Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Paolo Miccoli, Departamento de Cirurxía Xeral da Universidade de Pisa, Italia

«En cirurxía de cabeza e pescozo, a precisión e a rapidez son cruciais»

Este especialista mundial en cirurxía de cabeza e pescozo visitou Barcelona á mantenta do III Congreso Bienal da Sociedade Europea de Cirurxía Endocrina e presentou una nova técnica cirúrxica que permite reducir nun 40% o tempo das intervencións tiroideas. O cancro de tiroides é o tipo de neoplasia endocrina máis frecuente, cunha taxa de incidencia que aumentou nos últimos tempos até situarse ao redor de tres casos por cada 100.000 persoas e ano.

A súa especialidade é a glándula tiroides. Onde se atopa?

Trátase dunha glándula situada na parte dianteira do pescozo, por encima da traquea, que non se pode apreciar á vista nin ao tacto. Consta de dous lóbulos, como o cerebro, e está composta basicamente de dous tipos de células: foliculares e parafoliculares (tamén chamadas células C). As células foliculares usan o iodo do sangue paira producir a hormona tiroidea, indispensable na regulación do metabolismo.

Pero, esta regulación precisa dun equilibrio, verdade?

Demasiada hormona tiroidea (hipertiroidismo) pode causar que una persoa teña palpitaciones aceleradas ou irregulares, dificultade paira durmir, intranquilidade, fame, perda de peso ou sofocos. Así mesmo, un déficit (hipotiroidismo) causa que a persoa actúe con lentitude de reflexos, senta cansa e gañe peso. A cantidade de hormona tiroidea segregada pola tiroides é regulada pola glándula pituitaria, na base do cerebro, producindo una sustancia chamada hormona estimulante de tiroides (TSH). Pola súa banda, as células C producen calcitonina, una hormona que axuda a regular os niveis de calcio no organismo.

Están estas células implicadas na aparición de cancros?

Ademais das foliculares e parafoliculares, a tiroides alberga outras células menos comúns que se integran no sistema inmune (linfocitos) ou de función de apoio (estromales), e cada tipo de célula xera diferentes tipos de cancro. As diferenzas son importantes porque determinan a gravidade do cancro e o tipo de tratamento que se necesita.

O de tiroides non é, con todo, uno dos cancros que máis asusta.

É o máis común dos cancros neuroendocrinos, pero a supervivencia a esta enfermidade é moi elevada e a cirurxía ofrece perspectivas de curación no 90% dos casos. Na maioría dos pacientes, a patoloxía iníciase a partir dun nódulo tiroideo que, por outra banda, aparece até nun 8% da poboación adulta. Non toda hiperplasia tiroidea é maligna. O bocio, por exemplo, é un caso de benignidad. De feito, a maioría dos nódulos tiroideos son benignos, pero un de cada 20 evoluciona a cancro.

Quen corre máis risco?

«A taxa de incidencia aumentou nos últimos anos debido ao uso de ecografías capaces de detectar nódulos máis pequenos»As mulleres dobran aos homes en todos os tumores neuroendocrinos. Sabemos tamén que a franxa de idade comprendida entre os 25 e os 65 anos é a de maior risco e que as poboacións con dietas caracterizadas por unha falta de iodo ven máis expostas a este tipo de tumores.

Cúranse mellor con cirurxía?

Os métodos de tratamento contra o cancro de tiroides inclúen tanto a cirurxía como o tratamento con iodo radioactivo, hormona tiroidea, radiación externa e quimioterapia. O cancro diferenciado de tiroides ten dúas variantes: o papilar (80% dos casos) e o folicular (20%). A cirurxía, tratamento principal paira ambos os tipos de cancro diferenciado, poida que non sirva, talvez, cos anaplásicos.

Por que?

Porque o carcinoma anaplásico, ou indiferenciado, ten un prognóstico fatal incluso se se opera. Trátase dunha forma moi rara (2% de todos os cancros de tiroides) que se orixina a partir dun cancro papilar ou folicular xa presente e que invade rapidamente o pescozo de forma moi agresiva, propágase logo a outras partes do corpo e é moi difícil de tratar.

Isto rebaixa o optimismo.

A loita contra o cancro sempre é una contenda de boas e malas noticias. O de tiroides é certamente uno dos cancros que menos morte causa. A supervivencia a cinco anos paira todos os casos é de case 97%; no entanto, este tipo de cancro diferénciase dos demais por afectar principalmente a persoas novas. Case dous terzos dos casos son diagnosticados en poboación activa.

Tamén se di que aumenta o número de casos…

Estímase que a taxa de incidencia aumentou nos últimos anos até situarse ao redor de tres casos por cada 100.000 habitantes/ano. Pero isto forma parte das boas noticias. A maior parte deste aumento débese a un incremento no uso de ecografías capaces de detectar nódulos pequenos que doutra maneira non fosen recoñecidos sen esta proba. Outra boa noticia é a comercialización de tesoiras ultrasónicas.

Tesoiras ultrasónicas?

Si. É un novo instrumento cirúrxico que permite realizar cirurxías con maior precisión, reducir o tempo da intervención e aumentar a seguridade dos pacientes.

Evitan o risco de sangrado?

Si. O vaciamiento ganglionar do pescozo é una das principais técnicas que se utilizan en pacientes con cancro de tiroides e, por primeira vez, os cirurxiáns dispomos paira iso dun sistema de corte e coagulación simultánea de tecidos brandos que funciona mediante ultrasonidos convertendo enerxía eléctrica en mecánica. Esta nova ferramenta vén mellorar as condicións no campo da cirurxía endocrina e, máis concretamente, na tiroidea. Entre outras cousas, consegue reducir até un 40% o tempo das intervencións cirúrxicas.

Ademais do vaciamiento ganglionar, este instrumento utilízase paira outras aplicacións?

En cirurxía de cabeza e pescozo, a precisión e a rapidez de actuación son sempre cruciais. Aínda que até agora utilizouse as tesoiras ultrasónicas principalmente en cirurxía de tiroides, o seu uso vai expandíndose á cirurxía maxilofacial e otorrinolaringológica.

E en cirurxía plástica?

Os cirurxiáns plásticos están moi interesados neste instrumento, pero o medicamento baseado na evidencia require de ensaios que apoien o uso dunha nova técnica ou instrumento nas mellores condicións de seguridade e eficacia. Isto é algo que se fixo en cancro de tiroides e operacións otorrinolaringológicas e maxilofaciales, e queda aínda por facer en cirurxía plástica.

TESOIRA ULTRASÓNICA

Img
Imaxe: harmonic

En España, realízanse cada ano unhas 15.000 operacións de tiroides, das cales una cuarta parte leva a cabo con tesoiras ultrasónicas. Trátase dun novo instrumento cirúrxico deseñado por e paira cirurxiáns que achega numerosas vantaxes tanto aos especialistas como aos pacientes. «No seu validación clínica participaron máis de 500 cirurxiáns de todo o mundo, achegando información moi valiosa sobre as principais dificultades que se atopan neste tipo de intervencións e as súas necesidades», explica Nick Kroscher, director do produto (Harmonic Focus), elaborado en EE.UU. por Ethicon Endo-Surgery.

A tesoira en cuestión permite ao cirurxián una maior precisión (una disección máis fina), aforra tempo no quirófano, aumenta a versatilidade (un mesmo instrumento curta, coagula e diseca o tecido) e resulta máis cómoda grazas á súa ergonomía. A nova tesoira ultrasónica «consegue un aforro aínda maior de tempo da cirurxía grazas á súa multifuncionalidad, evitando o cambio de instrumentos durante o proceso cirúrxico, especialmente nos vaciamientos ganglionares cervicais», explica Kroscher.

As vantaxes paira o paciente resúmense nunha redución do tempo de anestesia, menos dor e menos sangrado. Isto é posible grazas a que a nova tesoira coagula a temperaturas máis baixas -100º C- que os sistemas de electrocirugía convencionais, que alcanzan até 300º C, conseguindo reducir as lesións térmicas producidas nos tecidos adxacentes á zona do corte. Do mesmo xeito, as tesoiras ultrasónicas proporcionan una mellor cicatrización.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións