Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Para previr o cancro de vejiga, cambia os teus hábitos (e bebe auga da billa)

A causa máis clara deste tumor é o tabaco. A asociación entre o consumo de auga da billa e o cancro de vejiga, analizada nun estudo recente, non é un problema de saúde real

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 16 de Xaneiro de 2020
Agua del grifo Imaxe: Arcaion

Non te preocupes da auga da billa, e si da túa dieta e dos teus hábitos de saúde. É a conclusión á que podemos chegar despois de que unha recente investigación meteunos o medo no corpo ao asociar o cancro de vejiga co consumo de auga da billa. Porque, se analizamos a letra pequena deste traballo, podemos ver que a alerta é infundada; de feito, como sinalan os propios autores do estudo en declaracións ao xornal O Mundo, “a auga da billa é potable e pódese beber”.

Pero primeiro expliquemos de onde vén a alarma. Acaba de facerse público na revista ‘Environmental Health Perspectiveseste estudo, realizado polo Instituto de Saúde Global de Barcelona (ISGlobal), no que se conclúe que “a exposición a químicos na auga potable asóciase cun 5 % dos casos anuais de cancro de vejiga en Europa”. Esta porcentaxe equivale a uns 6.500 casos cada ano, unha cifra que, segundo os autores, podería reducirse aplicando determinadas medidas para optimizar o tratamento da auga e a súa desinfección.

Tratamento da auga, esencial

Precisamente no tratamento da auga está a clave deste asunto e é, de feito, o punto de partida da investigación, na que se recoñece que “a desinfección da auga potable é esencial para a protección da saúde pública contra as infeccións transmitidas pola auga”. O problema, continúan os autores, é que neste proceso, e como consecuencia non desexada, fórmanse subproductos de desinfección (DBP). Trátase de “unha mestura complexa de centos de químicos aos que practicamente toda a poboación dos países desenvolvidos está exposta por inxestión, inhalación ou absorción dérmica cando bebe ou usa auga da billa municipal e nada en piscinas”. É dicir, que, cando tratamos a auga para facela potable, estamos a asumir que se formen unha serie de compostos tóxicos.

Vaso de agua del grifo
Imaxe: pasja1000

Asústanos? Moito peor sería non clorar a auga. Como explica Javier Ponte, director do Instituto de Oncoloxía do Hospital Clínico San Carlos e especialista en tumores urológicos, “a auga que consumimos está procesada co obxectivo de eliminar calquera microorganismo que puidese afectar á nosa saúde. Pensemos que a auga da choiva ou dos mananciais non está exenta de perigos (parásitos, bacterias, virus…), polo que hai que tratala para convertela en potable”.

O método que utilizamos con maior frecuencia é a desinfección por cloro, un composto que a partir de certas doses é tóxico para o organismo. En condicións normais, cando este cloro se combina con certa materia orgánica presente na auga, pode dar lugar a outros compostos tóxicos, eses DBP aos que faciamos referencia. Entre eles, un dos compostos que se forman en concentracións máis altas son os trihalometanos (THM). E estes son os viláns desta historia: segundo a investigación realizada, eses 6.500 casos anuais de cancro de vejiga en Europa “poden ser atribuíbles á exposición a THM na auga potable”.

Límites para reducir os seus riscos

En realidade, o transfondo non é novo. De feito, hai estudos previos que xa asociaron a exposición a longo prazo cun maior risco de cancro de vejiga. E, precisamente porque se sabe que os THM son potencialmente cancerígenos, a lexislación estableceu unha serie de límites para reducir os seus posibles riscos. Así, o regulamento europeo ha cifrado en 100 microgramos/litro o límite máximo de THM que pode estar presente na auga para consumo humano. Pois ben, na investigación comprobouse que “o nivel medio de THM na auga potable en todos os países estaba por baixo do límite regulamentario europeo”. No caso de España, estes niveis son de 28 microgramos/litro, mentres que a media europea é de 11,7; é dicir, cumprimos o regulamento.

Neste sentido, desde a Asociación Española de Abastecementos de Auga e Saneamento emitiron un comunicado no que recalcan que “as augas de consumo fornecidas en España, na súa condición de APTAS, cumpren en todos os casos coa esixente normativa da lexislación española, baseada na lexislación da UE” e lembran que “o control da auga para o consumo humano (popularmente denominada potable) está asegurado pola autoridade sanitaria correspondente”.

Factores de risco do cancro de vejiga


Imaxe: Mbragion

Como casa todo isto co cancro de vejiga? Tal e como explica o doutor Ponte, “estes autores han correlacionado cantos dos casos de cancro urotelial que se diagnostican cada ano poderían, potencialmente, ser atribuíbles a estas sustancias químicas da auga en función da concentración que atoparon nas augas analizadas. É un estudo interesante, pero tamén un pouco atrevido, pois asumen que son esas sustancias as que van condicionar os casos de cancro, cando é algo que non se sabe con certeza. Pode haber outros factores, desde os antecedentes familiares á dieta, que tamén interviñesen”.

Neste sentido, convén que nos interesemos por cales son as causas principais deste tipo de cancro, un dos máis frecuentes que existen no mundo, fundamentalmente nos países máis desenvolvidos. “A causa máis clara é o tabaquismo —sinala o doutor Ponte—. O de vejiga, xunto cos de pulmón, cabeza e pescozo, é un dos tumores nos que se ve con maior claridade a relación entre consumo de tabaco e desenvolvemento do cancro”. Segundo a American Cancer Society, “o hábito de fumar causa ao redor da metade de todos os cancros de vejiga; a probabilidade de que os fumadores desenvolvan un cancro de vejiga é polo menos o triplo da que teñen o non fumadores”.

Outros factores de risco son a idade —é infrecuente por baixo dos 50 anos—, o sexo —é moito máis habitual en homes que en mulleres—, determinadas infeccións crónicas e a exposición a sustancias químicas: tinguiduras, cauchos, pinturas…

E coa auga da billa, que facemos? Xullo Basulto, dietista-nutricionista, non comparte a alarma suscitada neste artigo do seu blogue: “Non estamos ante unha proba robusta que xustifique unha alarma social ou que nos obrigue a enviar mensaxes de alerta á poboación. Se preocúpache o cancro de vejiga, deixa de fumar, non de beber a auga da billa”. E Miguel Anxo Lurueña, doutor en Ciencia e Tecnoloxía dos Alimentos, apunta que “é importante que a xente sexa consciente de que hai factores moito máis importantes relacionados co cancro (tabaco, alcol, sedentarismo, mala dieta…), que a auga se pode beber sen problema e que os beneficios do uso de cloro superan moi amplamente os posibles riscos que poida ter”.

Auga dura, auga crúa e outros mitos

É a base da vida e necesitámola como o respirar. Por iso non é estraño que calquera noticia relacionada coa seguridade da auga chámenos a atención, e que precisamente ao redor dela xurdan tantos mitos e falsidades.Un dos últimos reclamos veunos de Silicon Valley: os executivos máis cool do planeta dicíannos que debiamos beber “a gua crúa“, é dicir, auga que se extrae dun manancial e comercialízase sen recibir ningún tipo de tratamento para potabilizarla e sen pasar por ningún control ou filtro de calidade e de seguridade. Coidado: o problema non é só que nos saquen os cuartos —as botellas en cuestión vendíanse a máis de 10 dólares—, senón que esta práctica pódenos dar un susto: “A auga crúa pode supor un risco para a saúde, e nela podemos atopar calquera cousa —advirte Miguel Anxo Lurueña—, desde arsénico a contaminación por xurros, pesticidas, E. coli…”Máis aló destas tendencias que van e veñen, outros mitos que rodean á auga adoitan ir encamiñados a desacreditar a auga potable en favor da auga embotellada. Un deles é o de que a dureza da auga relaciónase con posibles prexuízos para a saúde, coma se o noso estómago fose o tambor dunha lavadora. Neste sentido, Xullo Basulto explicaba no artigo ‘Auga dura, auga máis sa?’ que ningún dos distintos informes realizados pola Organización Mundial da Saúde (OMS) “achou evidencias científicas convincentes de que a dureza da auga cause efectos adversos en humanos”.

Etiquetas:

auga cancro

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións