Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Saúde e psicoloxía > Atención sanitaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Salvador Casado, médico de familia do Centro de Saúde Collado Villalba, de Madrid, e experto en “social media”

Proporcionar información de calidade diminúe a angustia dun paciente preocupado e do seu coidador

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 13 de Novembro de 2012

A angustia que xera unha enfermidade importante, sexa crónica ou aguda, leva a moitas persoas a asomarse a Internet e navegar en busca de información sobre o seu problema. Con todo, a Rede parece hoxe en día un caixón de xastre onde se envorcan todo tipo de contidos, sen que os motores de procura do principal buscador, Google, sexan capaces de discriminar entre a información de saúde de calidade e a que non a ten. Por esta razón, os profesionais sanitarios deberían aprender a utilizar os “social media”, é dicir, as redes sociais e os blogues, entre outras ferramentas, para informar e comunicarse cos seus pacientes. Esta nova forma de comunicación pode axudar aos médicos e outros profesionais sanitarios a relacionarse cos seus pacientes máis aló da consulta presencial, limitada pola escaseza de tempo. Grazas a elas, os profesionais poden prescribir un blogue con información médica de calidade, no canto de estender un folleto con consellos de saúde, que se pode extraviar. Ademais, as redes sociais permiten tender pontes entre os profesionais e pacientes e tamén entre os propios profesionais, explica nesta entrevista Salvador Casado, médico de familia do Centro de Saúde Collado Villalba, de Madrid, recoñecido blogero (www.doctorcasado.com) e experto en “social media”, un dos conferenciantes na recente xornada “O Día D”, organizada pola farmacéutica portuguesa BIAL, en Madrid.

O concepto “social media”, a que se refire?

Debemos entender este concepto de forma ampla. Os “social media” son ferramentas cuxo transfondo é converter Internet nunha rede social, o que implica unha nova filosofía e un novo concepto de comunicación, que axuda a relacionarse dunha forma nova, máis horizontal e inmediata. Empézanse a dar os primeiros pasos a partir dun blogue, co que se xeran conversacións, e, ao dar o salto ás redes sociais, estas prodúcense a máis velocidade.

Cando empezou a aplicación dos “social media” na área de saúde?

“Os profesionais sanitarios deben ser, cada vez máis, xestores da información en saúde”De maneira clara, fai tres anos. Empezaron no I Congreso da Blogosfera Sanitaria, en Madrid, no que nos puxemos en contacto blogueros e profesionais interesados. A partir de aí, compartimos as nosas experiencias, xurdiron proxectos colaborativos, sinerxías e comezamos a utilizalo na atención primaria.

En que situación está a comunicación dixital en saúde?

Aínda están a empezar. Aínda hai médicos e profesionais moi remisos ao cambio. Os médicos debemos estudar durante moitos anos. Fixémolo en formato papel e dar o salto ao dixital cústanos moito máis. Este paso xera resistencia entre a comunidade médica porque implica ter unha exposición pública que supón máis risco persoal.

Cales son as súas principais aplicacións na área da saúde?

“Os médicos tentamos prescribir links e vídeos con consellos de saúde”Eu diría que hai dous grandes tipos de aplicacións. Dun lado, para a relación entre os propios profesionais, aos que ata agora lles custou comunicarse entre si: os cardiólogos non falaban cos endocrinos nin cos médicos de familia, nin estes con outros especialistas. A comunicación estaba moi atomizada. O primeiro elo foi Twitter que, por primeira vez, permitiu tender pontes entre os profesionais (especialistas, enfermeiros, etc.) e impulsar proxectos colaborativos. E, doutro lado, para o usuario son vitais, pois tamén posibilitaron a creación de pontes. Así, na miña consulta, recomendo aos pacientes o meu blogue e, mesmo, prescríboo.

Isto permitirá que os pacientes accedan a blogues médicos de calidade?

Si, xa hai blogues médicos de calidade. Na consulta non se dispón de demasiado tempo: eu teño 2.200 pacientes asignados, un das cotas máis grandes, e visito de 40 a 45 a diario. Estas cifras obrigan a ir rápido. Os consellos que dou non son suficientes, porque non me podo estender. Isto explica que, para máis consellos de saúde, os médicos utilizasen toda a vida o papel, que ten o inconveniente de que pode acabar na papeleira, se é que non se perde. En cambio, agora, téntanse prescribir links e vídeos con consellos de saúde, que se poden ver, que quedan gravados no cerebro de forma máis potente que o escrito e son máis accesibles. Todo o que sexan fotos ou vídeos chega máis facilmente. Estamos a aprender a transmitir mensaxes sinxelas e alcanzables, para que as persoas saian adiante coa súa saúde e melloren do seu problema.

É dicir, que os “social media” poden ter máis éxito para proporcionar información extra ou educación aos pacientes con enfermidades crónicas.

“Na consulta recomendo aos meus pacientes o meu blogue e, mesmo, prescríboo”Os pacientes cunha maior sensibilidade cara a Internet son os que teñen problemas importantes ou que os viven con moita angustia, xa sexa esta unha enfermidade crónica ou aguda, e buscan moita información e reclámana ao seu médico persoal, de familia. Proporcionarlle información de calidade diminuirá a angustia dun paciente preocupado e do seu coidador. Non esquezamos que detrás das persoas con enfermidades crónicas adoita haber un coidador -que, a miúdo, non sabe que facer- a quen debemos tamén dar información de calidade. Os profesionais sanitarios informamos e debemos ser cada vez máis xestores da información en saúde, xa que os motores de procura non son capaces de discriminar ben entre a de calidade e a que non o é: intoxica por exceso de información. Esta “infoxicación” produce unha gran dor e abafo. Recibo a moita xente na consulta moi angustiada por problemas e efectos secundarios relacionados coa súa enfermidade, que non é capaz de discriminar cales son as ameazas reais para cada individuo.

Desde o seu punto de vista, todos os profesionais, centros e institucións sanitarios deberían utilizar estas herramientos?

Si. Hai uns meses en Castela e León creouse unha plataforma de información para usuarios. É unha plataforma que está a empezar, con 10.000 visitas ao mes, cun blogue moi sinxelo. Pero creo que as institucións deberían contar cos profesionais que xa o estamos facendo, porque o seu resultado é moi “pesado” e lento; van por detrás da demanda da sociedade. Sen pretender solucionar os problemas da sanidade nin estruturais, os “social media” achegan valor engadido, permiten prover de mellor información non só a través do correo electrónico, senón das redes sociais abertas á lectura de mensaxes en Twitter e Facebook. Hai que ter en conta que cada vez máis pacientes utilizan os móbiles intelixentes e, aínda que algúns non sexan moi duchos en Internet, hai que estar aí.

Agora que menciona as redes sociais, entre as dúas que quizais son máis famosas, Twitter e Facebook, cal cre que ten máis tirón ou utilidade na área de saúde?

“As redes sociais levarán cara a unha mellor comunicación entre profesionais e entre estes e os pacientes”A nivel profesional -aínda que Linkedin estea pensada para o perfil profesional- Twitter proporciona máis axilidade, maior acceso á xente e proxección da mensaxe. Ademais, como se pode puentear ao perfil profesional de Facebook, Linkedin, Google +, etc., calquera ten acceso. Eu non utilizo as redes sociais para dialogar, déixoo para a cara a cara na consulta. A miña presenza nas redes sociais para pacientes consiste en empregalas máis como unha rede de avisos, coma se fose un taboleiro no que coloco mensaxes que van a Twitter, ao blogue e que se interconectan coa consulta. Permítenme interactuar e construír conversacións cos meus pacientes, é dicir, manter unha canle de comunicación que non sexa en tempo real, senón que ten máis potencia comunicativa: xérase unha consulta na que se fala dun contido en Internet, despois de que o paciente lese algo ou vise un vídeo. Isto deixa comunicarme co paciente a través da Rede, sen investir tempo e ten unha maior potencia comunicativa, ao aumentar a capacidade de acceder á información e a promoción da saúde.

As redes sociais van compensar a falta de tempo para atender aos pacientes nas consultas e a permitir ao médico optimizar o seu tempo?

As redes sociais non son a panacea, non arranxarán a sanidade nin os seus problemas estruturais pero, como ferramenta, permiten chegar máis lonxe. Son unha filosofía máis que unha ferramenta e os que traballamos con elas vemos que podemos axudar aos pacientes. Se tivese que aprender idiomas para atendelos mellor, faríao. E un idioma é este, os “social media”, un vocabulario que contribúe á mellora continua dos profesionais sanitarios. É unha filosofía pola que debemos apostar e, por ética, hai que facer esta mellora.

Que uso cre que se vai a facer das redes sociais en saúde no futuro?

As redes sociais levarannos cara a unha mellor comunicación entre os profesionais e entre estes e os pacientes. Acabamos de estrear un documental feito por médicos de familia no que explican á sociedade a súa visión da sanidade. Isto foi posible ao porse en contacto médicos novos e profesionais dos medios que, conxuntamente, impulsaron este proxecto colaborativo. Este documental, froito dunha colaboración multidisciplinar, non está financiado por ningunha industria, senón polo método de crowdfunding (pasando o cepillo aos amigos). Titúlase ‘seisminutos’ e é de moita calidade. É a primeira vez que distintos profesionais se unen para realizar un audiovisual deste tipo. E, entre profesionais e pacientes, os “social media” terán unha utilidade moi interesante; ata hai pouco os médicos estiveron illados, mentres que, agora, teñen un especial apoio informativo, ao saír a redes sociais, mesturarse, ouvir a outras persoas, outras ideas e ter que responder a retos tan complexos neste escenario que temos hoxe.

Os perigos dos social media na saúde

“Todo ten a súa cara e a súa cruz. E os “social media”, aínda que proporcionan un acceso moi bo á información, teñen dúas contraprestacións importantes. Unha delas é o investimento de tempo que se debe facer e a outra é que hai un ‘gran ruído’ de fondo. Pódese acceder a moita información, pero tamén a un ruído ensordecedor e hai que saber desconectar as máquinas”, explica Salvador Casado.

“A perda de privacidade é un risco. Estas ferramentas son públicas, o que se expresa nelas é coma se expresásese na praza do pobo ou no barrio. Por iso, cando alguén pretende que lle responda a unha consulta médica mediante estas ferramentas, trato de reconducir esta petición a nivel privado ou persoal”, manifesta Casado.

“Hai persoas que pecan de inxenuidade ao contar o seu problema de saúde nun territorio público cando hai que facelo cunha gran sensibilidade. Debemos educar aos profesionais sanitarios para que saiban moverse nestas augas, con esta linguaxe, facelo cos usuarios e coñecer cales son as normas da comunicación, as regras do xogo”, comenta este experto sobre a pouca discreción dalgúns pacientes, que falan da súa enfermidade publicamente.


Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto