Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Investigación médica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os progresos do medicamento regenerativa

O soño de rexenerar órganos, incluso o de producilos enteiramente no laboratorio, empeza a ser unha realidade grazas ao uso de novos materiais

O medicamento regenerativa, coas súas sorprendentes posibilidades, é presentada a miúdo como un cambio de paradigma: dun medicamento que substitúe ou alivia os síntomas, a outra que fomenta a capacidade do corpo de curarse a si mesmo. Pero nada disto é planteable sen o avance previo da nanotecnoloxía e os novos materiais. Os proxectos de investigación Nanobiocom e Bioavan pretenden ser un impulso nesa liña. Nanobiocom persegue o desenvolvemento dunha matriz -un molde- sobre o que crecer tecido óseo rexenerado. Bioavan busca novos materiais que incorporen, ademais, unha cualidade extra, xa sexa estimular a rexeneración ou disolver un trombo sanguíneo. Ambos os proxectos mostran o que podería ser o medicamento dun futuro non tan afastado.

Un dos requisitos fundamentais de face á rexeneración de tecidos é lograr que as células que deben rexenerarse reciban os sinais bioquímicas adecuadas. E para iso é necesario una matriz, un molde, para o tecido en rexeneración. Unha matriz que debe estar traballada cun grao de detalle de nanómetros (millonésimas de milímetro). Deseñar os moldes para este tipo de aplicacións é o obxectivo de Nanobiocom , un proxecto europeo liderado pola empresa española Inasmet no que participan outro sete organismos de Italia, Holanda, Reino Unido e Suíza, entre eles a empresa vasca Progenika e o Instituto Biomecánico de Valencia.

En concreto, con Nanobiocom preténdese proporcionar matrices que estimulen a formación de grandes porcións de tecido óseo. Hoxe en día recórrese á rexeneración de óso en pequenos implantes, pero os casos en que fai falta rexenerar grandes porcións de óso, como en casos de accidentes, cancro ou enfermidades dexenerativas, seguen sendo demasiado complexos.

Matriz intelixente

«En caso de deterioración substancial do óso pode ser necesario que o implante reúna as propiedades fisiológicas e funcionais do elemento danado», explican en Inasmet. «Ante esa hipótese, os implantes óseos deben cumprir unha serie de requisitos capaces de contribuír á reconstrución do tecido óseo deteriorado da maneira máis eficiente e menos molesta, sen repercusións graves». Ademais, o material implantado debe poder desempeñar as mesmas funcións mecánicas do óso danado mentres se produce a rexeneración.

Este tipo de implantes son moito máis sofisticados que os dispoñibles ata agora. Baséanse en desenvolver un matriz soporte dun material intelixente, que estimule a rexeneración do tecido óseo en tres dimensións, mediante a activación das células nai do tecido óseo e capaz de responder os cambios fisiológicos propios dunha contorna viva. Como? Recorrendo á nanotecnoloxía.

A matriz vólvese bioactiva (intelixente) a base da integración de nanopartículas cos ingredientes adecuados: nanotubos de carbono e de polímeros, que ademais reforzan o material e engádenlle resistencia mecánica. Tamén pode recorrerse a materiais sensibles a estímulos externos controlables, como a estimulación eléctrica. Tras o seu desenvolvemento no laboratorio, co tamaño e a forma adecuados, a matriz implantarase no paciente e, pasado un tempo en que se produciu a rexeneración do tecido óseo, se desintegrará.

Materiais biomédicos

A nova matriz intelixente estimularía a rexeneración ósea por activación de células nai do tecido óseo e respondería a cambios fisiológicos
É imaxinable un catéter que ademais de abrirse paso polo sistema circulatorio evite a formación de trombos sanguíneos? Ou unhas lentes intraoculares con propiedades antibacterianas e ademais moito máis finas e flexibles, co que se simplifica a súa colocación no ollo. Ou mesmo un cemento para prótese traumatológicas que se despegamento facilmente da prótese cando isto sexa necesario, facilitando así unha segunda intervención en caso necesario, algo cada vez máis frecuente dado o aumento de esperanza de vida actual.

Facer realidade os casos anteriores é o obxectivo do proxecto de investigación español Bioavan, iniciado o ano pasado e no que interveñen o Centro Superior de Investigacións Científicas (CSIC), a Universidade do País Vasco (UPV-EHU), a Universidade Complutense de Madrid, a Universidade de Valladolid co Centro de Cirurxía de Mínima Invasión, a Universidade de Alcalá de Henares e o Complexo Hospitalario de Vigo.

As lentes súperflexibles son outra aspiración. Conseguilas implicaría facer unha incisión no cristalino de só un milímetro en lugar do tres actuais. O material da lente, tamén polifuncional, podería integrar compostos con propiedades antibacterianas. E o cemento despegable para prótese «tamén é algo que todo o mundo persegue», apunta Ortiz de Urbina. Unha vía para obtelos son os materiais que aumentan súbitamente de volume ante un determinado estímulo.

Cando é esperable que se fagan realidade estes proxectos? Confíase dispor dos materiais, coas súas propiedades xa demostradas, en 2009. Da obtención do material á comercialización do produto final, no entanto, aínda pasará tempo. O proxecto Bioavan para o desenvolvemento de materiais biomédicos avanzados conta cun orzamento de 7,5 millóns de euros, dos que o ministerio de Educación e Ciencia achega o 50% e o resto as empresas implicadas.

MATERIAIS POLIFUNCIONALES

ImgImagen: Wikipedia
Para o desenvolvemento de todos os produtos biomédicos avanzados utilízanse materiais chamados polifuncionales. Son, por exemplo, os «materiais con memoria de forma», explica Gregorio Ortiz de Urbina, responsable da Unidade de Saúde de INASMET-Tecnalia. O plástico do que están feitos os catéteres, por exemplo, é sólido a 20 graos pero aos 37 graos habituais a que está o organismo vólvese flexible e permite así navegar polo sistema circulatorio.

Se, ademais, na superficie do material intégranse nanopartículas cun composto antitrombótico, xa está dispoñible un catéter con propiedades antitrombóticas. «Ademais, son materiais programables, de forma que liberen o fármaco da maneira desexada», sinala Ortiz de Urbina. Así, o plástico pódese programar para que se active a unha determinada temperatura ou pH, ou ante a presenza dun determinado composto -como o azucre en sangue no caso de diabetes-.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións