Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Prevención

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Previr as caídas

A prevención de caídas e as súas consecuencias converteuse nun dos obxectivos prioritarios das autoridades sanitarias de todo o mundo

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 13deAbrilde2008
Img dependencia Imaxe: Jessica Merz

Máis do 30% das persoas con máis de 65 anos sofren caídas e a porcentaxe sobe ao 50% ao superar os 80 anos. Previlas segue sendo un reto non solucionado para as autoridades sanitarias de todo o mundo. Un dos detonantes das caídas é a perda progresiva do equilibrio que acontece coa idade, un déficit que a fisioterapia pode contribuír a paliar, segundo expertos reunidos recentemente nunha xornada sobre caídas en Barcelona.

ImgImagen: Tracy

As caídas poden desembocar en importantes lesións e ter consecuencias fatais para quen as sofren, especialmente para as persoas da terceira idade. A miúdo fálase diso. Pero, está xustificado? Cal é a dimensión do problema? Os datos apuntan que tres de cada dez persoas maiores de 65 anos sofren caídas anualmente e ao superar os 80 anos, as cifras soben ata a metade. Estas poden ser o primeiro sinal dunha enfermidade que aínda non se detectou e, cando ocorren repetidas veces, conducen á deterioración funcional da persoa en idade avanzada.

Cifras e consecuencias

As persoas que sufriron unha caída teñen risco de caerse máis veces e as que teñen máis de tres caídas ao ano teñen un mal prognóstico: a terceira parte dos afectados precisa hospitalización, ingresa nunha residencia ou falece dentro do ano seguinte. A lista de problemas que xorden despois dun destes episodios non termina aí, posto que entre o 20% e o 30% das persoas afectadas presentan lesións que diminúen a súa mobilidade e independencia e teñen risco de falecemento prematuro.

Unha parte importante destas caídas están asociadas a fracturas de cadeira. En ocasións, a persoa cae debido a unha fractura que se produce antes e que conduce a unha caída e, outras veces, a fractura é secundaria ao esborralle.

O impacto que ten unha caída para as persoas afectadas non se limita ao plano físico xa que tamén acaban padecendo outras consecuencias: perden a confianza en si mesmos, restrinxen a súa actividade física para evitar caerse de novo e tenden ao illamento social. Este é o panorama epidemiolóxico que se debuxou na “Segunda Xornada de mobilidade, caídas e exercicio físico nas persoas maiores”, organizado polo Colexio de Fisioterapeutas de Cataluña, o Instituto do Envellecemento e a Escola Universitaria de Enfermaría e Fisioterapia Blanquerna, en Barcelona.

Corrixir factores de risco

Unha caída supón para a afectado perda de confianza, restrición da actividade física para evitar caerse de novo e illamento social

Segundo conta Belén Requena, fisioterapeuta da residencia Claror, de Barcelona, os factores de risco das caídas son múltiples. Entre estes figuran certos fármacos (como antidepresivos), problemas da marcha e o equilibrio, barreiras arquitectónicas (en rúa ou domicilio), osteoporose ou problemas de visión, entre outros. Así, evitando ou corrixindo estes factores de risco é posible evitar caídas, o que esixe identificalos moi ben para poder contrarrestalos adecuadamente.

Na contorna de persoas con risco alto colócanse contencións, como varandas en camas e baños, para minimizar o risco de caídas. Ademais, débese evitar chans esvaradíos, alfombras e calquera obstáculo co que se poida tropezar. Tamén hai que asegurarse de que utilicen un calzado cómodo e adecuado. Cando a orixe do problema é a visión, hai que acudir ao oftalmólogo; se está a tomar antidepresivos, debe acudir ao seu médico xa que, aínda que sexa imposible retiralos, quizais se poida axustar a dose ou cambiar a pauta; e para previr a osteoporose, é preciso seguir unha alimentación sa e tomar suplementos de calcio cando o médico o considere oportuno, lembrou Requena.

Ademais, esta fisioterapeuta engade que no caso de persoas sas que, a priori, non teñen risco de caídas e que practican actividade física de forma regular, é importante non perder este hábito porque mellora a flexibilidade e capacidade de reacción, o equilibrio e, con iso, prevense o risco de caídas e fracturas. Exercicio e alimentación sa son hábitos saudables, alicerces para envellecer saludablemente e evitar episodios como as caídas, segundo esta experta. Por máis que se tente previr, eliminar o risco de caídas totalmente é moi difícil, aínda que é posible palialo: «A fisioterapia é unha das intervencións que poden diminuílo», segundo Requena.

Tratar con fisioterapia

Un estudo do que é coautora Requena sinala os beneficios da fisioterapia. Valoráronse a 105 anciáns dunha residencia co chamado Test de Tinetti, que permite avaliar o equilibrio estático, cando a persoa está de pé e quieta, e o dinámico, ao andar.

Tras unha valoración inicial con este test, aplicouse aos residentes unha intervención de fisioterapia durante seis meses e, ao cabo do semestre, repetíuselles o exame. A intervención de fisioterapia variaba en función do estado dos pacientes que se dividiron en tres grupos: un primeiro grupo no que os residentes presentaban un grao de dependencia elevada; un segundo grupo, con dependencia moderada; e o terceiro, que tiñan unha dependencia baixa e, mesmo, algúns eran autónomos.

Os obxectivos da fisioterapia durante este período de tempo varían en cada un destes grupos. Nos pacientes con maior dependencia, búscase manter e mellorar o balance articular e muscular, traballar as transferencias (o paso da cama a sentar, por exemplo) para que colabore co coidador e recuperar o máximo de mobilidade. No segundo grupo, de semidependencia, o obxectivo é mellorar a marcha, a deambulación e a bipedestación. E no terceiro, dentro da marcha, mellorar todo o posible o equilibrio.

A FISIOTERAPIA

ImgImagen: viajar24h
A fisioterapia, aínda que aínda non se puido validar ao 100%, parece ser eficaz para manter ou mellorar o equilibrio. Os resultados da investigación feita en 105 residentes así o demostran. Ao avalialos co Test de Tinetti, tras seis meses de aplicación da intervención de fisioterapia, constatouse que o 50,7% de pacientes melloraron, o 22,5% mantivéronse e o 26,7% de residentes empeoraron. Mellorar o Test de Tinetti significa mellorar a marcha e o equilibrio e, por tanto, diminuír o risco de caídas.

En canto ao empeoramento de parte dos residentes, Belén Requena, fisioterapeuta, comenta que é normal e atribuíble ao inevitable proceso de envellecemento, pero non á intervención de fisioterapia. Lograr manter a esta poboación -que en residencias supera os 70 anos- xa debe considerarse un éxito, a xuízo da experta. Na súa opinión, en diante, novos estudos irán precisando e permitirán validar cal é o papel da fisioterapia nos maiores con risco de caídas.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións