Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Plantas con fins terapéuticos

Un de cada tres españois consome plantas medicinais de forma habitual

Img tejo himalaya Imaxe: eFloras.org

O consumo de plantas con fins terapéuticos segue sendo unha práctica que se resiste ao paso do tempo. Quizais podería parecer que o gran arsenal farmacolóxico do que dispomos, a súa eficacia e a súa fácil dispoñibilidade, deberían provocar unha diminución do consumo de plantas medicinais pero, ao parecer, sucede todo o contrario. Así o corroboran os resultados dun estudo efectuado polo Centro de investigación sobre Fitoterapia, un organismo dedicado ao estudo e divulgación desta opción terapéutica do que forman parte especialistas da Farmacia e o Medicamento de toda España.

Img tejo himalaya artImagen: eFloras.org

Os resultados, que se desprenden de 1.833 enquisas telefónicas, mostran que un de cada tres españois consome plantas medicinais de forma habitual. As mulleres son, con diferenza, as que máis confían nas propiedades terapéuticas das plantas, xa que de cada catro consumidores, tres son mulleres e, en especial, con estudos superiores. Ademais do sexo, a idade tamén inflúe. Os maiores de 51 anos son os que consomen plantas con maior frecuencia. O estudo tamén mostra que un de cada dez consumidores habituais faino por prescrición do seu médico ou o seu farmacéutico e un de cada catro recoñece que as utiliza por tradición familiar e da súa contorna.

Satisfacción do usuario

O estudo constata que as herboristerías son os lugares preferidos para efectuar as compras e que os seus clientes mostran maior fidelidade. As farmacias tamén son outro dos establecementos elixidos fronte a outros como parafarmacias, tendas de dietética e centros naturópatas, que resultan menos populares.

En canto á satisfacción respecto deste tipo de terapia, os autores apuntan que é evidente que é alto, dado o elevado número de adeptos. A gran maioría dos enquisados (un 87%), manifestou estar moi satisfeito ou bastante satisfeito. Os clientes das farmacias son os que mostran máis satisfacción, porque con frecuencia reciben axuda dun profesional para a elección do preparado idóneo. Neste sentido, o farmacéutico está capacitado para dar unha información adecuada xa que na súa formación académica inclúense materias relacionadas coa fitoterapia. Por outra banda, en España, os médicos son pouco afeccionados a recomendar terapias baseadas en plantas medicinais.

O 10% dos consumidores habituais de plantas medicinais fano por prescrición médica ou farmacéutica

Entre as persoas que non consomen plantas medicinais, a maioría non o fai porque di non necesitalas, aínda que unha pequena parte admite que só toma o que lle recomenda o seu médico. Outra razón é o descoñecemento dos seus efectos beneficiosos, sobre todo entre os mozos.

En perigo de extinción

Moitas especies de plantas medicinais poderían atoparse en perigo de extinción coa consecuente perda, non só de diversidade biolóxica, senón de tratamentos útiles efectuados con este tipo de plantas. Segundo información difundida pola organización Plantlife, unhas 15.000 das 50.000 especies medicinais dispoñibles na natureza están en perigo de extinción. Dentro das árbores que se atopan en risco está o tezo do Himalaya, utilizado para a produción do fármaco quimioterápico paclitaxel; a warburgia, do que se obtén un medicamento contra a malaria; e a cerdeira africana, cuxo extracto se usa para tratar problemas prostáticos.

Outras especies son “Nothapodytes foetida”, unha árbore do sur da India e Sri Lanka que se usa para producir fármacos útiles no tratamento do cancro; o arbusto “Saussurea lappa”, cuxa raíz se utiliza na India para preparar remedios para enfermidades da pel; e, por último, a “Fritillaria cirrhosa”, procedente de China, serve para o tratamento de afeccións respiratorias. Unha das principais causas do problema é a explotación comercial excesiva, xa que a miúdo a recolección efectúase de forma pouco sustentable e con escaso coidado. A destrución do hábitat, a contaminación e a competencia con especies invasivas son outras das responsables.

Conservar a natureza

A solución, tal e como asegura o autor do informe, Alan Hamilton, é proporcionar ás comunidades locais incentivos para protexer estas plantas. A organización ten claro que para defender a conservación das especies é importante traballar con cousas que interesen á poboación. Con estes proxectos preténdese mellorar a saúde, asegurar un ingreso económico e manter as tradicións culturais. O interese pola conservación das plantas medicinais pode axudar tamén a aumentar o interese xeral pola conservación da natureza.

Dous dos proxectos realizados con éxito da man desta organización foron a creación dunha reserva de plantas medicinais en China e un proxecto de tratamento de baixo custo da malaria en Uganda. Outras iniciativas, das moitas que se atopan en marcha, son: promover formas de recolección sustentables en Paquistán; habilitar puntos de demostración do cultivo de especies medicinais entre granxeiros do Nepal, e a promoción do cultivo destas plantas en Kenia.

BANCOS DE SEMENTES

Img ruta graveolens listadoImagen: Wikimedia
O Instituto de Biodiversidade da Universidade de Alacante, CIBIO, creou o primeiro banco de sementes de plantas medicinais e aromáticas en España, a fin de conservar as especies con máis cualidades e tamén aquelas que se atopen en perigo de extinción. O banco contén preto de 1.000 sementes dunhas 400 especies, que se conservan en cámaras a 20 graos baixo cero despois de ser sometidas a un proceso de extracción da humidade.

Entre as especies conservadas destacan “Artemisa arboleste”, (útil no tratamento contra parásitos intestinais), “Ruda graveolens”, que regula a menstruación, e “Dictamnus hispanicus”, con propiedades dixestivas e utilizado na elaboración de licores de herbas. O banco de sementes compleméntase con outro de tecidos vexetais e unha colección de plantas cultivadas. A institución tamén realiza intercambios con xardíns botánicos de Europa, EE.UU. e Australia, coa incorporación de sementes recibidas desde outras zonas para evitar a súa total desaparición.

Por outra banda, o CIBIO está a levar a cabo un traballo sobre o uso de plantas medicinais en cinco comunidades autónomas (Comunidade Valenciana, Cataluña, Aragón, Baleares e Murcia). No traballo, realizado mediante máis de 500 entrevistas no medio centenar de municipios, confírmase a persistencia do hábito da recolección de plantas para o uso propio. Tamén se alerta sobre o risco de desaparición dalgunhas especies polo consumo insustentable. Das preto de 500 especies medicinais utilizadas, concretamente, na zona de levante, ao redor de 200 son vendidas aínda en mercadillos tradicionais.

Así mesmo, observouse nos últimos anos un cambio de hábitos coa incorporación de plantas medicinais exóticas, sobre todo de orixe africana e americano, ou dos seus preparados fitofarmacéuticos. Tamén se engadiron á oferta plantas de orixe chinesa, cada vez máis presentes. Entre as plantas de uso común atópanse especies endémicas (propias da zona) como o cantueso, a pebrella ou a sarxa de Mariola. Os expertos tamén comprobaron a utilización de especies perigosas como o tezo ou a belladona, cuxa dosificación é moi precisa e non se debería realizar por persoas sen formación clínica.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións