Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Investigación médica

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Parabenos, que son

Os parabenos son conservantes moi utilizados en cosmética, alimentación e farmacia e, a pesar de que o seu uso está autorizado de forma legal, varios expertos defenden que se ha de restrinxir o seu emprego

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 25 de Novembro de 2013

Os parabenos ou parabenes son conservantes antimicrobianos que se utilizan desde hai moitos anos para preservar diversos produtos das industrias cosmética, alimentaria e farmacéutica. Por ser moi bos conservantes e moi económicos, empregáronse nunha ampla gama de produtos e é difícil evitar exporse a eles, xa que están presentes en innumerables artigos. Pero, resultan nocivos os parabenos para a saúde? Que efectos ten sobre a pel? Son cancerígenos? No artigo respóndese a estas dúbidas e achégase evidencia científica respecto diso.

Imaxe: Gaston THAUVIN

Que son os parabenos

Os parabenos ou parabenes son un tipo de compostos químicos ou moléculas inoloras, incoloras, non volátiles, pertencentes a cinco tipos de familias (metilparabeno, etilparabeno, propilparabeno, butilparabeno e bencilparabeno), baratas e útiles polas súas propiedades fronte a distintos tipos de microbios. Foron descubertos como antimicrobianos en 1924. Son sobre todo eficaces fronte a fungos e fermentos, pero tamén fronte a bacterias. E grazas á súa acción antimicrobiana, aplícanse desde hai máis de 80 anos e de maneira moi ampla como conservantes para preservar en bo estado alimentos e bebidas, cosméticos e medicamentos.

A pesar de que os parabenos son os conservantes máis utilizados, os casos de sensibilización fronte a eles son moi raros

Entre os alimentos, o seu uso está autorizado en produtos de confeitaría, patés, aperitivos a base de pataca e almidón e froitos secos recubertos; nunha gran cantidade de cosméticos como cremas faciais, desodorizantes, lociones corporais e artigos de maquillaxe; e en moitos medicamentos, como en jarabes, supositorios, solucións oftálmicas, contraceptivos, corticoides tópicos, anestésicos locais e heparinas, entre outros exemplos que se recollen na completa revisión ‘Parabenos: Mitos ou realidade’, de Luís Conde-Salazar Gómez, Branca Díaz Lei e Felipe Heras, do Servizo de Dermatoloxía do Instituto de Saúde Carlos III, de Madrid.

Segundo esta mesma revisión, se se teñen en conta todos os produtos que poden contelos, entre alimentos, cosméticos e farmacéuticos, calcúlase que un individuo adulto, duns 60 quilogramos de peso, pode estar exposto a 76 miligramos de parabenos ao día (1,26 mg/kg/día). É case imposible esquivar a súa presenza en multitude de produtos de uso cotián, a menos que se recorra a cremas ou outros cosméticos sen parabenos ou parabenfree. Cabe entón preguntarse se resultan inocuos ou prexudiciais para a saúde humana.

Alerxias por parabenos

A sensibilización da pel aos parabenos comezou a describirse nos anos 40. A reacción máis frecuente é a dermatitis de contacto alérxica aos produtos que se aplican por vía tópica, é dicir, sobre a pel. Cando ocorren, prodúcense eccemas de contacto en zonas de pel danada, pero non ao tomalos por vía oral ou dalos sobre a pel sa. Para comprobar que unha persoa teña esta reacción alérxica pódense realizar probas de alerxia epicutáneas (con parches).

Nos anos 60 e 70 atribuír casos de eccemas de contacto yatrogénicos, graves e perdurables, segundo a revisión do Instituto de Saúde Carlos III, o que propiciou que a industria cosmética afanásese en lanzar produtos sen parabenos ou parabenfree. Con todo, os autores da revisión sinalan que aqueles casos se produciron porque entón se atopaban nos produtos en altas concentracións, mentres que, na actualidade, as concentracións permitidas están reguladas, son baixas e non poden superar o 0,8%.

Esta diferenza explica que hoxe, a pesar de que os parabenos son os conservantes máis utilizados, os casos de sensibilización fronte a eles son moi raros. A capacidade de sufrir unha reacción alérxica ante estes conservantes é baixa na poboación, do 1% ou menos, segundo diferentes estudos. De feito, de acordo a esta revisión, presentan as taxas de sensibilización máis baixas dentro dos conservantes comúns. A maior sensibilización prodúcese fronte ao metilparabeno, e a menor, ao bencilparabeno. Por este motivo, está xustificado o temor aos parabenos e aos produtos que os levan?

Saltan as alarmas: son cancerígenos?

Non se viu polo momento unha relación directa de causa-efecto entre o uso de desodorizantes e o desenvolvemento de cancro de mamaNos anos 90 xurdiu unha nova polémica relativa a estes conservantes: o uso de desodorizantes que contiñan parabenos comezouse a relacionar co cancro de mama, por mor dun estudo científico publicado en ‘Journal of Applied Toxicology’ en 2004 por un grupo da Universidade de Reading (Reino Unido). Pensábase que ao aplicar os desodorizantes por vía tópica, estes absorbíanse de forma percutánea (a través da pel) e chegaban, por proximidade, ata a mama onde provocaban o desenvolvemento dun tumor. Polo menos, esa foi a idea que calou entre a poboación.

Con todo, o que os científicos atoparon foi parabenos en mostras de tecido mamario, pero non se viu polo momento “unha relación directa de causa-efecto entre o uso destes cosméticos, os desodorizantes, e o desenvolvemento de cancro de mama“, di Ana Rita Rodrigues, dermatóloga do Grupo Pedro Xaén, de Madrid, e membro da Academia Española de Dermatoloxía e Venereología (AEDV). Devandito estudo, que fixo saltar as alarmas, abriu o debate científico e foi moi discutido entre a comunidade científica. O Comité Científico da Comisión Europea tamén se situou neste sentido indicando que non existe vinculación demostrable entre o seu uso en produtos cosméticos e o cancro de mama. Ao parecer, outros traballos atoparon que poderían ter unha acción hormonal similar á acción dos estrógenos.

“Cando se iniciou a polémica, a industria farmacéutica empezou a propagar e a desenvolver novos cosméticos sen parabenos. Substituíunos por outros conservantes que poden provocar máis problemas a nivel cutáneo. Pero tense que ser moi cauto, porque as concentracións destes compostos están moi reguladas. Asegúrase que non excedan determinados valores con controis de calidade, existe unha ampla experiencia de uso e aínda non se estableceu unha relación de causa-efecto entre a súa utilización e o desenvolvemento dun cancro de mama, como para prohibilos. En cambio, a experiencia con estes novos conservantes é menor e son máis caros”, afirma Ana Rita Rodrígues.

No entanto, o Comité Científico da Comisión Europea ha avaliado a súa seguridade con respecto ao seu posible efecto estrogénico. A súa conclusión foi que para algúns parabenos non se pode garantir unha marxe de seguridade adecuado ás doses autorizadas na actualidade. Por este motivo, a Comisión Europea ha feito pública unha consulta na que pon de manifesto a súa vontade de manter a autorización de uso dos parabenos máis habitualmente utilizados, reducindo a concentración máxima autorizada dos de cadea longa (propil e butil paraben).

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións