabo e detallar os posibles efectos secundarios, limitacións e resultados que se van a obter, posto que, nalgúns casos, resulta complicado lograr a oclusión perfecta. Así mesmo, o paciente debe ter coñecemento de que una vez finalizado o tratamento deberá utilizar un aparello de retención que se coloca o mesmo día que se quitan os brackets, “non serve de nada estar dous anos con aparello e logo non porse un sistema de retención. Os dentes tenden a moverse de forma natural en todas as persoas”, explica a doutora Serra-Serrat. Queda en mans do paciente a decisión final de someterse a el ou non e o seu grao de cooperación co dentista, “un aspecto máis importante do que se cre, xa que o paciente debe seguir ao pé da letra as instrucións que marca o profesional e manter sempre una rigorosa hixiene oral, evitar alimentos como caramelos ou pipas e acudir ás revisións periódicas que se estipulan”.

    O tratamento de ortodoncia nos adultos adoita ser máis longo que nos nenos, “a súa duración estímase entre os dous anos e dous anos e medio, mesmo tres, dependendo da intensidade do problema”, asegura o doutor González, xa que as forzas que se aplican cos aparellos son máis lentas. Ademais, os cambios que se producen na musculatura e na articulación provocan máis alteracións nos adultos que nos nenos, quen teñen una maior facilidade paira adaptarse a eles.

    Posto que os ósos dos adultos non crecen como os dos nenos, en casos concretos pode ser necesaria combinar a ortodoncia con cirurxía, mesmo se faltan pezas dentais. “Normalmente a ortodoncia en adultos realízase co obxectivo final de colocar una prótese. É necesario, en primeiro lugar corrixir a posición dos dentes, paira logo poder colocar o implante”, especifica a doutora Serra-Serrat.

    Tipos de aparellos e prezos

    Dependendo do tratamento e do problema a tratar, pódense utilizar aparellos fixos ou removibles. “No caso dos adultos, o máis recomendable é a utilización de aparellos fixos, xa que os removibles só se utilizan pola noite e canto tempo dórmese? Como media oito horas. Pérdese un tempo precioso”, apunta a doutora Serra-Serrat.

    Os brackets fixos van encostados ou cementados ao dente e poden ser metálicos, de porcelana ou de plástico. Estes aparellos xunto aos arcos en arame son os máis comúns por ser máis eficaces, rápidos e áxiles en pór as pezas dentais no seu sitio, “a pesar diso, os adultos deben ter calma, posto que o seu metabolismo óseo é distinto e móvese máis lentamente que un que está en fase de crecemento”.

    Os brackets están compostos de varios elementos:

    • Separadores: utilízanse a primeira semana de tratamento e colócanse entre as muelas. Cando se quitan, deixan un pequeno espazo no que se colocan as bandas.
    • Bandas: levan un soporte paira o arco e a súa función é a de abrazar as muelas
    • Brackets: trátase de pequenas pezas que se adhiren á superficie dos dentes. Poden ser de distintos materiais.
    • Arcos: arames que unen os brackets e as bandas.
    • Donuts: gomas que suxeitas o arco cos brackets.
    • Retenedores: arco fixo que se coloca tras os dentes una vez finalizado o tratamento de ortodoncia.

    A ortodoncia axústase periodicamente a fin de lograr os resultados desexados. Os aparellos usados na actualidade son máis pequenos, liviáns e con menor cantidade de metal que no pasado e, en ocasións, nin se notan. En caso de soltarse aluna peza, débese acudir canto antes ao ortodoncista, xa que “a falta dunha peza pode alterar o movemento dental e estragar o que até ese momento conseguiuse”.

    Os brackets que actualmente se utilizan en adultos poden ser de ouro, que ofrecen un aspecto distinguido; de zafiro trasparentes “una das opcións máis demandadas hoxe en día”; brackets quick “ue acurtan o tratamento. Permiten que o arco se deslice polo seu interior e así se distribúe mellor a forza entre todos os brackets e os dentes móvense máis rápido” e alineadores trasparentes, “fundas trasparentes de plástico que se colocan sobre os dentes e que prescinden dos brackets. Só poden usarse nalgúns casos concretos, paira pequenas malformacións”, detalla a doutora Serra-Serrat.

    Ademais, existe a posibilidade de utilizar brackets linguales, “aparellos que se colocan na parte interna das pezas dentais e son invisible ao os demais”, explican desde a Clínica Marcou de Ortondoncia Lingual. Tal e como explican os seus profesionais, que levan máis de dez anos traballando con este tipo de ortodoncia lngual, trátase dunha técnica pouco difundida en España, pero de gran aceptación noutros países como Estados Unidos, Xapón, Alemaña e Italia.

    A súa principal dificultade reside na dificultade de colocar os brackets, que require una maior precisión e exactitude, “posto que a forza exércese máis preto da zona de implantación do dente, o que tamén redunda en mellores resultados en menos tempo. Ademais, a preparación do aparello faise nun laboratorio e logo grazas a una férula de trasferencia pásase ao paciente”. A súa vantaxe é que queda oculta á vista, non se dana o esmalte dos dentes e o período de adaptación é máis rápido, á vez que se evitan rozamentos e pequenos cortes nos beizos.

    “O prezo do tratamento de ortodoncia depende do tipo de aparello que se empregue”, explica a doutora Serra-Serrat. Leste pode variar desde os 3.000 euros dun tratamento con aparellos (brackets) convencionais colocados por fóra até os 7.000 euros se o paciente solicita aparellos dun material máis exquisito. “Trátase dun investimento paira toda a vida. Por iso, aínda que o prezo pode parecer elevado, ao final non o é tanto”.

    A hixiene bucal con ortodoncia

    A decisión de colocarse un aparello ortodóncico a partir de certa idade, require una importante investimento monetario e, nalgúns casos, certa preparación psicolóxica. Os seus efectos son visibles en pouco tempo e son moi duradeiros, a condición de que durante o tratamento, e ao terminalo, síganse as pautas establecidas polo profesional, sobre todo, no que a hixiene bucal corresponde. O paciente debe abandonar malos hábitos como comer moi rápido, tocar continuamente os arames, mordisquear obxectos ou morderse as uñas, xa que se pode provocar a ruptura do aparello.

    A ortodoncia non provoca por si soa ningunha clase de patoloxía periodontal, pero si que pode desembocar nela si durante o tratamento non se coida exquisitamente a hixiene. É importante controlar o nivel de limpeza oral do paciente paira evitar estes problemas.

    Os aparellos ortodóncicos reteñen os restos de alimentos facilmente polo que hai que ser “moi estrito no correcto cepillado diario e o control da placa bacteriana. É conveniente que realice tres veces ao día, despois de cada comida o cepillado e utilice un enjuague diario de fluor”, recomendan desde a clínica Quinteros Borgarello. Así mesmo, requírese a limpeza interdental con fío dental, que axuda a eliminar a placa que se acumula naquelas zonas ás que ou alcanza o cepillo.

    Paira facilitar esta limpeza bucal, existen cepillos de dentes específicos paira a ortodoncia. Estes adoitan ter as porcas recortadas en forma de uve, co fin de limpar correctamente tanto por encima como por baixo dos brackets. Por outra banda, comprobouse que os cepillos eléctricos poden eliminar máis placa que os manuais, e mesmo, no mercado pódense atopar cabezas paira estes cepillos especificamente deseñadas paira usar con aparellos ortodóncicos.

    Se a hixiene oral é importante non o é menos a limpeza do aparello “que debe facerse con sumo coidado paira non romper ningún bracket”. En cada cepillado, débense sacar todas as partes extraíbles e quitar as cintas elásticas. Posteriormente, deberase limpar a zona de ao redor do aparello, cepillando desde a parte superior até a inferior.

    O coidado dos aparellos removibles é moi similar. Lavarase diariamente con auga e xabón, “nunca se debe ferver nin usar produtos tóxicos paira a súa limpeza” e evitarase gardalo no peto, “para que non rompa e colla pelusillas” .