Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Presbicia: a vista cansa

É consecuencia do proceso natural de envellecemento e afecta a todas as persoas
Por César Martín 11 de Novembro de 2005

A partir dos 40 anos, a inmensa maioría das persoas comeza a ter problemas paira ler ou enhebrar unha agulla coa mesma facilidade con que o facían outrora. Parece que as letras bailan e paira poder enfocalas correctamente a única solución é separarse da lectura. Estes son os síntomas da presbicia, un efecto -e non una enfermidade- da idade sobre o sistema ocular que, como o resto do organismo, perde potencia e elasticidade cos anos e afecta principalmente á visión próxima.

Afecta ao 100% da poboación a partir dos 50 anos

Os síntomas son inconfundibles e inevitables, posto que todas as persoas acabarán padecendo presbicia tarde ou cedo. Á marxe da profesión, entretemento (moitas horas diante do computador) ou carga xenética, o envellecemento afecta a todo o mundo. E de aí xorde, precisamente, a orixe desta disfunción ocular, máis coñecida como ‘vista cansa’. Esta, polo xeral, xorde e maniféstase a partir dos 40 anos en todos os individuos. Nun primeiro momento faio empeorando a visión de cerca do afectado, que comeza a notar dificultades á hora de ler ou de escribir, posto que os obxectos próximos aparecen desenfocados. Ese será un dos avisos da aparición desta condición, tamén coñecida como ‘síndrome dos brazos longos’, sobrenome que aparece pola necesidade que presentan ‘os présbitas’ de separar o que están a ler paira poder enfocalo da maneira adecuada.

Tal e como apuntan desde o Colexio Nacional de Ópticos Optometristas de España, a presbicia só se pode corrixir, pero non evitar a súa aparición.

A presbicia só se pode corrixir, pero non evitar a súa aparición

De feito, segundo as estimacións baralladas polo gremio óptico, a partir dos 50 anos toda a poboación está afectada por esta disfunción, baseada nun proceso de maduración dos órganos visuais. Co paso do tempo, os músculos do ser humano perden elasticidade e potencia. E os dos ollos non son una excepción.

Afecta ao 100% da poboación a partir dos 50 anos

Respecto diso, Juan Custa Monteagudo, óptico andaluz coñecido polo seu labor didáctico, explica que paira ver de cerca o ollo humano válese dun mecanismo coñecido como ‘acomodación’. Este pon en marcha ao músculo ciliar que incide sobre o cristalino até lograr que este varíe o seu espesor e, polo tanto, aumente a súa potencia e consiga que a imaxe dun punto próximo fórmese na retina podendo vela de forma nítida e adecuada. Con todo, o proceso de envellecemento natural é inevitable. Cando o individuo rolda e excede a corentena, o progresivo desgaste do seu organismo fará que o citado músculo ciliar perda una parte importante da súa condición inicial. Polas mesmas razóns, o cristalino deixará de ser una estrutura tan flexible como a de antes. O resultado de todo iso? Sinxelamente, que a capacidade de acomodación xa non será igual de efectiva que na mocidade e, con iso, os ollos perderán poder paira ver de cerca, xa que un ollo sen acomodar formará a imaxe detrás da retina e non nela, como sería preciso. Así, queda claro que a presbicia non é una patoloxía nin una enfermidade. Só é o efecto do paso do tempo.

O óptico Custa Monteagudo indica que o fallo de acomodación “é progresivo e non repentino e total”. O proceso iníciase, segundo as súas palabras, desde a infancia. O que ocorre é que se manifesta na madurez do individuo. A partir da súa aparición, a presbicia continuará ata que “exista una diferenza de aproximadamente tres dioptrías entre a gradación de lonxe e a de cerca”.

Síndrome dos ‘brazos longos’

Ese proceso déixase ver cunha sintomatología evidente. A xuízo do Colexio de Ópticos Optometristas, o afectado sente dificultades paira ver coa mesma calidade a como o facía antes. De feito, atópase na necesidade de separarse do que está a ler ou da tarefa que está a realizar paira poder ver o que le ou fai. Igualmente, os présbitas necesitan cada vez máis luz paira ‘enfrontarse’ aos seus libros, lecturas ou actividades cotiás en distancias curtas. En definitiva, esta disfunción fai imposibles de realizar traballos prolongados en visión próxima, emborrona imaxes, fatiga a vista, dificulta a detección de detalles pequenos e amontoa as letras na lectura. Todo iso implica esforzos visuais e obriga a cambios posturales entre os afectados.

En calquera caso, é preciso sinalar, e así o fai o gremio dos ópticos españois, que a presbicia non afecta con idéntica incidencia a todos. A súa aparición, que será segura, dependerá dunha serie de condicionantes como a gradación que necesite o individuo paira ver de lonxe, a súa actividade laboral, as súas afeccións no tempo de lecer ou a súa estatura, entre outros. Aparte, tamén contribuirá á súa aparición o sufrir ou sufrir enfermidades como diabetes ou anemia, ou o inxerir certos medicamentos, capaces de alterar o metabolismo do cristalino ou o rendemento do músculo ciliar, así como algúns ansiolíticos, colirios anticolinérgicos, antidepresivos, antipsicóticos, antiespasmódicos, antihistamínicos e diuréticos.

En leste mesmo sentido, a manifestación da presbicia tamén dependerá de que o ollo afectado sufra ademais outro tipo de disfuncións.

a manifestación da presbicia tamén dependerá de que o ollo afectado sufra ademais outro tipo de disfuncións

En principio, este proceso afectará por igual a miopes e hipermétropes, aínda que segundo os estudos, incidirá antes a estes últimos. De igual modo aparecerá antes naquelas persoas que padecen astigmatismos hipermétropes que noutras con astigmatismos miopes. Pero, en calquera caso, será cuestión de tempo a súa chegada, tanto nos casos citados, como no de individuos con ollos ‘sans’.

Require solucións ópticas

Os ópticos consultados aseguran que o tratamento ante a vista cansa é sinxelo e similar ao que require a hipermetropía, xa que en ambos os casos o ollo forma as imaxes detrás da retina, e non nela. Así, a solución pasa por utilizar unhas lentes -lentes ou lentes de contacto- que sexan capaces de facer converxer os raios de luz que entran no globo ocular.

En función das circunstancias de cada afectado existen varias opcións paira tratar a presbicia, aínda que a máis común é a utilización de lentes, que poden ser de diferentes tipos:

Monofocales. Son lentes graduadas especialmente paira ver de cerca. En principio, o seu uso é o adecuado paira realizar tarefas que requiran da utilización da visión próxima durante períodos de tempo prolongados. Con todo, teñen un inconveniente. Cando se levanta a vista da lectura, por exemplo, os ollos verán desenfocado o que se atope a distancias intermedias, circunstancia que, en ocasións, pode xerar situacións de vertixe. Sexa como for, nesta tipoloxía de lentes atópanse as tradicionais lentes de ‘media lúa’. Segundo Juan Custa, estas son as aconsellables paira os présbitas que non precisan gradación paira ver de lonxe, xa que permiten mirar persoas ou obxectos situados a distancias considerables sen ter que quitarllas.

Bifocales. Son unhas lentes que permiten ver de lonxe pola parte superior e de cerca mediante a parte inferior dos seus cristais con tan só inclinar lixeiramente a cabeza. Os seus hándicaps residen en que necesitan dun período de tempo de adaptación a estas lentes e que a visión intermedia non é totalmente clara. Isto obriga ao usuario a achegarse ao obxecto ou á persoa que desexa enfocar.

Progresivas. Son unhas lentes que facilitan una visión nítida a calquera distancia con só un leve movemento da cabeza. Segundo Costa Monteagudo, serían o instrumento ideal paira devolver aos ollos a unha situación similar á que existía antes da chegada da presbicia. Os ‘peros’ a estas lentes hai que buscalos na súa visión lateral, que non é a mellor, ou en que, polo xeral, son máis pesadas e caras que o resto de solucións. Ademais, a adaptación a estas lentes adoita ser máis complicada que no caso das lentes bifocales. En calquera caso, é a mellor solución paira as persoas que requiren ver ben a diferentes distancias.

Respecto das lentes de contacto e as solucións que achegan á presbicia, hainas que incorporan una óptica similar á que vai montada nas lentes progresivas, polo que a súa utilización facilitará una boa e correcta visión en planos próximos, medianos e afastados. Por outra banda, tamén poden permitir a utilización dunha técnica coñecida como ‘monovisión‘. Esta consiste en colocar una lente de contacto graduada paira ver ben de cerca nun só ollo, que sería o que se utilizaría paira a visión próxima e o outro quedaría paira distancias longas.