Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Entrevista

Sergio García, director do Departamento de Informática e Telecomunicacións do Grupo Hospital de Madrid

A historia clínica electrónica permite o seu acceso desde calquera lugar
Por Clara Bassi 23 de Marzo de 2010
Img sergio garcia
Imagen: CONSUMER EROSKI

As historias clínicas electrónicas ou dixitais conforman un novo instrumento para arquivar a información dos pacientes. Na actualidade, implantar na sanidade pública e privada a ritmos desiguais, pero en calquera caso, grazas a elas os médicos poden acceder con facilidade aos datos dos pacientes. Sergio García, director do Departamento de Informática e Telecomunicacións do Grupo Hospital de Madrid, destaca os diversos sistemas de seguridade que se asocian a esta aplicación para garantir a confidencialidade e seguridade dos datos. Ao seu xuízo, os pacientes deben estar máis tranquilos que cando a súa información clínica rexistrábase en papel xa que, segundo explica, “a información que se debe achegar para cumprir coa Lei Orgánica de Protección de Datos é máis complexa no caso dunha historia manuscrita”.

Cada vez hai máis historias clínicas electrónicas (HCE). Cal é o seu grao de implantación en España?

No noso grupo, oscila entre un 70% e un 75%. Todos os hospitais do Grupo Hospital de Madrid, excepto dous, teñen HCE nas consultas e áreas de urxencias. A sanidade privada, en xeral, ten un nivel máis baixo, mentres que na sanidade pública a situación varía moito en función da comunidade autónoma e dos municipios.

É un fenómeno imparable?

É o rumbo que toma a sanidade. Todo o mundo quere ter un acceso máis rápido, seguro e mellor. Canto máis accesible é a información, mellor é o traballo

Son estas as vantaxes das historias clínicas dixitais?

“Coa HCE hai menos erros, ao non depender da caligrafía e recoller os datos de forma dixital”
As HCE son moito máis accesibles. Xa non se depende dunha ordenanza ou celador para recuperar as historias clínicas do arquivo e levalas ao médico, un proceso que nun hospital público grande pode tardar entre un e dous días. Outra vantaxe é a legibilidad porque, ao non depender dunha información manuscrita, os datos son inteligibles para todos. Outras vantaxes son a rapidez na accesibilidade e a súa maior seguridade. A información que se debe achegar para cumprir coa Lei Orgánica de Protección de Datos (LOPD) é máis complexa no caso dunha historia manuscrita que no dos datos dunha aplicación informática. E este proceso para cumprir co LOPD é importante no día a día.

É posible, debido a esta mellor legibilidad das HCE, que se cometan menos erros médicos coas historias electrónicas?

En xeral, hai menos erros ao non depender da caligrafía e recoller os datos de forma dixital, pero ademais hai un rexistro claro ante calquera erro ou equivocación. Se se apunta “perna esquerda” en lugar de “perna dereita”, sempre queda rexistrado un log (un rexistro informático do cambio) e o usuario que se equivocou.

Cales son os retos e dificultades que expoñen?

Poderiamos falar, sobre todo, da reticencia por parte dos usuarios -médicos e outros profesionais-, a quen non gusta o cambio na metodoloxía de traballo, e a falta de formación. Hai persoas máis versadas na tecnoloxía que outras: non é o mesmo un médico que acaba de terminar a carreira, que uno de 40 anos ou outro de 60 que se teña que enfrontar a un computador.

Pero, en termos xerais, cal é o grao de aceptación?

En xeral, é alto. Os nosos médicos rotan por distintos hospitais e, como a HCE aínda non é global, cando acoden a un dos centros onde non dispoñen dela, reclámana. Aínda que ao principio tivesen dificultades para adaptarse ao sistema operativo, para xestionar un alta hospitalaria ou buscar información dun paciente, o día a día todo son vantaxes. Simplifica a tarefa de procura de documentos dun paciente, no canto de facelo entre unha pila de informes.

Varios médicos poden compartir as mesmas HCE, como se pode convencer ao paciente de que se fará un uso seguro dos seus datos?

“Os pacientes deben estar máis tranquilos coas HCE que cando o médico usaba un cartafol coa súa información”
Non todos os médicos poden acceder ás historias clínicas dos pacientes. Hai uns procesos e protocolos asistenciais que impiden que un xinecólogo teña acceso á información dun traumatólogo, mentres que outros procesos asistenciais permiten a interconsulta, que se realiza de maneira correcta e é un proceso lexislado. Os médicos son conscientes de que lerán no computador a mesma información que lerían en papel e, por tanto, deben ter coidado.

Os pacientes deberían estar máis tranquilos?

Antes, cando o médico usaba un cartafol coa súa información, podía esquecela nalgún lugar e alguén podía collela ou lela. Neses casos, a información non estaba rexistrada e, se había algún incidente con ela, para pescudar o sucedido tíñase que escoitar a palabra dunha persoa contra a outra. En cambio, coas HCE, un control de acceso rexistra quen le a historia clínica, quen a modifica, o tipo de modificacións que realiza e que erros cométense.

Nos seus hospitais utilizan distintos elementos que garanten a seguridade, como os certificados dixitais. En que consisten?

Os certificados dixitais son unha firma que permite marcar un documento para que se identifique a un usuario determinado. Son similares á firma dun manuscrito. O DNI electrónicos novos contan con certificados dixitais e o Ministerio de Economía e Facenda, ao facer a declaración da renda, admíteos para dar validez á persoa e ao documento que presenta. Traballamos co Colexio oficial de Médicos de Madrid, que é unha entidade emisora de certificados dixitais, para que os nosos médicos utilícenos para asinar as historias electrónicas e que poidan usalos no sector público.

É dicir, son firmas dixitais.

Unha firma dixital que autentifica ao usuario, que asegura que esa é a súa firma e que garante que pertence a ese usuario.

Tamén utilizan a biometría, que usos dan a esta tecnoloxía?

“A biometría consiste en utilizar partes do corpo, desde o punto de vista informático, para identificar as persoas”
A biometría utiliza partes do corpo, desde o punto de vista informático, para identificar as persoas. Un exemplo é a biometría das veas da boneca ou do iris, que difiren dunhas persoas a outras. O máis común é usar as pegadas, pero non a pegada dixital. A partir dos 27 puntos da pegada dun dedo, elabórase un algoritmo que corresponde a unha cadea de números e que permite afiliar a un paciente. A pegada tradúcese en números e, cando o paciente acode á consulta, abonda con que poña o dedo nun sensor, que o ficha. Así o facultativo reduce o tempo de procura e evítanse equivocacións. Se unha persoa chámase José María Pérez, asegúrase de que o médico atope a súa historia e non outra arquivada como J. M. Pérez.

De que maneira garántese este procedemento?

Colocamos postos nas consultas dos hospitais, en servizos de admisión ou de radioloxía, entre outros, para filiar pegadas dos pacientes e que os profesionais accedan aos seus datos de forma rápida. Nunha segunda fase, gustaríanos que permitise ao paciente autentificar a súa identidade e acceder a parte da súa historia clínica para coñecer que probas ten pendentes, a data das mesmas, que tipo de probas debe realizarse ou cantas persoas precédenlle na lista de espera(non quen, posto que é confidencial).

Cal é a tarefa dos identificadores dixitais?

Os identificadores aglutinan nunha as distintas identidades que ten unha persoa para acceder a diferentes sistemas informáticos. Constatamos que algúns pacientes utilizan ata 70 usuarios e contrasinais diferentes para entrar no computador da empresa ou na intranet. O obxectivo é envorcar todos nun.

Que achegarán as HCE e os seus sistemas de seguridade aos pacientes?

As historias clínicas electrónicas non só serán máis accesibles para os médicos, senón que os pacientes sentirán máis seguros.

O FUTURO DA HISTORIA CLÍNICA DIXITAL

Img hospital
Imaxe: Hospital Carlos III

A historia clínica electrónica (HCE) é recente e implantar con ritmos desiguais no sector sanitario español, público e privado. As súas posibilidades no presente e no futuro son numerosas. Sergio García aventura que tanto o paciente que viaxa como os seus médicos terán acceso á súa historia, con independencia da parte do mundo onde estean.

Outras prestacións futuras permitirán que, no momento en que un paciente se someta a unha analítica, póidase consultar por Internet de forma segura. “Se todas as persoas tivesen o DNI electrónico, poderíanse realizar moitas consultas con maior accesibilidade e flexibilidade, ademais de evitar moitos desprazamentos. Un individuo podería consultar con outro médico, quen accedería á súa historia clínica, sen necesidade de portar todas as radiografías ou outros resultados de probas complementarias”, declara García.

En opinión deste experto, falar do futuro da historia clínica electrónica supón “maior seguridade desde o punto de vista da saúde” e unha maior axilidade para valorar os resultados clínicos. No entanto, debido á cantidade de centros hospitalarios e aos seus distintos tipos de historias clínicas, este cambio implica o desenvolvemento dalgún sistema que permita a converxencia.