Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Recuperarse dun ictus: as novas tecnoloxías como principais aliadas

A robótica e a realidade virtual melloran o tratamento de rehabilitación, determinante para recobrar a funcionalidade e a mobilidade tras sufrir un accidente cerebrovascular

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 19deXaneirode2011

Os ictus ou accidentes cerebrovasculares causan, nunha alta porcentaxe de casos, problemas para mover brazos e pernas ou outra parte do corpo. Os programas de rehabilitación son a clave para recuperarse destas secuelas. Na actualidade, ampliáronse e mellorado grazas ás novas tecnoloxías. Ademais, a conexión a redes sociais ou a creación de grupos de axuda mutua, conducidos por pacientes expertos e coa colaboración de profesionais, permitiron mellorar bastante o apoio a esta figura tan imprescindible: os coidadores.

A rehabilitación é unha parte fundamental do proceso de recuperación tras un ictus. Considérase que, na fase primeira despois dun destes episodios, o 85% dos pacientes sofren alteracións do movemento dun brazo, unha perna ou hemiplejia (a metade lateral do corpo queda paralizada). Destes, ao tres meses, a metade tardan en camiñar e en utilizar a extremidade superior. Nesta situación, a rehabilitación é a chave terapéutica para recobrar a funcionalidade e a mobilidade.

“Cada paciente é distinto. Pero o máis importante é que os programas de rehabilitación están limitados no tempo e que, durante os primeiros meses, participan un grupo de profesionais coordinados polo médico rehabilitador, que actúan segundo os déficits que manifesten os pacientes”, informa Esther Duarte, xefa de sección do Servizo de Medicamento Físico e Rehabilitación do Hospital do Mar, de Barcelona.

Estes programas, que son básicos, precoces e imprescindibles, inícianse durante as 24 horas que seguen ao padecimiento dun ictus. Comprenden a participación de profesionais que traballan con técnicas clásicas como a fisioterapia, se o paciente sofre unha alteración da marcha e do equilibrio; terapia ocupacional, se padece problemas para realizar tarefas básicas da vida cotiá, como lavarse ou vestirse; logopedia, cando ten problemas de linguaxe; neuropsicología, se resultaron afectadas as funcións cognitivas e emocionais; así como o traballo social e a enfermaría.

Xunto cos profesionais, os pacientes e os coidadores son pezas fundamentais en todo o proceso de rehabilitación

As necesidades de rehabilitación dos pacientes son moi variables. Tras pasar polo servizo de neurología, onde se lles atende da fase aguda do ictus, recibir o alta hospitalaria e regresar aos seus domicilios, unha parte deles non necesitarán máis rehabilitación, aínda que esta non é unha situación xeneralizada. Poida que outros a precisen e benefíciense dun programa ambulatorio, que lles obrigue a desprazarse de casa ao hospital e viceversa. Outro subgrupo de afectados , con menor potencial para recuperarse, requirirán ingresar nun centro sociosanitario ou nunha unidade de rehabilitación para empezar un programa destas características, aclara Duarte.

Análise da marcha e a deglución

Nos últimos anos, empregáronse técnicas para estudar a marcha e o equilibrio, así como a capacidade de deglutir dos afectados. A análise da marcha é un sistema que se utiliza para cuantificar a velocidade ao camiñar, a simetría do paso, o equilibrio, o centro de gravidade dinámica e as presións plantares (coa colocación duns persoais dentro dos zapatos que están provistas duns sensores que permiten rexistrar como se apoia o pé durante a marcha).

En ocasións, tamén se realiza unha análise electromiográfico dinámico, un rexistro da actividade eléctrica do músculo que achega información cuantitativa e obxectiva acerca destes parámetros. Para iso, sitúase aos pacientes quietos, de pé, e convídaselles a camiñar. Un computador recolle os datos que serven aos profesionais para saber como é a marcha do paciente e como responde aos distintos tratamentos que recibe.

Os trastornos da deglución avalíanse mediante unhas probas obxectivas que se realizan cunha técnica denominada videofluoroscopia. Consisten nunha análise radiológico de como o paciente deglute diferentes cantidades de alimentos, preparados de distintas viscosidades (consistencias líquida cun contraste, unha especie de pudding e máis sólida) e cantidades para comprobar se o paciente ten unha deglución segura ou hai risco de broncoaspiración.

Os resultados que se obteñen desta proba, que se practica no hospital, serven aos profesionais médicos para indicar unha dieta segura para o paciente que sufriu un ictus e decidir se se lle pode retirar a sonda nasogástrica que se coloca despois de sufrir un accidente cerebrovascular.

Robótica e realidade virtual

Outras novidades que xurdiron nos últimos anos, respecto das novas tecnoloxías para o tratamento das secuelas do ictus, proveñen do campo da robótica e a realidade virtual. Este último avance é froito dun programa de investigación levado a cabo conxuntamente polo Parc de Salut Mar, o Hospital da Vall d’Hebrón e o laboratorio SPECS (Sistema Perceptivo Sintético, Emotivo e Cognitivo, adscrito á Universitat Pompeu Fabra, de Barcelona).

Os sistemas de realidade virtual, coñecidos como “Rehabilitation Gaming System”, reproducen contornas reais ou artificiais simulados por computador que captan movementos do propio paciente en determinadas situacións virtuais. Desta forma, pódenselle realizar tratamentos máis intensivos para lograr a rehabilitación dos déficits da extremidade superior. “Desenvolvemos e incorporamos distintos videoxogos para adaptalos ás particularidades de cada persoa: a un paciente maior adáptaselle o xogo para que teña que recoller froitas nun mercado e a un mozo prepáranselle carreiras de motos para que realice traballos de rapidez, atención, destreza e control motor”, afirma Duarte.

PACIENTE, COIDADOR E GRUPOS DE AXUDA

Xunto cos profesionais que participan nos programas de rehabilitación e as novas tecnoloxías, os pacientes e os coidadores son pezas fundamentais en todo o proceso, cuxa finalidade é conseguir a máxima reintegración na contorna familiar, laboral e social dos afectados por un ictus. “O coidador ten un rol moi importante nel e hai que facerlle partícipe desde as fases iniciais despois dun ictus, mediante a formación e cun gran soporte”, expón Esther Duarte. As novas tecnoloxías permiten a conexión a redes sociais e a creación de grupos de axuda mutua (GAM), nos que participan os afectados en primeira persoa ou a través dun familiar ou coidador e que están conducidos por pacientes expertos. A través deles e coa axuda de profesionais, pódese contribuír a mellorar de maneira notable o apoio aos coidadores.

Pero en que deben formarse? Na fase inicial, deben aprender a mellorar a discapacidade dos pacientes para ensinarlles a adaptarse aos seus déficits e que estes gañen a maior autonomía posible, en lugar de realizar por eles tarefas da vida cotiá, como ducharlles ou levantarlles da cama. Ambas son actividades que os pacientes deben aprender a executar por si sós, a pesar das súas discapacidades físicas.

“En ocasións, o coidador sobreprotege ao paciente, polo que, se non lle esixe, terá un menor rendemento funcional e poderá facer menos cousas. Propomos que o coidador, no canto diso, axúdelle a aprender a lavarse e vestirse por si só”, explica Duarte. A formación do coidador é fundamental pola carga física e emocional que leva a súa tarefa. Non sempre están preparados para asumila e ademais, a miúdo, son pacientes con problemas físicos e de idade avanzada. De aí a importancia de apoiarlles a través dos GAM, hoxe favorecidos polas novas tecnoloxías.

No caso dos pacientes, os GAM están coordinados por pacientes expertos e cumpren o obxectivo de contribuír á súa reintegración social e lúdica. “Son un instrumento de comunicación entre eles, onde se aproveita a súa experiencia e que permite prestarlles máis soporte”, afirma Duarte. Funcionan de forma tan eficaz como os grupos presenciais e aforran aos pacientes desprazamentos aos centros hospitalarios para participar nestas sesións entre iguais.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións