Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Investigación médica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Osteoporose masculina de orixe distinta

Esta enfermidade dexenerativa ósea orixínase nos homes ao deterse a formación de óso

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 01deAgostode2010
Img osteo hombre hd Imaxe: nature78

A pesar de que a osteoporose en homes está pouco diagnosticada, a súa frecuencia é maior que a estimada, posto que un terzo das fracturas de cadeira osteoporóticas sófreas a poboación masculina. Ata agora, recorríase ao mesmo tratamento tanto en homes como en mulleres. No entanto, a orixe da patoloxía neles é diferente: non comeza unha maior destrución do óso, senón que ocorre por un déficit na formación do mesmo. Este artigo detalla os datos da osteoporose masculina en España, cal é a causa e os tratamentos dispoñibles. Tamén se achegan pautas para protexer a saúde ósea.


A osteoporose, caracterizada pola perda da densidade mineral ósea, non é unha enfermidade patrimonio das mulleres, como se pensou de maneira tradicional, senón que tamén afecta os homes. Esta perda mineral, que se avalía coa densitometría ósea (DMO), aumenta a fraxilidade dos ósos e o risco de fractura. En España, cada ano diagnostícanse unhas 45.000 fracturas de cadeira, das cales unha terceira parte padécenas os homes. Ademais, dos dous millóns de persoas que se estima que están afectadas por osteoporoses, ao redor de 700.000 son homes.

Esta realidade entronca coa súa formulación clásica, vista e estudada polos propios médicos como unha enfermidade feminina e que debuta coa menopausa. Non só a poboación xeral, senón os mesmos profesionais do medicamento descoñecen a miúdo que hai unha versión masculina. Ata agora, a comunidade científica pensaba que era secundaria, unha consecuencia doutros factores, como tomar determinados medicamentos, padecer certas patoloxías (enfermidades hepáticas ou a enfermidade pulmonar obstructiva crónica) e ter algúns hábitos tóxicos, como o alcol ou o tabaco.

Con todo, o estudo realizado por investigadores do Hospital do Mar e o Grupo de Investigación Xenética de Osteoporose do Instituto Municipal de Investigación Médica (IMIM), de Barcelona, e publicado en Calcified Tissue International, en 2010, xa desvelaba importantes achados sobre a súa orixe. Por unha banda, observouse que no 50% dos casos a osteoporose masculina non ten unha causa aparente, polo que lla denomina primaria ou idiopática masculina; e, por outro, demostrouse que esta versión ten unha orixe distinta á feminina.

A orixe da osteoporose

A enfermidade desenvólvese por un desequilibrio entre a formación e a destrución dos ósos. En condicións normais, estes remodelanse continuamente: o óso vello destrúese e as células do organismo humano encárganse de formar óso novo, un proceso que permite manter a saúde ósea. Cando se rexistra máis actividade das células destrutoras do óso (osteoclastos) e non queda compensada de maneira suficiente pola acción das células formadoras (osteoblastos), desenvólvese a osteoporose.

En condicións normais, o óso vello destrúese e as células do organismo humano encárganse de formar óso novo

Nas mulleres xa se detectou que debuta por esta causa. Con todo, nos homes apenas se sabía nada sobre como empeza a enfermidade, segundo Josep Blanch, reumatólogo consultor da Sección de Metabolismo Óseo do Servizo de Reumatoloxía do Hospital do Mar e coordinador do estudo. Este traballo puxo de relevo que neles a súa orixe é oposto ao das mulleres: non se debe a unha maior destrución do óso, senón que ocorre por un déficit na formación do mesmo, é dicir, fórmase menos óso.

As conclusións doutros estudos xa apuntaban cara á mesma dirección, pero estes resultados “afinan o coñecemento sobre un dos mecanismos máis importantes que interveñen no desenvolvemento da osteoporose masculina”, sentenza Blanch. Despois de estudar durante catro anos a osteomorfometría dos homes, unha análise das súas características óseas, púidose ver “que a formación ósea estaba freada, tanto a través de biopsias óseas como co cultivo de células formadoras do óso”, precisa.

A seguinte liña de investigación será analizar o papel dos osteocitos. Ata hai pouco pensábase que estaban moi pouco activos no metabolismo óseo, mentres que agora sábese que son moi importantes para manter a calidade ósea. Se estas células teñen unha vida media breve debido á apoptosis (morte celular programada), poderían actuar como un factor acelerador no home e, por tanto, estaríase ante outro mecanismo que podería favorecer esta enfermidade dexenerativa nos homes.

Osteoporose e tratamentos

Na actualidade, disponse de dous tipos de tratamento para a osteoporose: uns fármacos que favorecen a formación do óso (osteoformadores) e outros que deteñen a súa destrución (antiresortivos). A decisión de administrar uns ou outros nos homes dependerá tanto da realización de estudos clínicos, como dos novos descubrimentos que se fixeron, e que se fagan no futuro, sobre a orixe da enfermidade na poboación masculina.

Segundo Blanch, ata agora, nos homes “houbo pouco interese” e hai poucos estudos clínicos rigorosos sobre o uso de fármacos antiosteoporóticos realizados con mostras amplas (con moitos pacientes), a dobre cego (nos que nin o médico nin o paciente saben que fármaco adminístrase) e controlados (con persoas que reciben un placebo ou sustancia sen efecto terapéutico, para comprobar a eficacia dun fármaco respecto dun produto sen ningún efecto).

Parece que tería sentido administrar un fármaco osteoformador no canto dun antiresortivo. No entanto, isto sería “desde o punto de vista teórico”. En ocasións, realízanse probas nun ensaio clínico e constátase que non é así. “Pero, se temos en conta o mecanismo de desenvolvemento da osteoporose masculina, parece máis coherente, ata que non se demostre o contrario, administrar un fármaco osteoformador”, explica Blanch.

Prevención xeral da osteoporose

O resultado do traballo non tivo, con todo, ningún impacto na prevención da osteoporose, que será a mesma tanto no home como na muller, como ata agora. “No home, o fenómeno da menopausa (a andropausia) non se dá. Mentres nas mulleres a caída das hormonas sexuais é brusca, nos homes este declinar é lento”, lembra Josep Blanch. Por este motivo, administrarlles tratamentos hormonais non ten sentido. Hai que aplicar as medidas xerais de saúde ósea, que consisten en camiñar, tomar o sol, non fumar, non beber alcol e seguir unha dieta rica en produtos lácteos, polo seu achegue en calcio. “Todas elas válidas para os dous sexos”, precisa.

En España, un país asollado e onde se toma moito o sol, a poboación ten niveis moi baixos de vitamina D, por baixo das cifras óptimas. Aínda que, debido ao risco de cancro de pel non é recomendable exporse moitas horas ao sol, bastaría con só 15 minutos ao día nos brazos e na cara para absorber os niveis adecuados desta vitamina, indispensable para a saúde ósea.

Na actualidade, non se aconsellan medidas de cribado desta enfermidade á poboación en xeral, nin ás mulleres en particular, aínda que algunhas institucións científicas recomenden a elas que se realicen unha densitometría ósea (DMO) a partir da menopausa. Con todo, no caso dos homes, non hai ningunha que a aconselle. Coa excepción da menopausa, os factores de risco de osteoporose masculina son os mesmos que os da feminina: fumar, beber alcol, unha dieta baixa en produtos lácteos, tomar pouco o sol e ter poucos niveis de vitamina D.

Si cabería recomendar unha visita ao médico a quen acumulen diversos factores de risco de masa ósea baixa e teñan antecedentes familiares de fractura osteoporótica. Como afirma Blanch, “os antecedentes estudáronse máis nas mulleres. Ter unha nai que sufriu unha fractura é un factor de risco importante. En cambio, aínda que en homes os antecedentes non se estudaron tanto, é indubidable que tamén hai carga xenética“.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións