Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Que é a síndrome da cabana?

O regreso á normalidade non é igual de fácil para todas as persoas: algunhas teñen medo a saír de casa pola posibilidade de contraer a enfermidade

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 21deMaiode2020
sindrome cabana miedo salir casa Imaxe: Mabel Amber

O regreso á normalidade trae consigo novos desafíos. Ademais de seguir as normas de prevención xeral —por exemplo, nos espazos públicos ou o transporte colectivo— e da precaución individual coa hixiene de mans, o uso de máscaras ou a distancia interpersoal, hai unha terceira cuestión á que debemos facer fronte: o temor a saír de casa pola posibilidade de sufrir un contaxio por coronavirus. Hoxe en día, tras máis de dous meses en estado de alarma, non son poucas as persoas que temen saír á rúa. En diversos espazos fálase da síndrome da cabana para referirse a estes casos, pero existe tal síndrome? É normal sentir medo? Que se pode facer para remedialo? Conversamos cunha experta para despexar estas dúbidas.

Síndrome da cabana e coronavirus

A famosa síndrome da cabana non existe. A diferenza doutros —como o de Asperger, o de Tourette ou o da tensión postraumática— non está tipificado como tal, nin recoñecido pola Asociación Americana de Psicoloxía (APA). Con todo, nestes días a expresión empezou a gañar protagonismo nas noticias, nas mensaxes de WhatsApp e nas conversacións cotiás. Utilizámola para falar do medo a saír de casa en tempos de coronavirus, un temor que é moi real e que está ligado ao risco de contaxio. Segundo un estudo recente da Universidade Europea, 7 de cada 10 persoas teme contraer a enfermidade.

Por que a síndrome da cabana non se considera como tal? Porque “non está claro a súa orixe nin hai estudos suficientes que o avalen”, apunta a psicóloga María Martín de Pozuelo, coordinadora do centro de Terapia Estratéxica en España. Na súa opinión, trátase máis ben dunha expresión para referirse ao medo a saír de casa; un temor ante o que cada persoa pode reaccionar de maneiras moi diversas. Do mesmo xeito que o confinamento prolongado afectounos de distintas maneiras (xerounos, por exemplo, desasosego, tristeza, impaciencia, nerviosismo, problemas de insomnio ou sensación de soidade), a volta á vida normal tamén nos toca dunha forma diferente. E isto sucede mesmo cando a emoción de base é a mesma. 

O medo, a emoción dominante

“Queda en casa” foi, e aínda é, a lema principal para facer fronte a esta pandemia. Ao comezo da crise sanitaria, moitas persoas viviron o confinamento como unha perda repentina de liberdade. No entanto, co avance das semanas, nos habemos ido adoitando ao peche: o fogar transformouse en acubillo, en espazo protexido e en sinónimo de seguridade. Pasamos da casa como prisión á casa como refuxio… xusto cando as cousas volven cambiar. Agora encamiñámonos a unha certa normalidade na que xa é posible saír a pasear, atoparse cos amigos e facer algo de vida ao aire libre, pero non todo o mundo leva igual de ben saír do espazo seguro.

O medo é a emoción dominante. “Unha pandemia é algo inminente, incerto, que escapa ao noso control e que xera impotencia. Cando nos enfrontamos a algo destas características, a emoción máis usual é o medo”, detalla Martín de Pozuelo. Agora ben, como apunta a psicóloga, isto non ten por que ser algo negativo: “Ter medo é natural; é unha emoción que contribúe á nosa supervivencia, que nos protexe”. O problema xorde cando superamos certo limiar e ese temor vólvese incapacitante.

E é que o medo pode ser funcional ou disfuncional. No primeiro caso lévanos, por exemplo, a tomar certas medidas de precaución, a protexernos. No segundo caso, en cambio, pode conducirnos á limpeza compulsiva, a desenvolver actitudes obsesivas (como buscar permanentemente información sobre o coronavirus ou falar só diso)/diso) e, tamén, a non querer saír de casa por temor ao contaxio. “Á súa vez, o medo pode ser a contaxiarse uno mesmo ou a contaxiar aos outros, co que as reaccións tamén son distintas”, engade María Martín de Pozuelo.

Medo a saír de casa: que facer

miedo salir sindrome cabana

Imaxe: Unsplash

As recomendacións que nos chegan por diversas canles van desde obrigarse a saír ata recuperar vellas rutinas ou apoiarse no exercicio físico. Con todo, a especialista non é moi partidaria das receitas universais. “Non é o mesmo este medo nos nenos que nos adultos. E tampouco é igual entre persoas da mesma idade. O temor depende do que vivise cada un“, indica Martín de Pozuelo, e subliña que é preciso ter en conta se alguén da nosa contorna enfermou ou faleceu, se coñecemos casos graves, se formamos parte da poboación de risco ou se convivimos con persoas que saíron a traballar durante as semanas máis críticas. “A percepción da realidade cambia segundo as experiencias individuais. No caso dos médicos, por exemplo, a emoción que máis predomina é a rabia, o enojo con quen saen sen protección ou non respectan as medidas de seguridade, e isto sucede porque estiveron expostos a situacións moi extremas”, comenta a experta que, nestes meses, uniuse a un proxecto de asistencia psicolóxica gratuíta dirixido ao persoal sanitario.

Entón, que podemos facer? O primeiro, “ter presente que toda emoción é adaptativa” e que, por tanto “é posible levala a esa funcionalidade”. Para iso, Martín de Pozuelo suxire “dedicar un tempo cada día a afrontar ese medo, en lugar de evitalo, para superalo e convertelo en coraxe. Ao medo hai que usalo como un recurso e non como un límite“, expón.

Neste sentido, é importante darlle un lugar, recoñecer que existe, analizar de onde nace e tentar afrontalo. Empezar a saír aos poucos —por exemplo, a tirar o lixo, ata a esquina, a dar unha volta á mazá— pode ser un bo punto de partida. O mesmo que procurarse aquelas medidas que nos dean seguridade: como o uso da máscara, o xel hidroalcohólico e seguir un protocolo de hixiene ao volver a casa. E, moi importante, evitar a procura constante de información sobre o virus ou estar todo o tempo falando sobre iso. A sobreexposición informativa non axuda.

Se estas pequenas estratexias non son suficientes, María Martín de Pozuelo recomenda consultar cun profesional. “Nestas semanas falouse moito de ansiedade, pero realmente o que predomina é a angustia. Para algunhas persoas, a sensación de derrota é moi grande. E isto, cando se mantén no tempo, pode conducirnos a unha depresión”, advirte. Respecto diso, cabe lembrar que o Ministerio de Sanidade e o Consello Xeral de Psicólogos activaron uns teléfonos de apoio para a poboación afectada:

  • 91 700 79 88 para a poboación en xeral con dificultades derivadas do estado de alerta.
  • 91 700 79 89 para familiares de persoas enfermas ou falecidas como consecuencia do coronavirus.
  • O 91 700 79 90 para profesionais con intervención directa na xestión da pandemia como sanitarios, Forzas e Corpos de Seguridade do Estado ou Policía Local, entre outros.

Ademais, en canto ao persoal sanitario, o Ministerio de Sanidade, a Fundación Bancaria A Caixa e a Fundación Galatea puxeron en marcha un servizo de apoio psicolóxico ao cal poden acceder a través do teléfono gratuíto 900 670 777, todos os  días da semana, entre as 9:00 e as 22:00 horas.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións