Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Como se mide o nivel de tensión?

Unha parte importante da poboación española padece tensión de maneira continuada, unha situación que pode supor consecuencias serias para a súa saúde
Por Laura Caorsi 20 de Xullo de 2022

A tensión é un problema perentorio na nosa sociedade. O nerviosismo, a irritabilidad, as dificultades para conciliar o soño, relaxarse e desconectar forman parte da vida cotiá de moitísimas persoas. Enquisas como leste ‘ Estudo CinfaSalud ‘ documentan que o 90 % da poboación experimenta tensión e que 4 de cada 10 españois sófreno de maneira sostida. Tamén se sabe que afecta ao 60 % dos traballadores, un dato que sinala, neste caso, o Instituto Nacional de Estatística (INE). A tensión continuada pode ter efectos graves na saúde, pero cales son os síntomas de alarma? Pódense medir os niveis? Algúns métodos novos apuntan que si. Explicámolo no seguinte artigo.

Incidencia da tensión, á alza

Si tes a sensación de vivir baixo presión e cada vez máis tenso, os datos confirman a túa sospeita. Na actualidade, unha parte importante da poboación sofre tensión e, aínda que hai diversos desencadenamentos, o groso concéntrase no traballo.

España é, de feito, o país europeo con maiores índices de. tensión laboral . O INE non só recolle que afecta a 6 de cada 10 traballadores, tamén o desglosa o nivel medio de tensión por situación profesional e por sexos . Nunha escala que vai do 1 ao 7 —onde 1 significa “nada estresante” e 7, “moi estresante”—, situámonos, de media, nun 4,18 . As persoas máis afectadas son profesionais ou empresarios con asalariados ao seu cargo.

Outros estudos sitúan a incidencia da tensión no 71 % da poboación, mencionan que o traballo é o responsable da cuarta parte dos casos e mesmo describen o chamado tensión vacacional , que sofren as persoas cando menos cabería esperalo: nos períodos de descanso.

👉 Síntomas habituais de tensións

Os síntomas máis frecuentes “afectan no aspecto cognitivo, emocional, físico e de conduta”, resume a psicóloga Sílvia Sumell Canalda. Os problemas de atención e memoria, o cansazo, as dificultades para durmir , as alteracións do apetito (por aumento ou por diminución) ou a falta de enerxía son algúns deles.

“Mentres se traballa a un ritmo trepidante, os niveis de. cortisol e adrenalina (as dúas hormonas relacionadas coa tensión) son elevados. A adrenalina fai que o noso sistema inmunolóxico estea máis forte e o cortisol actúa como antiinflamatorio, todo iso para que poidamos aguantar longas xornadas. En cambio, cando entramos en ‘modo vacacións’ estes niveis de hormonas diminúen, co que o noso sistema inmunolóxico deprímese e podemos enfermar con máis facilidade ou ter algúns problemas de saúde”, detalla Sumell Calanda, quen tamén é profesora dos Estudos de Psicoloxía e Ciencias da Educación da Universitat Oberta de Catalunya (UOC).

Estres taparse oidos
Imaxe: Lashkhidzetim

Que é a tensión?

Que é exactamente a tensión? A Sociedade Española para o Estudo da Ansiedade e a Tensión ( SEXAS ) descríbeo como unha sobrecarga para o individuo. Unha sobrecarga que depende, por unha banda, das demandas da situación e, por outro, dos recursos cos que conta a persoa para poder afrontala. Así, “canto maiores sexan as demandas da situación e canto menores sexan os recursos do individuo, a sobrecarga será maior”.

Séxala tamén matiza que a tensión pode ser positivo ou negativo: “É positivo cando a persoa interpreta que as consecuencias da situación serán favorables para os seus intereses. Pola contra, si percibe que devanditas consecuencias serán prexudiciais, a tensión será negativo”. O que ambos teñen en común é que provocan reaccións físicas, como o cansazo ou a activación fisiolóxica.

Medir os niveis de tensións

En ocasións adoitamos usar ou ouvir expresións como “estou moi tenso”, “estes días están a ser particularmente estresantes” ou “teño un pouco de tensión”. É dicir, ademais de recoñecelo, temos en mente algún tipo de rango que nos permite adxectivalo acorde á súa intensidade. Pero, máis aló do coloquial, existen maneiras de medilo.

⚡ Proba hormonal de Valoración da Tensión

Trátase dun test hormonal desenvolvido polos laboratorios europeos Synlab, que mide a presenza de dúas hormonas: cortisol e dehidroepiandrosterona (DHEA) na saliva. O organismo produce cortisol , unha hormona que prepara ao corpo para afrontar unha situación de tensión puntual. Con todo, a produción sostida de cortisol pode ser daniña e, para contrarrestar este efecto nocivo, o organismo produce outra hormona chamada DHEA.

“O test de valoración da tensión avalía a produción de cortisol e de DHEA, mediante mostras de saliva recollidas en diferentes momentos do día, e permite a quen o realiza coñecer a súa capacidade biolóxica actual de resposta á tensión”, explican os seus creadores.

⚡ Stress Visualization Experience

Esta ferramenta desenvolvida pola norteamericana Cigna analiza parámetros físicos para coñecer o nivel de tensión ao que está sometida unha persoa. En concreto, a través duns sensores que se colocan na cabeza e as mans, mide a frecuencia cardíaca, as ondas cerebrais e a sudoración , e relaciona o tres indicadores.

Pero o novo é que o test aúna eses datos biomédicos coa arte dixital: os marcadores permiten crear unha imaxe gráfica dos niveis de tensións mediante un mapa de calor (as cores frías revelan niveis máis baixos; os cálidos mostran os máis elevados).

Estres cansazo tristeza traballo

Imaxe: TheVisualsYouNeed

⚡ Autoevaluación de SÉXALA

Un método de avaliación da tensión ou da ansiedade moi usado é o de SÉXALA. Consiste en preguntar á persoa que vai ser avaliada pola frecuencia ou a intensidade con que experimenta un conxunto de síntomas cando se atopa nunha determinada situación estresante ou como percibe a situación.

A suma total das puntuacións compárase coas dunha mostra ampla de persoas que previamente responderon ás mesmas cuestións. Podes realizar esta autoevaluación , publicada na web de SÉXALA e na do Ministerio de Sanidade.

Como saber si teño tensión

A tensión é unha resposta natural do noso organismo ante as situacións que percibe como un desafío, unha alarma ou un problema. Para facerlle fronte, tenta adaptarse a esas situacións, e isto implica pór en marcha unha serie de procesos fisiolóxicos, cognitivos, emocionais e de conduta.

O obxectivo é resolver ese desafío ou ameaza. Unha vez resoltos, todo volve á normalidade. O problema xorde cando non é posible controlar a situación. Nestes casos, os procesos mantéñense activos durante un longo período e poden volverse crónicos.

👉 Sinais de que algo vai mal

Máis aló das innovacións médicas e tecnolóxicas, existen algunhas sinais relacionados coa tensión que todas as persoas deberiamos ter en conta e, chegado o caso, consultar co médico:

🔶 Emocións negativas: estados prolongados de desesperanza, ansiedade, irritabilidad, cambios de ánimo, medo, nerviosismo, confusión…

🔶 Falta de concentración e malos pensamentos: dificultade para tomar decisións, esquecementos e distraccións frecuentes, pensamentos repetitivos e en círculo, anticipación de eventos negativos, excesiva autocrítica…

🔶 Alteracións físicas: cansazo e falta de enerxía xeral, dificultades para conciliar ou manter o soño, malestar de estómago, alteracións no apetito, diarrea ou estreñimiento, maior sudoración, dores de cabeza, sequedad na boca, contracturas musculares, problemas de costas ou de pescozo, gripes ou arrefriados continuos, taquicardias, respiración axitada, dermatitis ou pel seca, sensación de falta de aire…

🔶 Cambios na conduta: comer máis (ou menos) que antes, tartamudez ou outras dificultades da fala, apertar as mandíbulas, pranto fácil ou frecuente, impulsividad, trato brusco aos demais, durmir máis (ou menos) horas, recorrer ao alcol ou as drogas para relaxarse, menor rendemento académico ou laboral…