Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os retos do cancro de pulmón

O 90% de todos os casos de cancro pulmonar están asociados ao hábito tabáquico

O cancro de pulmón representa o 17% de todos os cancros entre os homes e o 7,6% entre as mulleres de todo o mundo; en España, concretamente, diagnostícanse uns 18.000 casos anuais entre os homes e uns 2.000 entre as mulleres. Comparados co resto do mundo a incidencia é alta para os homes e baixa para as mulleres, pero a tendencia entre estas vai aumentando a un ritmo preocupante. A razón áchase en que as mulleres españolas comezaron a fumar máis tarde.


O cancro de pulmón, un dos máis letais, ten un prognóstico sombrío, cunha supervivencia global ao ano do 30% que diminúe ao 12% ao cinco anos do diagnóstico. A razón primeira hai que buscala na propia natureza da enfermidade, que é de evolución moi rápida. Con todo, tamén hai que ter en conta o momento do diagnóstico, que adoita ser tardío, e nas limitacións que ten o seu tratamento a pesar dos avances conseguidos nos últimos anos.

Dada a importancia desta patoloxía pola súa frecuencia e letalidade, estudáronse e proposto diversas estratexias para a súa detección precoz. A radiografía de tórax, a tomografía computarizada (TC) e a TC helicoidal ou espiral, son algunhas das manobras ofertadas, pero non conseguiron demostrar a súa eficacia de face a reducir a mortalidade.

Diagnóstico e terapia

Recentemente publicouse un estudo que afirma que unha análise de sangue (baseado en marcas xenéticas do cancro nas células dos glóbulos brancos) permitiría a súa detección en fases moi precoces, pero aínda non está a piques de ser utilizado a gran escala. Neste momento non se dispón de métodos que permitan iniciar o cribado sistemático do cancro de pulmón na poboación xeral.

A prevención do cancro de pulmón pasa, sobre todo, por eliminar o hábito tabáquico

Unha vez chegado ao diagnóstico, a instauración do tratamento non debe demorarse. Neste sentido, en España realizáronse estudos que evidencian que o tempo de espera entre o diagnóstico e o inicio do tratamento é excesivo, o que confirma a percepción dos pacientes e dos profesionais. O intervalo medio de espera é superior ao seis semanas. Na Estratexia Nacional en Cancro do Sistema Nacional de Saúde proponse que os prazos razoables para iniciar o tratamento sexan de dúas semanas para o cirúrxico, unha semana para a quimioterapia e catro semanas para a radioterapia.

As armas terapéuticas para o seu tratamento son a cirurxía, a quimioterapia e a radioterapia, que se combinan en distintas modalidades segundo o tipo de tumor, a súa extensión e se o tratamento é radical ou paliativo. Pero a pesar de todo iso, a gran maioría dos pacientes, ao cabo duns meses, mostran unha progresión da enfermidade. Por este motivo, os especialistas están de acordo en que, vistas as dificultades para o diagnóstico precoz e a taxa de eficacia do tratamento, a prevención é a ferramenta máis efectiva que se dispón.

A clave está na prevención

A prevención do cancro de pulmón pasa por eliminar ou minimizar os factores de risco asociados: o tabaquismo e a exposición laboral. O tabaco asóciase ao case 90% de todos os casos de cancro pulmonar. Aínda que nos últimos anos observouse un progresivo descenso dos fumadores entre os máis adultos, a cifra de fumadores entre os mozos de ambos os sexos é preocupante.

Os especialistas exhortan que se se quere reducir o impacto sanitario do cancro pulmonar hai que insistir nas medidas para reducir a exposición ao tabaco. A pesar de que a Lei de Prevención do Tabaquismo supuxo un avance indubidable no control do tabaquismo, a súa aplicación irregular, pola permisividade de fumar en locais públicos de menos de 100 m2, a escasa vixilancia do seu cumprimento e outros aspectos concernentes ás carencias en campañas de educación sanitaria e ás estratexias de aplicación de métodos de axuda para deixar de fumar, condicionan que aínda os seus efectos sexan pouco evidentes e que haxa unha boa parte da poboación exposta involuntariamente ao fume do tabaco.

Moitos estudos demostraron que a exposición pasiva é causa importante do risco de cancro pulmonar e que pode ser responsable de ata o 25% dos casos entre o non fumadores. Por este motivo, é fundamental endurecer as medidas adoptadas contra o tabaquismo e vixiar o seu cumprimento, prestando especial atención aos grupos de poboación nos que o consumo de tabaco está moi arraigado: mulleres, novas e sectores marxinados.

A Sociedade Española de Pneumoloxía e Cirurxía Torácica, SEPAR, propuxo un modelo de financiamento dos tratamentos para deixar de fumar para aqueles cidadáns que llo propoñan e comprométanse seriamente a facelo; sería unha especie de contrato de risco compartido entre a industria farmacéutica e a Administración, por unha banda, e o paciente e o seu médico, por outro. No entanto, de momento só tivo acollida nalgunhas comunidades autónomas (A Rioxa, Navarra, Cataluña e Madrid). Doutra banda, CONSUMER EROSKI elaborou a Escola Deixar de Fumar co fin de erradicar este mal hábito.

EXPOSICIÓN AMBIENTAL

Img
A exposición a sustancias cancerígenas é o outro factor de risco que explicaría o 18% dos casos de cancro de pulmón nos homes e menos do 1% nas mulleres. Aínda que a lista de sustancias cancerígenas é longa, entre todas destaca o asbesto ou amianto, moi utilizado na construción como illante e noutros procesos produtivos ata que o Parlamento Europeo declarouna altamente prexudicial en 1978, e foi prohibida a súa utilización en España anos máis tarde.

O tabaco e o asbesto actúan sinérgicamente: un traballador fumador exposto a esta sustancia multiplica as probabilidades de ter un cancro. A pesar deste risco, aínda hoxe persisten grandes cantidades de amianto en tellados, paredes, teitos, conducións de auga e gas, sistemas de aireación de edificios e fábricas construídas hai unhas décadas. Por este motivo, os traballadores que participan en tarefas de “desamiantado”, e os que llo atopan de forma imprevista nas tarefas de mantemento e reparación de edificios, fábricas, buques, trens, son os máis afectados.

A incidencia de cancro de pulmón e pleural (tumor na capa exterior do pulmón) a causa do amianto aumentou nos últimos anos e dado que o seu período de latencia (entre a exposición e a aparición da enfermidade) é moi longo, de 20 a 30 anos, estímase que seguirá aumentando nos próximos anos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións