Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os tensiómetros e a súa fiabilidade

Nos últimos anos apareceron no mercado multitude de aparellos para medir a presión arterial, aínda que non todos cumpren os mínimos requisitos de calidade

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 30deMarzode2008

A presión arterial pódese medir tanto na consulta do médico ou da enfermeira, como na farmacia e, mesmo, actualmente en casa, por parte do propio paciente. Nos últimos anos proliferaron novos modelos de tensiómetros, boa parte deles electrónicos, que permiten medir as cifras de presión arterial. Pero, son todos igual de fiables? Agora comprobar a súa fiabilidade xa está ao alcance do usuario.

Distintos sistemas permiten medir as cifras de presión arterial (PA) en distintas situacións. Na consulta do médico ou diplomado de enfermaría disponse de tres tipos de aparellos: os tensiómetros de mercurio, que caeron en desuso, por ser tóxico (aínda que só por inhalación, inxestión e contacto); os aneroides, que poden ser móbiles ou de parede, e os tensiómetros electrónicos. No caso dos aneroides e os electrónicos non conteñen mercurio, segundo detalla Joan Bayó Llibre, médico de familia do Equipo de Atención Primaria O Clot, en Barcelona, e especialista na automedición da presión arterial.

AMPA E MAPA

Pero, ademais destes sistemas, dispoñibles nas consultas médicas, desde hai uns anos tamén é posible medir a PA fóra delas. Para iso ideáronse dous sistemas: a automedida da presión arterial (AMPA) e a monitorización ambulatoria da presión arterial (MAPA). A AMPA é un sistema de medida que se aplica de maneira habitual no domicilio. É un aparello electrónico, como os que hai nas consultas, que algún centro de saúde deixa ao paciente para que, durante uns días, realice lecturas de forma estandarizada, ou ben que os mesmos pacientes compran para o seu uso particular.

Despois, o tensiómetro coas lecturas rexistradas na súa memoria ou en papel leva á consulta. Este sistema permite avaliar cal é o control da PA pero, de momento, non está indicado para o diagnóstico da hipertensión (HTA). Por outra banda, o MAPA consiste en medir as cifras de PA ao longo de 24 horas seguidas, cun tensiómetro electrónico. Non todos os centros de atención primaria dispoñen destes aparellos de uso clínico que se adoitan ceder aos pacientes, tras as cales se valoran as lecturas das cifras de PA. Desta forma recóllense todas as variacións de PA nun mesmo día.

Fiabilidade

Un tensiómetro fiable debe estar validado pola Unión Europea e os protocolos das Sociedades de Hipertensión

A fiabilidade dos tensiómetros varía en función do modelo ou a marca. Para comprobar se un tensiómetro é fiable debería estar validado, isto é, deben cumprir as normas de fabricación da Unión Europea (teñen márcaa CE) e os protocolos das Sociedades de Hipertensión que aseguran a súa fiabilidade. Cumprilos implica que debe elaborarse un estudo con pacientes para comprobar que as lecturas do tensiómetro de referencia coinciden coas do electrónico. Ademais, o estudo debe publicarse nunha revista científica de recoñecido prestixio.

Con todo, todo este proceso supón un custo engadido polo que non todos os fabricantes cínguense a estes estándares de calidade, o que implica que non todos os tensiómetros do mercado están validados. O máis importante é o protocolo Internacional, obra da Sociedade Internacional de Hipertensión (OMS/ISH). Antes, a Sociedade Americana de Hipertensión e a Sociedade Europea de Hipertensión tiñan o seu propio protocolo, pero no último congreso unificaron criterios e, desde entón, existe só un único recomendado.

Os usuarios poden consultar nas páxinas web da Sociedade Británica de Hipertensión e da Sociedade Española de Hipertensión-Liga Española para a Loita contra a Hipertensión Arterial, SEH-LELHA, que tensiómetros están validados. Así mesmo, tamén existen listados para comprobar a validación dos aparellos para medir a PA que se empregan nas farmacias.

En calquera caso, ante a menor dúbida, é moi importante que os usuarios consulten ao seu médico de familia ou diplomado de enfermaría, pois «no últimos cinco anos a aparición de novos aparellos foi unha auténtica explosión; cada vez aparecen máis que véndense por televisión, a través de programas de teletienda, e que non pasaron os estándares de calidade», puntualiza Bayó. Outra característica que o usuario debe ter en conta é que os tensiómetros electrónicos teñan tanto a opción de utilizarse con corrente eléctrica -e non de pilas- como de pilas recargables, unha opción que protexe o medio ambiente.

Cifras, control e cumprimento

As persoas hipertensas teñen unhas cifras de PA de 140/90 mmHg (milímetros de mercurio). Nas persoas diabéticas, ademais de hipertensas, o control da PA debe ser máis estrito. Estes pacientes non deberían superar os 130/80 mmHg. Se as persoas non son hipertensas o recomendado é que, antes dos 40 anos, mídanse a PA unha vez cada catro anos e a partir dos 40 anos unha vez cada dous anos, na consulta do seu diplomado de enfermaría. Cando os pacientes hipertensos teñen as cifras de PA controladas, o seguimento pode realizarse cada tres e seis meses.

Cando o control non é óptimo, o seguimento debería ser mensual ata que as cifras normalícense. Os estudos realizados respecto ao control da HTA sinalan que entre o 30% e o 40% dos pacientes hipertensos teñen ben controlada a PA, aínda que nalgúns centros sanitarios a porcentaxe podería ser algo máis elevado. Con todo, este nivel de control alcanzado non pode considerarse óptimo e dista moito do rexistrado nos ensaios clínicos, onde o grao de control que se consegue é do dobre, de entre o 60% e o 70%. En canto ao cumprimento terapéutico, calcúlase que entre o 50% e o 70% de pacientes hipertensos cumpren de forma correcta o tratamento, seguindo as pautas de fármacos, doses e horas prescritas polo médico.

Bayó informa que se puxo de manifesto que o feito de dispor dun tensiómetro pode influír neste resultado, no sentido de que os pacientes, ao dispor dun aparello, implícanse máis na enfermidade. «Parece que os tensiómetros si que axudan a mellorar o grao de autocontrol e o cumprimento», admite Bayó. De feito, a SEH-LELHA está a levar a cabo un estudo a nivel nacional, denominado AMPAPRES, no que os centros de atención primaria e hospitalaria distribúen aparellos de automedida a pacientes hipertensos para estudar cal é o grao de control que alcanzan co tratamento prescrito.

O FUTURO DOS TENSIÓMETROS

ImgImagen: Andreas D.
Unha parte importante da poboación hipertensa supera os 50 anos e, a miúdo, non é usuaria das novas tecnoloxías. A medida que vaia transcorrendo o tempo, en 10 ou 15 anos, e diagnostíquense novos hipertensos que xa estean habituados a utilizar novas tecnoloxías como os móbiles ou os computadores, potenciarase aínda máis o uso dos tensiómetros electrónicos. Esta evolución da poboación de hipertensos podería facilitar a posta en marcha dunha consulta ‘virtual’ da hipertensión, explica Joan Bayó Llibre, médico de familia de Barcelona.

Este especialista explicou que o paciente, que terá o seu aparello para medir a PA en casa, poderá tomar as lecturas e enviarllas por sms a través do móbil ou por internet ao médico. Pero esta consulta virtual, que permitiría desconxestionar en parte a atención primaria onde entre o 20 e o 25% das consultas a médicos ou enfermeiras son por este motivo, non implicaría que o paciente deixase de acudir a elas; unha vez ao ano debería facelo para realizarse analíticas e un electrocardiograma, segundo Bayó.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións