Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Problemas de saúde

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Perda de gusto e olfacto en persoas maiores

Non detectar unha comida en mal estado, non percibir cheiro a gas ou salgar as comidas máis do necesario son algúns dos inconvenientes desta deterioración sensorial

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 11deOutubrode2010
Img abuelo comiendo Imaxe: Jeffrey D

A partir dos 60 anos, mesmo en persoas sas, a intensidade con que se perciben os sabores experimenta unha pequena diminución, que é máis acusada os cheiros. Este declive na percepción do gusto interfere coa palatabilidad dos alimentos e modifica o comportamento alimentario tanto, que se considera que o 12% dos anciáns leva unha dieta inadecuada por esta razón. A pesar de que factores como a predisposición xenética, o historial clínico, determinados fármacos, medicamentos e os hábitos tóxicos teñen un peso importante, os especialistas propoñen unha serie de recomendacións para mellorar as comidas e tentar que se manteña un óptimo estado de saúde.

Img abueloImagen: Jeffrey D

As sensacións encárganse de procesar os estímulos que recibe o organismo: luz, cheiros, sabores, sons, temperatura, caricias ou dor. Pola súa banda, os sentidos proporcionan información vital que permite ao ser humano relacionarse co mundo que lle rodea. Dous deles, o gusto e o olfacto, están moi relacionados entre si e co sentido do tacto. Cando unha persoa olfatea, o seu cerebro analiza dous estímulos: o compoñente aromático e o táctil, en distintas proporcións segundo a sustancia. Estes dous sentidos desenvólvense desde o nacemento ata os 40 anos. Dos 30 aos 50, exprésanse na súa máxima plenitude e a partir dese momento empezan a declinar.

O problema desta deterioración é que, ao ser paulatino, a persoa acaba por adoitarse. Pero esta perda, que pode terse por banal, non o é. Ademais de non poder percibir o cheiro da comida queimada, a gas ou de alimentos en mal estado que poderían pór en perigo a saúde, cada vez necesítase máis cantidade da mesma sustancia para poder apreciala. Este é o motivo polo que se tende a sazonar e a endulzar máis as comidas e, por tanto, a persoa aliméntase peor.

Deterioración sensorial

Aínda que ata hai pouco críase que o sistema nervioso non se rexeneraba, agora descubriuse que os sensores olfativos rexenéranse ao redor dunha vez ao mes e as papilas gustativas, cada 15 días. Este proceso, con todo, diminúe a medida que pasan os anos. Outros aspectos que tamén representan un peso importante son a predisposición xenética, a vida intrauterina da persoa, o seu historial clínico, a toma de certos medicamentos, os hábitos tóxicos e a contorna laboral e familiar.

Para manter o sentido do gusto hai que evitar comidas moi quentes, xa que irritan as papilas linguales e a mucosa bucal

A partir dos 60 anos, incluso os individuos sans manifestan unha pequena diminución na intensidade con que se perciben os sabores e, de maneira máis acusada, os cheiros. O maior problema da deterioración sensorial nos anciáns é o seu progresividad. O declive da sensación de gusto é un factor destacado na diminución do apetito dos maiores, a perda de peso e a malnutrición, que aumenta, ademais, a probabilidade de contraer enfermidades.

Educar os sentidos

O sabor é a interacción do gusto e do olfacto. O 80% da percepción é aroma. O ser humano pode distinguir uns 20.000 cheiros diferentes, cada un con 10 ou máis niveis de intensidade distintos. O olfacto actívase ao inhalar, masticar e tragar os alimentos, mentres que o gusto apréciase na lingua, a través das súas case 10.000 papilas, no padal e na garganta. Aí estriba a importancia do olfacto e do gusto no momento para comer.

Para que calquera recomendación dietética sexa efectiva, é indispensable ter en conta as necesidades alimentarias, o estilo de vida e os gustos de cada persoa, máxime se son anciáns. Para estimular o seu apetito e conseguir que manteñan unha boa alimentación e un estado de saúde óptimo, os especialistas en nutrición e dietética insisten en que é básico elixir alimentos con proteínas de alto valor biolóxico, baixos en graxa, de fácil dixestión e asimilación (carnes de aves e peixes magros), cunha preparación culinaria sinxela e sen graxas engadidas. Ademais, hai que elaborar pratos atractivos á vista, con ampla gama de cores e formas, con distintas texturas (incluso os purés teñen que ser agradables) e diferentes temperaturas, animar a que na mesma comida altérnense bocados de características variadas e realzar os pratos con especias, herbas e zumes de froita, como o limón.

Da mesma maneira, para manter o sentido do gusto en bo estado, é preciso non abusar de picantes nin de alcol, non fumar, evitar comidas moi quentes (irritan as papilas linguales e a mucosa bucal) e cepillarse os dentes despois de cada comida.

Estudar o olfacto

En setembro de 2005, á mantenta do Congreso Nacional de Neurociencias, un grupo de científicos expúxose a posibilidade de crear unha organización para o estudo e colaboración científica en torno ao sistema olfativo: a Rede Olfativa Española (ROE). Esta asociación sen ánimo de lucro está formada por investigadores do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) e distintas universidades, hospitais e empresas españolas.

Entre os seus obxectivos destacan o achegamento de persoas e institucións interesadas na investigación deste tema para favorecer a colaboración científica, organizar actividades de formación e promocionar os últimos avances nesta disciplina.

VIVIR EN BRANCO E NEGRO

A acromatopsia, tamén coñecida como monocromatismo, é a inhabilidad de poder distinguir as cores, é dicir, os afectados ven só en branco e negro e, nalgúns casos, perciben as cores primarias (vermello, verde e azul). É un trastorno xenético, congénito (un defecto que ocorre durante a vida intrauterina) e estacionario (non progresivo) da visión que padecen moi poucas persoas de ambos os sexos. Segundo datos dispoñibles, estímase que afecta a unha de cada 30.000 persoas. Con todo, noutras rexións, como as illas da Micronesia, a taxa alcanza ata o 20% da poboación.

Nos afectados por acromatopsia, os conos, as células sensibles á luz que se atopan situadas na retina, non funcionan de maneira correcta. Por este motivo, non poden distinguir as cores, a súa agudeza visual é baixa e, a miúdo, teñen problemas en espazos con gran iluminación.

En 2003, Adam Montandon, experto en cibercámaras, en colaboración co artista acromatópsico Neil Harbisson, crearon o primeiro “eyeborg”, un aparello cibernético que permite percibir as cores. Unha cámara colocada na fronte e un programa informático converten as ondas electromagnéticas da luz en tons acústicos. Este invento utilizouse, sobre todo, en persoas cegas ou con alteracións visuais como acromatopsia ou daltonismo. En 2004, recibiu o premio “Innovation Award” (Submerge 2004), concedido á mellor innovación, e o primeiro premio europeo “Content Tools and Interface Design”.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións