Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Resonancia magnética

Una proba inocua, moi útil, e nalgúns casos imprescindible paira detectar enfermidades
Por Tatiana Escárraga 20 de Decembro de 2005

A resonancia magnética é un avanzado método de obtención de imaxes do corpo humano. Fronte a outras técnicas de radiodiagnóstico, permite distinguir con bastante claridade todos os tecidos (graxa, músculos, tendóns, ligamentos, vísceras e distintas estruturas), ademais dos ósos. Inicialmente prescribíase paira explorar o sistema muscoloesquelético e nervioso, aínda que o seu uso esténdese cada vez máis a outras áreas como o estudo do corazón, o abdome, o tórax ou o sistema vascular. Os expertos aseguran que se trata dunha proba inocua cuxo principal inconveniente adoita ser a sensación de claustrofobia que produce estar no interior dunha especie de túnel.

Un exame útil

A Resonancia Magnética (RM) é basicamente un método que permite obter imaxes tomográficas de calquera plano do espazo e de calquera parte do corpo. Os hospitais necesitan por polo menos tres habitacións paira instalar a área de resonancia. O equipo consta dunha especie de cubo cun túnel e una mesa que debe estar nunha sala illada e blindada, pois o imán que leva incorporado é moi potente e podería atraer os obxectos metálicos próximos. Ademais, a resonancia magnética utiliza ondas de radio que poderían recibir algunha interferencia do exterior.

Un exame útil

Na segunda sala, segundo explica o doutor Francisco Javier Lafuente Martínez, Xefe de Servizo de Radiodiagnóstico do Hospital Gregorio Marañón, hai una consola e uns monitores paira controlar o exame. O equipo humano adoita estar integrado por un técnico, una enfermeira e un médico.

Xullo Dávila, Xefe de Servizo de Radioloxía do Hospital de Móstoles, sinala que cando a un paciente prescríbeselle una RM debe saber que se trata dunha proba “inocua, moi útil e nalgúns casos imprescindible”. No que respecta á preparación previa do paciente, as doutoras Antonia Arjonilla López e Elena Fontoira Moyer, médicos adxuntos do Servizo de Radioloxía da Fundación Jiménez Díaz, aseguran que na maioría dos estudos de RM non é necesaria ningunha preparación. Só nos casos nos que hai que fornecer vía intravenosa una sustancia especial paira apreciar mellor os tecidos, recoméndase un xaxún de seis horas previo á exploración.

A sustancia á que se refiren estas dúas especialistas non é máis que o denominado contraste, un compoñente químico -o máis común dos cales é o gadolinio-, que, como explica o doutor Dávila, utilízase paira realzar as estruturas que son máis difíciles de ver na resonancia magnética. En ocasións esta sustancia pode provocar náuseas, pero o principal inconveniente ao momento de practicarse una RM é a sensación de claustrofobia.

Medidas contra a claustrofobia

A angustia que pode producir o permanecer varios minutos en repouso absoluto nunha especie de túnel é, segundo o doutor José Marcos e Carballos, responsable de Radiodiagnóstico da Clínica A Luz de Madrid, “un problema de mentalización”. Este especialista viu casos de persoas aos que a claustrofobia impídelles someterse á proba con tranquilidade. Ante situacións como esta, os médicos recorren en ocasións á música paira sosegar aos pacientes ou simplemente convéncenlles da importancia da proba. Si o enfermo non o soporta suspéndese a exploración ou se lle aconsella que a leve a cabo nun equipo denominado aberto cuxo imán está dividido en tres anacos, o que evita a sensación de peche. “O paciente pódese chegar a sentir un pouco máis tranquilo, pero os resultados non son os mesmos”, afirma o doutor Dávila. Outra queixa frecuente é o ruído que fai a máquina, aínda que este inconveniente é máis fácil de soportar. Un factor que axuda é que se permite a entrada ao recinto de acompañantes durante o exame e que en ocasións, si o paciente pídeo, pódeselle sedar.

Consentimento escrito

Antes de levar a cabo a RM os pacientes deben asinar un consentimento escrito. Todos os especialistas consultados paira esta reportaxe coinciden en que se trata dun protocolo ineludible e de estrito cumprimento. “Trátase dunha folla informativa onde se detallan brevemente as características técnicas, as recomendacións e as contraindicaciones relativas e absolutas da resonancia magnética”, din as doutoras Arjonilla e Fontoira. “Este documento serve como información e protección paira o paciente”, engade o doutor Lafuente.

A duración dunha exploración a través de resonancia magnética pode oscilar entre 20 e 60 minutos.

A duración dunha exploración a través de resonancia magnética pode oscilar entre 20 e 60 minutos

Polo xeral sácase un bo número de imaxes que o médico analiza, selecciona, imprime ou garda nun CD Rom. Tamén se poden imprimir en plástico ou en papel paira enviar o informe correspondente ao especialista que prescribiu a proba. Normalmente os radiólogos especialízanse en áreas, o que permite alcanzar una máxima preparación científica que facilita e axiliza o diagnóstico.

Pacientes incapacitados

A resonancia magnética está contraindicada nos pacientes que levan marcapasos ou os que teñen implantes cocleares (dispositivos paira recuperar a audición) ou ben con clips de aneurismas cerebrais. En canto ás persoas que levan próteses ou outro tipo de obxectos metálicos como balas ou perdigones valórase cada caso de forma individual, segundo as especialistas da Fundación Jiménez Díaz. O doutor Lafuente asegura que durante os primeiros meses de embarazo esta proba non adoita levar a cabo por precaución. Descoñécense os efectos sobre a gestante e a criatura, así que só se pode practicar una RM a unha embarazada a partir do sexto mes.

Os doutores Marcos e Carballos e Dávila coinciden en que o futuro da Resonancia Magnética apenas se empeza a escribir. Fronte á Tomografía Computarizada (TC), una proba tamén moi utilizada, Marcos e Carballos sinala que a diferenza principal está nas fontes que ambas utilizan. A RM sérvese dun potente imán externo e radiofrecuencia, mentres que a TC utiliza como enerxía os raios X. “O mellor da RM é que nos fixo gañar as partes brandas. Agora podemos ver máis aló do que viamos con outras técnicas”, afirma Marcos e Carballos.

Segundo Dávila, o seguinte paso serán os estudos funcionais, é dicir, a utilización da RM paira coñecer en que áreas do cerebro residen a memoria ou os procesos neuronais. Esta proba, engade o doutor Dávila, está a ter una “enorme aplicación” no estudo da mama. O patrón estándar segue sendo practicar una mamografía, pero na mama nova con tumores en varias áreas ten una gran importancia paira despexar as dúbidas diagnósticas que xorden despois de una mamografía.

Podería dicirse que é incalculable o número de RM que se fan ao ano nos hospitais públicos e centros privados españois. Tan só no Hospital de Móstoles, una localidade ao sur de Madrid, realízanse unhas 6.000 exploracións anuais. Actualmente, di o médico Lafuente, neste país existen equipos de medio e alto campo magnético. A primeira resonancia magnética practicouse, sinala Lafuente, na clínica Ruber na década do setenta. Ao principio o procedemento era moi lento e había que permanecer moitísimo tempo dentro do aparello que efectúa a exploración. Na sanidade privada esta proba diagnóstica pode custar entre 300 e 1.000 euros, dependendo do tipo de estudo e da complexidade da exploración.