Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Psicoloxía e saúde mental

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Resiliencia, a capacidade de superar as adversidades

A resiliencia non está reservada para persoas extraordinarias, senón que é unha resposta natural e frecuente en todo ser humano

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 05 de Marzo de 2014

A resiliencia, a capacidade de asumir situacións límite ou de sobreporse a experiencias de dor emocional, é unha característica de todas as persoas en maior ou menor grao. Hai quen, a pesar de vivir circunstancias moi adversas, non só non sofren traumas psicolóxicos, senón que ademais saen reforzados. Pero, todo o mundo ten esa capacidade? A resiliencia, faise ou se nace? Pódese aumentar? Neste artigo dáse resposta a estas cuestións.

Imaxe: Pedro Ribeiro Simões

A resiliencia é un proceso polo cal as persoas teñen a habilidade de adaptarse a situacións traumáticas, a traxedias; en definitiva, a sobreporse á adversidade e a ser capaces de seguir adiante, mesmo, transformados. A investigación científica ha posto de manifesto que a resiliencia é común a todas as persoas, en maior ou menor grao. Así o demostran sucesos acaecidos na historia da humanidade, como relatou no seu momento Viktor Emil Frankl, neurólogo e psiquiatra austriaco que sobreviviu nos campos de concentración de Auschwitz e Dachau, ao describir nos seus ensaios como nas condicións máis extremas o ser humano atopa unha razón para vivir.

Nácese con resiliencia?

Esta “capacidade humana de asumir con flexibilidade situacións límite, sobreporse á dor emocional que producen e seguir proxectándose no futuro, a pesar dos acontecementos desestabilizadores ou condicións de vida difíciles, é innata á persoa“, segundo Lecina Fernández, psicóloga clínica. É dicir, todo o mundo ten a capacidade de resistir o golpe, sobreporse e seguir adiante.

A resiliencia non é unha característica especial para unha minoría, nin tampouco está reservada para persoas extraordinarias
Pero, con esta capacidade, nácese ou se fai? Para esta experta, aínda que nalgunhas persoas está máis acusada que noutras, “todos contamos coa capacidade de sobrepornos. A resiliencia non é unha característica especial para unha minoría, nin tampouco está reservada para persoas extraordinarias, senón que é unha resposta natural, normal e frecuente no ser humano. Forma parte de nós, parte da nosa esencia, do noso obxectivo e fin máis primario: a supervivencia, sobrevivir, seguir sendo quen somos”.

Pero non só de resiliencia está feito o ser humano. A resiliencia está asociada a unhas características como o autoconocimiento, a autoestima, a independencia, a capacidade para relacionarse, a iniciativa, o bo humor e a creatividade, entre outras, e todas elas forman parte, en maior ou menor intensidade, das persoas que se transforman co transcorrer da vida. Con todo, é posible adestralas e melloralas. Por tanto “podemos afirmar que a resiliencia nace, faise e pódese aprender“, aclara Fernández.

Estratexias para aumentar a capacidade de resiliencia

Como ou que se pode facer para aumentar a capacidade de sobreporse a períodos de dor emocional e situacións adversas? Fernández precisa que hai que ter en conta que contar con esta fortaleza non significa que se sexa invulnerable ou que non afecte un acontecemento sufrido. “A persoa, despois de pasar por unha experiencia traumática, sofre un cambio que influirá no seu modo de pensar e de actuar“, expón.

Os autores que investigaron a resiliencia defenden que a experiencia traumática pode xerar tres tipos de cambio: en relación a un mesmo, nas relacións interpersoais e na propia espiritualidade e filosofía de vida. E ser consciente diso axuda a aumentar a capacidade de sobreporse á adversidade. “Teriamos que reflexionar no sucedido e nos cambios vividos e, desde aí, descubrir os pensamentos e emocións que nos axuden a crecer”, segundo a especialista. Ás veces, unha persoa pode descubrir soa; noutras ocasións, necesitará a axuda da súa contorna ou dun psicólogo para que dirixa o camiño cara a ese coñecemento persoal.

A personalidade resistente

Na década do setenta, xurdiu o concepto de personalidade resistente da man do Dr. Salvatore R. Maddi (profesor de Psicoloxía e comportamento social da Universidade de Harvard, EE.UU.) e a Dra. Suzanne Kobasa (investigadora de Universidade da Cidade de New York, EE.UU.). Este termo provén da teoría existencial da personalidade, e dela extráense dúas ideas craves relacionadas coa resiliencia: que a persoa, que non é só un portador de trazos internos e estáticos, constrúe a súa personalidade a través das súas accións, e que a vida é un inevitable cambio asociado a situacións de tensións.

Desde este enfoque, ademais, pódense distinguir tres conceptos asociados á resiliencia: o compromiso (cualidade de crer no valor dun mesmo e das súas accións), o control (a maneira de pensar e de actuar ante situacións, relacionado co control dun mesmo e coa súa responsabilidade) e o reto (a crenza de que o cambio é inherente á vida; esta cualidade proporciona unha flexibilidade cognitiva que axuda á superación).

Silvia Elvira, atleta paralímpica


Imaxe: Silvia Elvira

Silvia Elvira é a primeira española que competirá en Paracanoe K1, unha nova modalidade de piragüismo para padeeiros con discapacidade , incluída por primeira vez nos Xogos Paralímpicos de 2016. Segundo conta Silvia, aos 18 anos foi diagnosticada de cancro na perna esquerda. Despois de 10 anos de loita contra a enfermidade, recidivas e intervencións, o cancro rouboulle aquilo que lle apaixonaba: o montañismo e as carreiras de orientación. Cando aos 28 amputáronlle a perna, produciuse un cambio radical en toda a súa vida. Con todo, “o deporte, concretamente o piragüismo, axudoume a superar barreiras persoais, físicas e psicolóxicas” explica no seu blogue, silviaparalimpica.com, que está patrocinado por Accord.

Silvia cre que “todos os seres vivos estamos programados para sobrevivir. Cando diagnostícanche un cancro que pode pór en perigo a túa vida, actívase esa supervivencia sacando unha enteireza e unha fortaleza ata entón descoñecida por un mesmo, porque é a única maneira de saír adiante. Despois convives co medo que che mantén alerta ante calquera indicio que xurda outra vez; forma parte desa supervivencia programada”. Para esta deportista, as claves para superar a perda dunha perna foron recuperar a autonomía e a autoestima o máis pronto posible, adaptarse ás limitacións e aceptar o seu novo esquema corporal“.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións