Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os novos fármacos da fertilidade

Científicos estadounidenses avanzan cara a unha nova xeración de medicamentos orais contra a infertilidade

Img

«Se o ovario é como unha fábrica de óvulos, o seu consello de administración é a hipófisis [una glándula situada en la parte anterior del encéfalo]», explica Pedro Caballero Peregrín, director da Clínica Tambre de Madrid. O seu obxectivo é «mandar a orde de producir» á fábrica. Para iso o consello de administración utiliza como mensaxeiros ás hormonas FSH e LH. Ao aumentar a secreción de FSH estimúlase o crecemento e o desenvolvemento dos folículos (unhas estruturas microscópicas que conteñen os óvulos), o que xera unha serie de cambios en cadea no aparello reprodutor feminino ata a liberación dun óvulo maduro.

Hoxe en día, case todos os tratamentos de reprodución inclúen unha estimulación artificial da ovulación nas mulleres por medio destas hormonas, e non só nas que presentan problemas para ovular. Como explica Roberto Matorras, presidente da Sociedade Española de Fertilidade, «a consecución dun embarazo é unha cuestión de probabilidades». E a especie humana non conta con demasiadas de partida: «No mellor dos casos, unha parella fértil nun mes de exposición coital non protexida consegue un embarazo só nun 20% ou un 25% das ocasións», sinala o experto. E iso para unha parella na que «todo vaia ben».

Aumenta a demanda

Os avances conseguidos ata a data na medicación con FSH e LH han ido encamiñados á obtención de hormonas de maior calidade. Como detalla o director da Clínica Tambre, a hormona FSH pode ser extraída dos ouriños de mulleres, ou ser creada nun laboratorio mediante tecnoloxía de ADN recombinante. «Para este segundo método utilízanse células do ovario dun hámster chinés cuxa particularidade é que non producen FSH», especifica Caballero Peregrín. «O que se fai é inxectarlle o vector humano que codifica a produción da hormona e deste xeito a célula de rato xera FSH humano».

Os expertos advirten que o atraso da maternidade pode comportar trastornos reprodutivos

Os maiores logros conseguíronse na mellora da pureza das hormonas e na medición dos lotes, de forma que os tratamentos estandarizáronse e gañaron en seguridade e acertos. Ademais, tamén se perfeccionou o sistema de administración para que resulte moito máis cómodo para as pacientes. Antes as mulleres tratadas con estas hormonas debían acudir ao practicante para porse unha inxección todas as tardes durante quince días. Agora, ou ben se inxectan elas mesmas cunhas pequenas xiringas de agulla moi fina, ou ben utilizan un dispositivo coñecido popularmente como o bolígrafo da fertilidade -polo seu parecido cun bolígrafo-, que ten unha agulla aínda máis pequena e vén xa cargado coa dose requirida. En calquera caso, cambia o modo de administrarse, pero o fármaco continúa sendo o mesmo.

Con independencia das razóns, o certo é que cada vez son máis as parellas que acoden a unha consulta en España para conseguir ter fillos. Estímase que unha de cada seis parellas en idade reprodutiva sofre de infertilidade, entendendo como tal unha incapacidade para concibir tras un ano de relacións sexuais sen protección.

Trátase dun problema en aumento? Para o presidente da Sociedade Española de Fertilidade, moito ten que ver un incremento dos trastornos reprodutivos con «a actual tendencia a atrasar a maternidade». No entanto, tamén considera que o que diminuíu foron os prexuízos sociais e os receos para acudir a unha consulta de fertilidade. «Fai un par de décadas, dicir que un tiña problemas de infertilidade era algo vergoñoso e, doutra banda, hoxe contamos cuns tratamentos cada vez máis exitosos e mellor considerados», explica.

Con todo, este segue sendo un trastorno que pode chegar a crear moita angustia nas parellas, que mes tras mes deben enfrontarse á súa incapacidade para quedar embarazadas. «A preocupación pola infertilidade estivo e está en todas as sociedades», subliña Matorras. «Unha das maldicións máis terribles mencionadas na Biblia é a esterilidad».

Responsabilidade compartida
Dentro da parella, dun 30% a un 40% dos casos o problema adoita ser exclusivamente da muller, dun 10% a un 30% do home, e dun 15% a un 30% de ambos á vez. Se se trata da muller, o trastorno máis común adoita estar relacionado coa ovulación, mentres que se corresponde ao home, a alteración máis habitual atópase na calidade do seme. Así mesmo, o director da Clínica Tambre chama a atención sobre a incidencia (un 20% dos casos) dunha causa a miúdo pasada por alto: a etiquetada como «orixe descoñecida». Aínda así, Caballero Peregrín móstrase optimista: «Se unha muller ten óvulos e un home ten espermatozoides, pódese aspirar a un 95% de probabilidades de embarazo a condición de que a parella non poña reparos á técnica nin ao tempo empregados».

.
No que respecta á calidade do seme, existe a teoría de que factores como a contaminación están a provocar unha diminución xeneralizada nos homes; de feito, cada vez son máis os doantes rexeitados nos bancos de seme. Con todo, o presidente da Sociedade Española de Fertilidade entende que, aínda que se acharon indicios neste sentido, o certo é que non hai mostras antigas coas que poder comparar a calidade actual e, por tanto, non se dispón de probas que verifiquen a hipótese. Ademais, un maior rexeitamento dos doantes tamén se explica polo endurecemento das regras de admisión do material.

Para solucionar unha baixa calidade do seme pódese recorrer á fecundación in vitro, pois permite xuntar os espermatozoides máis fortes nunha placa de laboratorio con óvulos da muller, ou á inxección intracitoplásmica de espermatozoides, que consiste en inxectar un único espermatozoide viable nun óvulo.

En canto á muller, se a estimulación da ovulación mediante hormonas por si soa non puxo fin ao problema, quedan moitas outras técnicas de reprodución asistida, como a fecundación in vitro ou a doazón de óvulos.

España, paraíso do turismo reprodutor?

Img

Nos últimos anos está a producirse un curioso fenómeno nas clínicas de fertilidade españolas: nas salas de espera son cada vez máis os pacientes estranxeiros. Trátase de italianos, franceses, alemáns e veñen aquí pola maior permisividade das leis de reprodución e por ser máis baratos os tratamentos que nos seus países de orixe. Converteuse España nun paraíso do turismo reprodutor?

Segundo o director da Clínica Tambre, aínda que é certo que se atende a moitos estranxeiros, «non é que a nosa lexislación sexa permisiva, senón que as outras son tremendamente restritivas». Unha opinión que comparte o presidente da Sociedade Española de Fertilidade, que sinala que «os cidadáns de países que teñen a mala sorte de contar con leis con aspectos paradoxais ou absolutamente carentes de fundamento tentan buscarse a vida noutros sitios». E pon un exemplo: «En Suecia publicouse unha lei que dicía que os doantes de seme non eran anónimos e podían ter responsabilidades sobre os fillos xerados en caso do falecemento dos pais sociais». Matorras pregúntase: «Estas leis fanse cun espírito moi loable que é protexer os dereitos do neno, pero quen vai someterse a estas condicións».

A publicación da lei sueca trouxo como consecuencia que os bancos de seme do país pecharon e as pacientes suecas que necesitaban seme cruzaban a Dinamarca. No caso de España, veñen moitos alemáns porque en Alemaña está prohibida a doazón de óvulos, ou italianos porque ata fai moi pouco en Italia estaba prohibida a inseminación artificial con seme de doante. «Pero non é que España sexa un paraíso reprodutivo», insiste Matogueira. «En España está prohibida a maternidade subrogada, a famosa nai de aluguer; as pacientes españolas que o necesitan vanse a EE UU, onde hai estados que o permiten».

Outra historia ben distinta é a das mulleres centroamericanas ou suramericanas que empezaron a chegar ás clínicas. Como detalla o presidente da Sociedade Española de Fertilidade, adoitan ser mulleres que se fixeron unha ligadura de trompas no seu país de orixe: agora queren ter fillos cunha nova parella en España.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións